ટી-20 ક્રિકેટમાં ઓસ્ટ્રેલિયાના સામ્રાજ્યનું પતન: 2021 ના ચેમ્પિયન પાંચ વર્ષમાં કેવી રીતે ફેંકાઈ ગયા બહાર?
વર્લ્ડ ક્રિકેટમાં જે ટીમનું નામ સાંભળતા જ વિરોધી ટીમોના પરસેવા છૂટી જતા હતા, તે ‘માઈટી ઓસ્ટ્રેલિયા’ આજે તેના સૌથી ખરાબ તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. 2026 ના ટી-20 વર્લ્ડ કપમાં ઓસ્ટ્રેલિયાનું પ્રદર્શન માત્ર નિરાશાજનક જ નહીં, પણ આઘાતજનક રહ્યું છે. 2021 માં દુબઈની ધરતી પર ટી-20 વિશ્વ વિજેતા બનેલી આ ટીમ માત્ર પાંચ વર્ષમાં ગ્રુપ સ્ટેજમાંથી જ બહાર થઈ જશે તેવી કલ્પના ભાગ્યે જ કોઈએ કરી હશે. ઝિમ્બાબ્વે જેવી ટીમ સામે હાર અને શ્રીલંકા સામેના ધબડકાએ ઓસ્ટ્રેલિયન ક્રિકેટના રણનીતિક પતનની પોલ ખોલી દીધી છે.
પસંદગીના છબરડા અને ઈજાનું ગ્રહણ
ઓસ્ટ્રેલિયાની આ દુર્દશા પાછળનું સૌથી મોટું કારણ ટીમ મેનેજમેન્ટની નબળી પસંદગી પ્રક્રિયા માનવામાં આવે છે. ટૂર્નામેન્ટની શરૂઆત પહેલા જ પેટ કમિન્સ અને જોશ હેઝલવુડ જેવા દિગ્ગજ બોલરો ઈજાગ્રસ્ત હોવા છતાં તેમને ટીમમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું. અંતે આ બંને ખેલાડીઓ બહાર થતા ટીમનું સંતુલન ખોરવાયું હતું. હેઝલવુડના સ્થાને કોઈ ચોક્કસ રિપ્લેસમેન્ટની જાહેરાત ન કરવી તે મેનેજમેન્ટની ગંભીર બેદરકારી દર્શાવે છે.
વધુમાં, બેટિંગ ઓર્ડરમાં પણ ભારે અરાજકતા જોવા મળી હતી. અનુભવી સ્ટીવ સ્મિથને છેલ્લી ઘડીએ ટીમમાં સામેલ તો કરાયા, પરંતુ શ્રીલંકા સામેની નિર્ણાયક મેચમાં પલ્લેકેલેની સ્પિન-ફ્રેન્ડલી પીચ પર તેમને પ્લેઈંગ ઈલેવનમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું નહીં. પરિણામ એ આવ્યું કે ઓસ્ટ્રેલિયાએ એક તબક્કે 104 રને કોઈ વિકેટ ગુમાવી નહોતી, ત્યાંથી માત્ર 21 રનમાં છેલ્લી 6 વિકેટો ગુમાવીને આખી ટીમ 181 રનમાં ઓલઆઉટ થઈ ગઈ. પૂર્વ ક્રિકેટર ઇયાન હીલીના જણાવ્યા અનુસાર, ટીમમાં ફિનિશર્સનો ભરાવો હતો પણ ઇનિંગ્સને સાચવી શકે તેવા ‘એન્કર’ બેટ્સમેનનો અભાવ વર્તાયો હતો.
ટી-20 ફોર્મેટ પ્રત્યે ઉદાસીનતા: આંકડા આપે છે પુરાવો
શું ઓસ્ટ્રેલિયા માટે ટી-20 ફોર્મેટ હવે પ્રાથમિકતા નથી? આ પ્રશ્ન અત્યારે ક્રિકેટ જગતમાં ગુંજી રહ્યો છે. આંકડાકીય દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, 1 જાન્યુઆરી, 2022 થી ઓસ્ટ્રેલિયાએ માત્ર 72 ટી-20 આંતરરાષ્ટ્રીય મેચ રમી છે, જે તમામ પૂર્ણ સભ્ય દેશોમાં સૌથી ઓછી છે. તેની સરખામણીમાં ભારતે 118 અને પાકિસ્તાને 106 મેચ રમી છે. આયર્લેન્ડ જેવી ઉભરતી ટીમોએ પણ ઓસ્ટ્રેલિયા કરતા વધુ મેચ રમી છે.
૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૨ પછી સૌથી વધુ T20I મેચ રમનાર મુખ્ય ટીમો:
| દેશ | મેચોની સંખ્યા |
| ભારત | 118 |
| પાકિસ્તાન | 106 |
| વેસ્ટ ઈન્ડિઝ | 96 |
| ન્યૂઝીલેન્ડ | 95 |
| ઓસ્ટ્રેલિયા | 72 |
દ્રિપક્ષીય શ્રેણીઓમાં મુખ્ય ખેલાડીઓને આરામ આપવાની ઓસ્ટ્રેલિયાની નીતિ તેમને ભારે પડી છે. વર્લ્ડ કપ જેવી મોટી ટૂર્નામેન્ટ પહેલા જ્યારે ખેલાડીઓએ સાથે મળીને તાલમેલ બેસાડવાનો હોય, ત્યારે ઓસ્ટ્રેલિયન સિનિયર ખેલાડીઓ મેદાનથી દૂર હતા.
શું હવે મોટા ફેરફારોનો સમય પાકી ગયો છે?
ઓસ્ટ્રેલિયા માટે આ હાર એક ‘વેક-અપ કોલ’ સમાન છે. જે રીતે 2022 ના વર્લ્ડ કપમાં ઈંગ્લેન્ડ સામેની કારમી હાર બાદ ભારતે પોતાની રણનીતિ બદલી અને આક્રમક અભિગમ અપનાવીને સફળતા મેળવી, તેવી જ રીતે ઓસ્ટ્રેલિયાએ પણ પોતાની ટી-20 ફિલોસોફી પર પુનઃવિચાર કરવાની જરૂર છે.
ટેસ્ટ અને વનડેમાં હજુ પણ ઓસ્ટ્રેલિયાનો દબદબો હોઈ શકે છે, પરંતુ જો તેઓ આધુનિક ટી-20 ક્રિકેટ સાથે કદમ મિલાવી નહીં શકે, તો આગામી સમયમાં તેઓ માત્ર એક સરેરાશ ટીમ બનીને રહી જશે. ક્રિકેટ ઓસ્ટ્રેલિયાએ હવે યુવા રક્ત અને ટી-20 સ્પેશિયાલિસ્ટ ખેલાડીઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડશે. જો આમ નહીં થાય, તો ‘વર્લ્ડ ચેમ્પિયન’ તરીકેની તેમની ઓળખ ઇતિહાસના પાનાઓમાં દટાઈ જશે
