9/11 ની તે વાયરલ તસવીર જેણે આખી દુનિયાને હચમચાવી દીધી! જાણો ‘ધી ફોલિંગ મેન’ ની પૂરી કહાની
૧૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૧ ના રોજ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ અમેરિકાના ન્યૂ યોર્ક શહેરમાં બનેલી ઘટનાઓએ સમગ્ર વિશ્વનો ઇતિહાસ અને વૈશ્વિક રાજનીતિનો પ્રવાહ કાયમ માટે બદલી નાખ્યો હતો. આજના દિવસે પણ જ્યારે પણ ૯/૧૧ (9/11 Terror Attacks) ના આતંકવાદી હુમલાઓને યાદ કરવામાં આવે છે, ત્યારે લગભગ ૩,૦૦૦ નિર્દોષ નાગરિકોના કરુણ મોત અને તેમની પાછળ રહી ગયેલા પરિવારોનું દર્દ સામે આવી જાય છે.
અમેરિકા અને વિશ્વભરમાં યોજાતા વિવિધ શ્રદ્ધાંજલિ કાર્યક્રમો, મૌન સભાઓ અને સેવા કાર્યો દ્વારા આ ભયાનક હોનારતમાં જીવ ગુમાવનારાઓને નમન કરવામાં આવે છે. પરંતુ, આ સમગ્ર ઘટનાના સેંકડો વિડીયો અને ફોટોગ્રાફ્સ વચ્ચે એક એવી કાળજું કંપાવી દેનારી તસવીર કેમેરામાં કેદ થઈ ગઈ હતી, જે આજે પણ ઇતિહાસના સૌથી ગંભીર, રહસ્યમય અને વિવાદિત ફોટોગ્રાફ્સમાંની એક ગણાય છે. આ તસવીરને દુનિયા ‘ધી ફોલિંગ મેન’ (The Falling Man) તરીકે ઓળખે છે.
Raw 9/11 footage by Park Foreman / taken from near State and Clinton Streets, Brooklyn. United Airlines Flight 175 was the second plane hijacked on September 11, 2001, and it crashed into the South Tower of the World Trade Center.
Many people weren’t even born yet, while others… pic.twitter.com/1ka6nHQAps
— Adi (@Adi13) September 6, 2026
સવારે ૯:૪૧ કલાકે કેમેરામાં કેદ થયેલો કાળો સમય
૧૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૧ ની તે રક્તરંજિત સવારે જ્યારે અપહરણ કરાયેલા મુસાફર વિમાનો ન્યૂ યોર્કના વર્લ્ડ ટ્રેડ સેન્ટર (WTC) ના ટાવરો સાથે અથડાયા, ત્યારે બિલ્ડિંગની અંદર સેંકડો લોકો ફસાઈ ગયા હતા. ઉચ્ચ માળાઓ પર ભીષણ આગ, અસહ્ય ધુમાડો અને અતિશય ગરમીને કારણે બિલ્ડિંગની અંદર રહેલા નાગરિકો પાસે બચવાનો કોઈ રસ્તો નહોતો.
તે જ સમયે ‘એસોસિએટેડ પ્રેસ’ (AP) ના વરિષ્ઠ ફોટો પત્રકાર રિચાર્ડ ડ્રૂ (Richard Drew) ઘટનાસ્થળે હાજર હતા અને પોતાની કેમેરા લેન્સ દ્વારા બિલ્ડિંગમાંથી નીચે પડી રહેલા અને કૂદી રહેલા લોકોની તસવીરો ઝડપી રહ્યા હતા. સવારે આશરે ૯:૪૧ વાગ્યે, નોર્થ ટાવર (North Tower) ના ઉચ્ચ માળેથી નીચે તરફ સીધા સમાંતર રીતે પડી રહેલા એક વ્યક્તિની તસવીર તેમણે કેમેરામાં કેદ કરી.
આ તસવીરમાં જે વ્યક્તિ દેખાય છે, તે બિલ્ડિંગના વિશાળ સ્ટીલના પિલરોની બિલકુલ સમાંતર ઊભા સ્થિતિમાં નીચે તરફ પડી રહ્યો હતો. તે વ્યક્તિની શારીરિક મુદ્રા અને શાંતિ એટલી અદભુત હતી કે એવું લાગતું હતું જાણે તે હવામાં તરતો હોય. પરંતુ વાસ્તવિકતા એ હતી કે તે મૃત્યુ તરફની તેની આખરી સફર હતી.
‘ધી ફોલિંગ મેન’ નું ક્યારેય ન ઉકેલાયેલું રહસ્ય
આ ભયાનક હુમલાના વર્ષો પછી પણ આ તસવીરમાં દેખાતા વ્યક્તિની સાચી ઓળખ ક્યારેય નિશ્ચિતપણે સ્થાપિત થઈ શકી નથી. તે વ્યક્તિ કોણ હતો, તેનું નામ શું હતું અને તે બિલ્ડિંગમાં કયા હોદ્દા પર કામ કરતો હતો તે અંગે અનેક તારણો અને તપાસ કરવામાં આવી હતી.
