8મું પગાર પંચ: 2.1 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર નાનો આંકડો હોવા છતાં કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને મળશે જંગી પગાર વધારો, જાણો ગણિત
દેશના લાખો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો 8મા પગાર પંચની ભલામણોની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. આ નવા પગાર પંચથી કર્મચારીઓને પગાર અને ભથ્થામાં મોટા વધારાની અપેક્ષા છે. આ અપેક્ષાઓ વચ્ચે, ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને લઈને સોશિયલ મીડિયા અને રાજકીય વર્તુળોમાં સતત અટકળો ચાલી રહી છે, કારણ કે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર જ કર્મચારીઓનો આખરી પગાર વધારો નક્કી કરવામાં સૌથી મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
જોકે, વિવિધ કર્મચારી સંગઠનો હાલમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને 2.57 થી વધારીને 2.86 કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. પરંતુ જો સરકાર કદાચ આ માંગ પર પૂર્ણપણે સહમત ન થાય અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને 2.1 પર પણ રાખે, તો પણ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને માસિક વેતનમાં નોંધપાત્ર ફાયદો મળશે.
2.1 ફિટમેન્ટ ફેક્ટરના આધારે બેઝિક પેનું ગણિત
7મા પગાર પંચ દરમિયાન સરકારે કર્મચારીઓ માટે લઘુત્તમ મૂળ પગાર (Basic Pay) ₹7,000 થી વધારીને ₹18,000 કર્યો હતો. જો 8મા પગાર પંચની ભલામણોમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.1 નક્કી કરવામાં આવે છે, તો નવા બેઝિક પેની ગણતરી નીચે મુજબ થશે:
વર્તમાન મૂળ પગાર (Basic Pay): ₹૧૮,૦૦૦
અંદાજિત ફિટમેન્ટ ફેક્ટર: ૨.૧
8મા પગાર પંચમાં અંદાજિત નવો મૂળ પગાર: ₹૧૮,૦૦૦ × ૨.૧ = ₹૩૭,૮૦૦
મૂળ પગારમાં સીધો તફાવત: ₹૧૯,૮૦૦
આ ગણતરી મુજબ જોવામાં આવે તો ફક્ત મૂળભૂત પગારમાં જ ૧૧૦ ટકાનો સીધો વધારો દેખાય છે, જેનો અર્થ એ થાય કે નવો મૂળ પગાર હાલના મૂળ પગાર કરતાં ૨.૧ ગણો થઈ જશે.
વાસ્તવિક પગાર વધારો કેટલો ગણાય?
જોકે, નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે માત્ર બેઝિક પેના વધારાને જ સીધો ૧૧૦ ટકાનો વાસ્તવિક પગાર વધારો ગણી શકાય નહીં. કર્મચારીઓને હાલમાં માત્ર ₹૧૮,૦૦૦ નો મૂળ પગાર જ મળતો નથી, પરંતુ તેની સાથે મોંઘવારી ભથ્થું (Dearness Allowance – DA) અને અન્ય ભથ્થાઓ પણ જોડાયેલા હોય છે.
જ્યારે પણ નવું પગાર પંચ લાગુ થાય છે, ત્યારે વર્તમાન DA ને મૂળ પગારમાં મર્જ કરવામાં આવે છે અને નવું DA શૂન્યથી શરૂ થાય છે. તેથી નવા પગારની તુલના માત્ર ₹૧૮,૦૦૦ સાથે કરવાના બદલે વર્તમાન બેઝિક પે અને તે સમયે મળતા DA ના કુલ સરવાળા સાથે કરવી જરૂરી છે. આ જ કારણસર 2.1 ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનો અર્થ સીધો ૧૧૦ ટકા ટેક-હોમ પગાર વધારો નથી થતો.
“નાનો આંકડો, પણ મોટો વ્યાવહારિક ફાયદો”: NPS ફેડરેશન
ઓલ ઈન્ડિયા NPS એમ્પ્લોઈઝ ફેડરેશનના પ્રમુખ મનજીત સિંહ પટેલ પણ માને છે કે 2.1 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર કર્મચારીઓને આર્થિક રીતે મોટો ફાયદો પહોંચાડશે. તેમણે તાજેતરમાં પોતાની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ દ્વારા આ કાનૂની અને નાણાકીય સમીકરણ સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
તેમણે ભૂતકાળનું ઉદાહરણ આપતા સમજાવ્યું હતું કે 7મા પગાર પંચે ₹૭,૦૦૦ ના મૂળ પગાર પર ૨.૫૭ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કર્યો હતો, જેનાથી લઘુત્તમ બેઝિક ₹૧૮,૦૦૦ થયો હતો. જોકે, તે સમયે કર્મચારીઓને ૧૨૫ ટકા DA પણ મળતું હતું, જેના કારણે તેમનો વાસ્તવિક ચોખ્ખો પગાર વધારો આશરે ₹૧૫,૦૦૦ ની આસપાસ રહ્યો હતો. આ જ તર્ક 8મા પગાર પંચમાં પણ લાગુ પડશે અને 2.1 નો આંકડો જોવામાં નાનો લાગતો હોવા છતાં કર્મચારીઓના હાથમાં આવતા માસિક પગારમાં મોટો વધારો લાવશે.
