૮મા પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર બદલાશે? જાણો રેલવે એસોસિએશનના કયા પ્રસ્તાવથી સરકારી કર્મચારીઓની લાગશે લોટરી
કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકો માટે આગામી સમય આર્થિક દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થવા જઈ રહ્યો છે. દેશભરમાં આઠમા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ના ગઠન અને તેના અમલીકરણને લઈને હલચલ તેજ થઈ ગઈ છે. વિવિધ કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા પગાર પંચ સમક્ષ પોતાની આર્થિક માંગણીઓ અને ભલામણો રજૂ કરવામાં આવી રહી છે.
દેશભરના કરોડો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો હાલમાં આઠમા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ની જાહેરાત અને તેની ભલામણોની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. પગાર પંચ પણ કર્મચારીઓની વાસ્તવિક નાણાકીય સમસ્યાઓ, મોંઘવારીનો દર અને જીવનધોરણને સમજવા માટે વિવિધ સેક્ટરોના યુનિયનો સાથે સતત બેઠકોનો દોર ચલાવી રહ્યું છે. આ દરમિયાન, ઇન્ડિયન રેલ્વે ટેકનિકલ સુપરવાઇઝર્સ એસોસિએશન (IRTSA) દ્વારા પગાર પંચ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવેલો એક અનોખો પ્રસ્તાવ દેશભરમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. એસોસિએશને માંગ કરી છે કે તમામ કર્મચારીઓ માટે એક સમાન (યુનિફોર્મ) ફિટમેન્ટ ફેક્ટર રાખવાને બદલે સ્તર (લેવલ) ના આધારે “પાંચ-ફિટમેન્ટ ફેક્ટર ફોર્મ્યુલા” (Five-Fitment Factor Formula) લાગુ કરવો જોઈએ. જો સરકાર આ પ્રસ્તાવ સ્વીકારે છે, તો કર્મચારીઓના વેતનમાં અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો બમ્પર ઉછાળો જોવા મળી શકે છે.
‘બધા માટે એક’ ની જૂની પ્રણાલી બદલવાની માંગ
ઉલ્લેખનીય છે કે, ૭મા પગાર પંચ (7th Pay Commission) દરમિયાન સરકારે તમામ સ્તરના કર્મચારીઓ માટે ૨.૫૭ નો એકસમાન યુનિફોર્મ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કર્યો હતો. આ ગુણાંકના આધારે જ કર્મચારીઓનો લઘુત્તમ મૂળ પગાર નક્કી થતો હતો. પરંતુ રેલ્વે ટેકનિકલ સુપરવાઇઝર્સ એસોસિએશનનું માનવું છે કે વિવિધ ગ્રેડ અને જવાબદારીઓ પ્રમાણે આ ફેક્ટર અલગ-અલગ હોવું જોઈએ. આ નવી ફોર્મ્યુલા હેઠળ લેવલ ૧ થી લઈને લેવલ ૧૮ સુધીના કર્મચારીઓ માટે અલગ-અલગ સ્લેબ નક્કી કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે.
પ્રસ્તાવિત પાંચ-ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અને પગાર વધારાનું સંભવિત ગણિત
| કર્મચારીઓનું સ્તર (Pay Matrix Level) | પ્રસ્તાવિત નવું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર | વર્તમાન અંદાજિત મૂળ પગાર (૭મું પંચ) | સંભવિત નવો મૂળ પગાર (૮મું પંચ) |
| લેવલ ૧ થી ૫ (ગ્રાઉન્ડ સ્ટાફ) | ૨.૯૨ નો ગુણાંક | ₹૧૮,૦૦૦ થી ₹૨૦,૦૦૦ | लगभग ₹૫૨,૫૬૦ થી ₹૫૮,૪૦૦ |
| લેવલ ૬ થી ૮ (સુપરવાઇઝર ગ્રેડ) | ૩.૫૦ નો ગુણાંક | ₹૪૫,૦૦૦ | લગભગ ₹૧,૫૭,૫૦૦ |
| લેવલ ૯ થી ૧૨ (મધ્યમ વહીવટી સ્તર) | ૩. ૮૦ નો ગુણાંક | વરિષ્ઠતાના આધારે નક્કી | વર્તમાન બેઝિકના આશરે ૩.૮ ગણો |
| લેવલ ૧૩ થી ૧૬ (વરિષ્ઠ અધિકારીઓ) | ૪.૦૯ નો ગુણાંક | ₹૧,૨૦,૦૦૦ | લગભગ ₹૪,૯૦,૮૦૦ |
| લેવલ ૧૭ અને ૧૮ (ટોચના વહીવટી વડા) | મહત્તમ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર | સર્વોચ્ચ સ્કેલ મુજબ | રેકોર્ડ બ્રેકિંગ પગાર વધારો |
પગારમાં ૩૩% સુધીનો વધારો કેવી રીતે શક્ય બનશે?
જો આ પ્રસ્તાવને નાણાં મંત્રાલય અને પગાર પંચ દ્વારા લીલી ઝંડી આપવામાં આવે, તો કર્મચારીઓના મૂળ પગાર (Basic Pay) નું માળખું સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જશે. ઉદાહરણ તરીકે, જે કર્મચારીઓ અત્યારે લેવલ ૧ થી ૫ માં આવે છે અને જેમનો લઘુત્તમ મૂળ પગાર ₹૧૮,૦૦૦ છે, ૨.૯૨ ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટર મુજબ તેમનો નવો મૂળ પગાર વધીને ₹૫૨,૫૬૦ થઈ જશે. તેવી જ રીતે, ₹૨૦,૦૦૦ મેળવતા કર્મચારીઓ સીધા ₹૫૮,૪૦૦ ના સ્કેલ પર પહોંચી જશે.
સૌથી મોટો ફાયદો મધ્યમ અને વરિષ્ઠ સ્તરના કર્મચારીઓને મળી શકે છે. લેવલ ૬ થી ૮ ના ટેકનિકલ અને સુપરવાઇઝરી સ્ટાફનો વર્તમાન મૂળ પગાર જો ₹૪૫,૦૦૦ હોય, તો ૩.૫૦ ના ગુણાંક સાથે તે સીધો ₹૧,૫૭,૫૦૦ થઈ શકે છે. જ્યારે લેવલ ૧૩ થી ૧૬ ના ક્લાસ-૧ અધિકારીઓ જેઓ હાલ ₹૧,૨૦,૦૦૦ ની આસપાસ બેઝિક સેલરી મેળવે છે, તેમને ૪.૦૯ ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સાથે ₹૪,૯૦,૮૦૦ નો નવો અને આકર્ષક મૂળ પગાર મળી શકે છે.
આ પાંચ-ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનો પ્રસ્તાવ હાલમાં માત્ર કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા રજૂ કરાયેલી એક આર્થિક માંગણી છે, જેના પર અંતિમ નિર્ણય કેન્દ્ર સરકાર અને ૮મા પગાર પંચના સભ્યો દ્વારા નાણાકીય બોજને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવશે. ૨૦y૬ ના આ વર્ષમાં સરકારી તિજોરી પર પડનારા બોજ અને મોંઘવારીના સંતુલનને ચકાસ્યા બાદ જ અંતિમ આંકડા જાહેર થશે. જોકે, આ પ્રકારના પ્રસ્તાવોએ દેશભરના સરકારી કર્મચારીઓમાં એક નવો ઉત્સાહ અને બમ્પર પગાર વધારાની આશા ચોક્કસ જગાવી દીધી છે.