અનેક અહેવાલો અને પત્રકારોના સંશોધનમાં એવું માનવામાં આવ્યું હતું કે આ વ્યક્તિ કદાચ જોનાથન બ્રિલી (Jonathan Briley) હોઈ શકે છે. ૪૩ વર્ષીય જોનાથન બ્રિલી નોર્થ ટાવરના ૧૦૬મા માળે આવેલી પ્રખ્યાત ‘વિન્ડોઝ ઓન ધ વર્લ્ડ’ (Windows on the World) રેસ્ટોરન્ટમાં સાઉન્ડ એન્જિનિયર તરીકે ફરજ બજાવતા હતા. તેમના શારીરિક બાંધા, પહેરેલા કપડાં અને પગરખાંના આધારે તેમના પરિવારે પણ શરૂઆતમાં આ શક્યતા વ્યક્ત કરી હતી.
જોકે, આ ઓળખ સામે પણ અનેક દાવો અને વિરોધાભાસ ઊભા થયા હતા. તેથી, કાયદાકીય અને સત્તાવાર રીતે આ તસવીર આજે પણ ‘અજાણ્યા પીડિત’ (Unidentified Victim) તરીકે જ ઇતિહાસના પાનાઓ પર નોંધાયેલી છે. આ વ્યક્તિ માત્ર એક વ્યક્તિ નથી, પરંતુ તે દિવસે વર્લ્ડ ટ્રેડ સેન્ટર પરથી નીચે પડીને જીવ ગુમાવનારા ૨૦૦ થી વધુ અજાણ્યા લોકોનું એક મૌન પ્રતિનિધિ બની ગયો.
💔 This picture has always gotten to me.
Most people know her as “The Dust Lady.”
But her name was Marcy Borders.
She was only 28 years old when the towers were attacked on September 11, 2001.
She was working inside the World Trade Center when everything happened. Somehow,… pic.twitter.com/i1UjsAYr5Y
— 🎹 Ames™ 🎹 (@AmesStraight) September 6, 2026
તસવીરનો વિવાદ: સંવેદનશીલતા કે વાસ્તવિકતાનું દર્પણ?
‘ધી ફોલિંગ મેન’ તસવીર જ્યારે બીજા દિવસે અમેરિકા અને વિશ્વભરના અગ્રણી અખબારોમાં પ્રકાશિત થઈ, ત્યારે સમગ્ર દેશમાં એક મોટો વિવાદ અને ચર્ચા જાગી હતી.
વિરોધીઓનો દ્રષ્ટિકોણ: અનેક વાચકો અને લોકોનું માનવું હતું કે કોઈ વ્યક્તિના જીવનની આટલી દુઃખદ અને આખરી ક્ષણોને સાર્વજનિક રીતે અખબારના પહેલા પાના પર છાપવી તે મૃતક અને તેના પરિવાર માટે અનાદરજનક અને અત્યંત ત્રાસદાયક છે. ઘણા લોકોએ આ તસવીરને અત્યંત અસ્વસ્થ કરનારી ગણાવી હતી.
સમર્થકોનો દ્રષ્ટિકોણ: બીજી તરફ, અનેક ઇતિહાસકારો અને વરિષ્ઠ પત્રકારોનું માનવું હતું કે આ તસવીર કોઈ સસ્તા સન્સેશન માટે નથી, પરંતુ તે દિવસે વર્લ્ડ ટ્રેડ સેન્ટરની અંદર ફસાયેલા લોકોએ અનુભવેલી અસહ્ય પીડા, લાચારી અને આતંકની નગ્ન વાસ્તવિકતાનું સાચું આલેખન છે.
તીવ્ર જનઆક્રોશના કારણે અનેક અખબારોએ આ તસવીરનું પુનઃપ્રકાશન રોકી દીધું હતું અને વર્ષો સુધી આ તસવીરને મીડિયા કવરેજમાંથી દૂર રાખવામાં આવી હતી.
રિચાર્ડ ડ્રૂ નું સંસ્મરણ: ‘મેં તો માત્ર ઈતિહાસ કેપ્ચર કર્યો હતો’
તસવીર ખેંચનાર ફોટોગ્રાફર રિચાર્ડ ડ્રૂ એ પાછળથી એક ઇન્ટરવ્યુમાં પોતાના અનુભવો શેર કરતા જણાવ્યું હતું કે, તે દિવસે ત્યાં જે બની રહ્યું હતું તે સામાન્ય માનવ કલ્પના બહારનું હતું. તેમણે કહ્યું, “હું માત્ર એક ફોટોપત્રકાર તરીકે મારું કામ કરી રહ્યો હતો. મારી નજર સામે લોકો ગરમી અને આગથી બચવા માટે ઉપરથી નીચે કૂદી રહ્યા હતા. મેં તે ક્ષણોને કેમેરામાં રજીસ્ટર કરી. આ તસવીરમાં કોઈ લોહી નથી, કોઈ હિંસા નથી, છતાં તે માનવ ઇતિહાસની સૌથી દર્દનાક તસવીરોમાંની એક છે.”
