જ્યારે પણ ઉદાસ કે એકલતા અનુભવાય, ત્યારે તરત જ કરો આ નાના કામ: ક્ષણભરમાં બદલાઈ જશે મૂડ!

આજની ભાગદોડ ભરેલી જિંદગીમાં આપણી લાગણીઓ અને ‘મૂડ’ સતત બદલાતા રહે છે. ક્યારેક વગર કારણે માનસિક થાક લાગે છે, તો ક્યારેક ચિંતા, ગુસ્સો કે એકલવાયાપણું ઘેરી વળે છે. આવી પરિસ્થિતિમાં મૂડ સુધારવા માટે આપણને કોઈ જાદુઈ ઉપાયની જરૂર લાગતી હોય છે.

પરંતુ શું તમે જાણો છો કે કેટલીક નાની અને સરળ આદતો અપનાવીને તમે તમારા મૂડને તરત જ શ્રેષ્ઠ બનાવી શકો છો? ઈમેજમાં દર્શાવેલ માનસિક પરિસ્થિતિઓ અને તેના સરળ ઉપાયો વિશે અહીં વિગતવાર સમજીએ:

1. જ્યારે માનસિક થાક કે ‘બર્નઆઉટ’ (Burnt Out) અનુભવાય: વાંચન કરો (Read)

જ્યારે કામના અતિશય બોજ અથવા એકસરખી દિનચર્યાને કારણે મગજ સાવ થાકી જાય કે ‘બર્નઆઉટ’ અનુભવાય, ત્યારે થોડો સમય ઈલેક્ટ્રોનિક ગેજેટ્સથી દૂર થઈને કોઈ સારું પુસ્તક કે લેખ વાંચો. વાંચન કરવાથી તમારું ધ્યાન વર્તમાન સમસ્યાઓમાંથી હટીને એક નવી દુનિયામાં પરોવાય છે. આ ટેવ તમારા મગજને આરામ આપે છે અને વિચારવાની ક્ષમતાને ફરી તાજી કરે છે.

2. એકલવાયાપણું (Lonely) લાગે ત્યારે: મિત્રને ફોન કરો (Call a Friend)

જ્યારે તમને અંદરથી એકલતા અનુભવાય અથવા મન ઉદાસ હોય, ત્યારે તમારા કોઈ જૂના કે ખાસ મિત્રને ફોન કરો. તમારા દિલની વાત કોઈ સ્વજન કે સજ્જન સાથે શેર કરવાથી મન હળવું થાય છે. એક ટૂંકી અને સકારાત્મક વાતચીત પણ તમારા શરીરમાં ‘ઓક્સિટોસિન’ અને ‘ડોપામાઈન’ જેવા હેપ્પી હોર્મોન્સ મુક્ત કરે છે, જે તમને તરત જ સારો અનુભવ કરાવે છે.

3. આળસ કે કંટાળો (Lazy) આવે ત્યારે: સ્ક્રીન ટાઈમ ઓછો કરો (Reduce Screen Time)

ઘણીવાર આપણે આળસ દૂર કરવા માટે સોશિયલ મીડિયા કે મોબાઈલમાં રીલ્સ જોવાનું શરૂ કરીએ છીએ, પરંતુ તેનાથી આળસ વધે છે. જો તમે ખૂબ જ આળસ કે કંટાળો અનુભવતા હોવ, તો તરત જ ફોન, ટીવી કે લેપટોપથી અંતર બનાવી લો. સ્ક્રીન ટાઈમ ઘટાડવાથી તમારા મગજ પરનો માનસિક બોજ ઘટે છે અને શરીરમાં નવી ઊર્જાનો સંચાર થાય છે.

4. ગુસ્સો (Angry) આવે ત્યારે: સંગીત સાંભળો (Listen to Music)

જ્યારે કોઈ વાત પર તીવ્ર ગુસ્સો આવે કે મન અશાંત થઈ જાય, ત્યારે તમારું મનપસંદ કે શાંત સંગીત સાંભળો. સંગીતમાં માનસિક સ્થિતિને બદલવાની અદ્ભુત ક્ષમતા હોય છે. ધીમું અને મધુર સંગીત સાંભળવાથી હૃદયના ધબકારા નિયંત્રિત થાય છે, બ્લડ પ્રેશર સામાન્ય થાય છે અને ગુસ્સો શાંત થવા લાગે છે.

