માટી-ભેજ સંરક્ષણથી નાના રણમાં વન્યજીવ સંરક્ષણને મળશે નવી દિશા
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં કચ્છના નાના રણ વિસ્તારમાં પર્યાવરણીય કાયાપલટ કરવા માટે વન વિભાગ દ્વારા એક મહત્વકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ હાથ ધરવામાં આવ્યો છે. વન અને પર્યાવરણ મંત્રી અર્જુનભાઈ મોઢવાડિયાએ આ વિશે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, રણના શુષ્ક વાતાવરણમાં પાણીનો સંગ્રહ કરવા અને જમીનનું ધોવાણ અટકાવવા માટે ખાસ પ્રકારની માટી-ભેજ સંરક્ષણની કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી છે. આ પહેલથી રણની ઉજ્જડ જમીનમાં નવું જીવન ફૂંકાશે અને વન્યપ્રાણીઓ માટે સાનુકૂળ પરિસ્થિતિનું સર્જન થશે.
જળ સંચય અને વન્યજીવો માટે ‘અમૃત’ સમાન આયોજન
કચ્છના નાના રણમાં વન્યજીવોના સંરક્ષણ માટે આશરે એક કિલોમીટરના વિસ્તારમાં ત્રણ વિશાળ પાળાઓ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. આ વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી તૈયાર થયેલા પાળાઓ દ્વારા દર વર્ષે અંદાજે ૧.૩૫ કરોડ લિટર વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ કરવામાં આવશે.
-
પીવાનું પાણી: સંગ્રહિત થયેલું પાણી શિયાળા સુધી ઉપલબ્ધ રહેશે, જે વન્યપ્રાણીઓને કુદરતી રીતે પીવાનું પાણી પૂરું પાડશે.
-
પાણીની શુદ્ધતા: આગામી બે-ત્રણ વર્ષમાં આ પાણી સંપૂર્ણપણે પીવાલાયક બની જશે, જે આ વિસ્તારના શુષ્ક વાતાવરણમાં વન્યજીવો માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થશે.
સંપૂર્ણ ઇકો-સિસ્ટમ અને પક્ષીઓ માટે સુરક્ષિત આવાસ
આ પ્રોજેક્ટ માત્ર જળ સંચય પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે એક ટકાઉ ઇકો-સિસ્ટમ વિકસાવવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે. માટીમાં ભેજનું પ્રમાણ વધવાથી સ્થાનિક ઘાસનો કુદરતી વિકાસ થશે, જેનાથી તૃણહારી પ્રાણીઓને પૂરતો ઘાસચારો મળશે.
-
યાયાવર પક્ષીઓ: નવા બનતા જળાશયો દેશ-વિદેશથી આવતા યાયાવર પક્ષીઓ માટે ઉત્તમ નિવાસસ્થાન બનશે.
-
સુરક્ષિત ટેકરા (Mounts): તળાવની મધ્યમાં ખાસ ટેકરાઓ બનાવવામાં આવ્યા છે, જે પક્ષીઓ અને પ્રાણીઓ માટે આરામદાયક અને સુરક્ષિત વિશ્રામ સ્થાન પૂરા પાડશે.
વન અને પર્યાવરણ રાજ્ય મંત્રી પ્રવિણ માળીએ જણાવ્યું હતું કે, આ વૈજ્ઞાનિક આયોજનથી જમીનનું ધોવાણ અટકશે અને ક્લાયમેટ ચેન્જ સામે લડવામાં મદદ મળશે. લાંબા ગાળે આ વિસ્તારની જૈવવૈવિધ્યતા વધશે અને કચ્છનું નાનું રણ એક સમૃદ્ધ પર્યાવરણ-પ્રેમી પ્રવાસન ક્ષેત્ર તરીકે વૈશ્વિક ફલક પર ઉભરી આવશે.
