‘શું ભારતના પેટ્રોલિયમ મંત્રી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ છે કે હરદીપ સિંહ પુરી?’ અમેરિકાની ધમકી પર ઓવૈસીનો સણસણતો જવાબ
ભારતની વિદેશ નીતિ અને આર્થિક સાર્વભૌમત્વ પર જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ વધે છે, ત્યારે દેશના રાજકારણમાં પણ તેની ગરમાગરમ અસરો જોવા મળે છે. તાજેતરમાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે બ્રિક્સ (BRICS) દેશો અને ખાસ કરીને રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદતા દેશો પર ૨૫ ટકા ટેરિફ લાદવાની ધમકી આપી છે. આ વૈશ્વિક ગતિરોધ વચ્ચે, AIMIM ના પ્રમુખ અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ કરીમનગરમાં એક જાહેર સભા દરમિયાન જે હુમલો કર્યો છે, તેણે કેન્દ્ર સરકારની નીતિઓ પર મોટા સવાલો ઊભા કર્યા છે.
કરીમનગરની સભા: ઓવૈસીનો આક્રમક મિજાજ
તેલંગાણાના કરીમનગરમાં આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ પોતાની લાક્ષણિક શૈલીમાં ભાજપ અને અમેરિકા બંનેને નિશાને લીધા હતા. તેમણે સભામાં હાજર જનમેદનીને પૂછ્યું, “મારે એ જાણવું છે કે અત્યારે ભારતના પેટ્રોલિયમ મંત્રી કોણ છે? ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ કે હરદીપ સિંહ પુરી?” ઓવૈસીનો આ કટાક્ષ સીધો જ કેન્દ્ર સરકારની મજબૂરી કે મૌન તરફ ઈશારો કરી રહ્યો હતો.
તેમણે ઉમેર્યું કે, “અમેરિકામાં બેઠેલો એક ગોરો ચામડીનો માણસ આજે ભારતને ધમકાવી રહ્યો છે કે જો તમે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદશો અથવા ડોલર સિવાયના ચલણમાં વેપાર કરશો, તો અમે તમારા પર ૨૫ ટકા ટેક્સ લગાવીશું. આ કોઈ સામાન્ય ધમકી નથી, આ ભારતની આઝાદી અને સ્વાયત્તતા પર સીધો હુમલો છે.”
ભાજપના ‘રાષ્ટ્રવાદ’ પર આકરા સવાલો
ઓવૈસીએ આ મંચ પરથી ભાજપ અને આરએસએસના રાષ્ટ્રવાદ પર પણ પ્રહાર કર્યા હતા. સભામાં સ્થાનિક ભાજપ સાંસદ અને કેન્દ્રીય મંત્રીની હાજરીનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે પૂછ્યું, “હું અહીંના મંત્રીજીને પૂછવા માંગુ છું કે શું તેઓ આ ધમકીઓ સાંભળી રહ્યા છે? જ્યારે કોઈ વિદેશી શક્તિ ભારતને આવી ધમકી આપે, ત્યારે તમારો રાષ્ટ્રવાદ ક્યાં જાય છે? શું તમારી દેશભક્તિ માત્ર સામાન્ય નાગરિકોની દાઢી, ટોપી અને શેરવાની સુધી જ મર્યાદિત છે?”
તેમણે કટાક્ષમાં કહ્યું કે ભાજપના નેતાઓ સામાન્ય માણસના દેખાવને લઈને તો મોટી વાતો કરે છે, પરંતુ જ્યારે દેશના હિતની વાત આવે છે ત્યારે તેઓ વિદેશી નેતાઓ સામે નતમસ્તક થઈ જાય છે. ઓવૈસીએ અપીલ કરી કે જનતાએ એવા નેતાઓને ઓળખવાની જરૂર છે જે વિદેશી દબાણ હેઠળ દેશના આર્થિક હિતોનું બલિદાન આપવા તૈયાર હોય છે.
આર્થિક સમીકરણ: ચીનનો ફાયદો અને ભારતનું નુકસાન
ઓવૈસીએ આ ધમકીના આર્થિક પાસાંઓ પર પણ ખૂબ જ ગંભીર ચર્ચાઓ કરી. તેમણે દાવો કર્યો કે જો અમેરિકાના દબાણ હેઠળ ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરે છે અથવા તેના પર ટેરિફ લાગે છે, તો તેનો સૌથી મોટો ફાયદો ચીનને થશે. રશિયા પાસે જે તેલ વધશે તે ચીન અત્યંત સસ્તા ભાવે ખરીદી લેશે, જેનાથી ચીનનું અર્થતંત્ર મજબૂત થશે અને ભારતને મોંઘા તેલનો સામનો કરવો પડશે.
તેમણે “નયારા એનર્જી” (Nayara Energy) કંપનીનું ઉદાહરણ આપતા કહ્યું કે, આ કંપનીમાં રશિયન હિસ્સો છે. જો આ કંપની ભારતમાં તેલ લાવે છે, તો શું ટ્રમ્પ તેના પર પણ ટેરિફ લાદશે? ભારતનું હિત રશિયા સાથેના વેપારમાં છે, કારણ કે ત્યાંથી આપણને સસ્તું ક્રૂડ ઓઈલ મળે છે, જે મોંઘવારી ઘટાડવામાં મદદરૂપ થાય છે.
ટ્રમ્પની ધમકી
ઉલ્લેખનીય છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં બ્રિક્સ દેશોને ચેતવણી આપી છે કે જો તેઓ ડોલરના વર્ચસ્વને પડકારશે અથવા પોતાની નવી કરન્સી બનાવવાની દિશામાં આગળ વધશે, તો અમેરિકા તેમના પર ૧૦૦ ટકા સુધીના ટેરિફ પણ લગાવી શકે છે. ભારત રશિયા પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં તેલ ખરીદી રહ્યું છે અને તેની ચૂકવણી માટે ઘણીવાર રુપી-રુબલ મિકેનિઝમનો વિચાર કરવામાં આવે છે. ટ્રમ્પનું આ વલણ અમેરિકાની ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ નીતિનો ભાગ છે, જે ભારત જેવા વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે.
સાર્વભૌમત્વની લડાઈ
અસદુદ્દીન ઓવૈસીનો આ પ્રહાર માત્ર રાજકીય નિવેદન નથી, પરંતુ તે ભારતની વિદેશ નીતિ સામે ઊભેલા પડકારોનો અરીસો છે. એક તરફ ભારત અમેરિકા સાથે મજબૂત સંબંધો ઈચ્છે છે, તો બીજી તરફ પોતાની આર્થિક જરૂરિયાતો માટે રશિયા પર પણ નિર્ભર છે.
ઓવૈસીએ પોતાના સંબોધનના અંતે કહ્યું, “એક કેન્દ્રીય મંત્રી છે જે ટ્રમ્પથી તો ડરે છે પણ ઓવૈસીને રોજ ગાળો આપે છે.” આ નિવેદન દર્શાવે છે કે આગામી સમયમાં રશિયન તેલ અને અમેરિકન ટેરિફનો મુદ્દો ભારતીય રાજકારણમાં વધુ ગરમાશે. ભારત કેવી રીતે ટ્રમ્પની આ આર્થિક દાદાગીરીનો સામનો કરશે અને પોતાની સાર્વભૌમત્વ જાળવી રાખશે, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.