5. માનસિક તણાવ કે સ્ટ્રેસ (Stressed) હોય ત્યારે: વોક પર જાઓ (Go for a Walk)

જ્યારે મગજ પર સ્ટ્રેસ વધી જાય, ત્યારે એક જ જગ્યાએ બેસી રહેવાને બદલે થોડીવાર ખુલ્લી દિનચર્યામાં ચાલો. લીલોતરી કે કુદરતી વાતાવરણમાં ચાલવાથી (Walk) શરીરમાં એન્ડોર્ફિન નામના હોર્મોન્સ બને છે. ૧૦ થી ૧૫ મિનિટની વોક પણ તમારા ટેન્શનને દૂર કરીને મનને તાજગીથી ભરી દે છે.

6. ચિંતા કે ગભરાટ (Anxious) અનુભવાય ત્યારે: ધ્યાન ધરો (Meditate)

જો તમને ભવિષ્યની કે પરિણામની ચિંતા (Anxiety) સતાવતી હોય, તો થોડો સમય શાંત જગ્યાએ બેસીને ઊંડા શ્વાસ લો અને ધ્યાન (Meditate) કરો. મેડિટેશન કરવાથી તમારું ચંચળ મન સ્થિર થાય છે. ઊંડા શ્વાસ લેવાથી મગજને પૂરતો ઓક્સિજન મળે છે, જેનાથી ગભરાટ ઓછી થાય છે અને શાંતિ અનુભવાય છે.

7. શારીરિક-માનસિક થાક (Tired) લાગે ત્યારે: ટૂંકી ઊંઘ લો (Take a Nap)

અનિદ્રા કે સતત કામ કરવાના કારણે જ્યારે શરીર અને મગજ સાવ થાકી જાય, ત્યારે ૨૦ થી ૩૦ મિનિટની એક ટૂંકી ઊંઘ (Power Nap) લો. આ નાની ઊંઘ તમારા મગજને રિબૂટ કરવાનું કામ કરે છે, જેનાથી થાક દૂર થાય છે અને કામ કરવાની ક્ષમતા વધી જાય છે.

8. વધુ પડતા વિચારો (Overthinking) આવે ત્યારે: લખવાનું શરૂ કરો (Write)

જ્યારે મગજમાં વિચારોનું વંટોળ ચાલી રહ્યું હોય અને તમે ઓવરથિંકિંગ કરી રહ્યા હોવ, ત્યારે એક ડાયરી કે કાગળ લો અને તમારા વિચારોને લખી નાખો. મનમાં આવતા વિચારોને કાગળ પર ઉતારવાથી (Journaling) મનમાંથી વિચારોનો બોજ હળવો થાય છે અને તમને સ્પષ્ટતા મળે છે.

9. ઉદાસી કે દુઃખ (Sad) અનુભવાય ત્યારે: યોગ અથવા કસરત કરો (Yoga / Exercise)

જો તમે કોઈ કારણસર ઉદાસ કે નિરાશ અનુભવતા હોવ, તો હળવો યોગ અથવા કસરત કરો. કસરત કરવાથી શરીરમાં રક્તસંચાર વધે છે અને મગજમાં ફીલ-ગુડ કેમિકલ્સ રિલીઝ થાય છે. યોગ કરવાથી શરીર અને મન બંનેમાં સકારાત્મક ઊર્જા આવે છે, જે ઉદાસી દૂર કરવામાં મદદ કરે છે.

આપણી માનસિક સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે આપણા હાથમાં હોય છે. જ્યારે પણ તમારો મૂડ ખરાબ થાય કે નકારાત્મક વિચારો આવે, ત્યારે ઉપર જણાવેલી નાની પરંતુ અસરકારક આદતોમાંથી પરિસ્થિતિ મુજબ યોગ્ય ટેવ અપનાવો. આ સરળ ફેરફારો તમારા રોજિંદા જીવનને વધુ આનંદમય અને સકારાત્મક બનાવશે.