ગુજરાત બજેટ 2026-27: દીકરીઓને આર્થિક રીતે સ્વનિર્ભર બનાવવા ‘નમો કૌશલ્ય લક્ષ્મી યોજના’ની જાહેરાત, જાણો કેવી રીતે મળશે લાભ
ગુજરાત સરકાર દ્વારા વર્ષ 2026-27નું અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું ₹4.08 લાખ કરોડનું બજેટ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ બજેટમાં નાણામંત્રી કનુભાઈ દેસાઈએ ‘નારી શક્તિ’ પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. રાજ્યની દીકરીઓ માત્ર ભણે જ નહીં, પણ કૌશલ્ય મેળવીને પોતાના પગભર થાય તે હેતુથી એક અત્યંત મહત્વકાંક્ષી અને નવી ‘નમો કૌશલ્ય લક્ષ્મી યોજના’ની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
આ યોજના ગુજરાતની લાખો દીકરીઓ માટે આત્મનિર્ભરતાનું નવું સોપાન સાબિત થશે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ‘વિકસિત ભારત’ના સ્વપ્નને સાકાર કરવા ગુજરાત સરકારે મહિલાઓના આર્થિક સશક્તિકરણ માટે આ ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે.
શું છે ‘નમો કૌશલ્ય લક્ષ્મી યોજના’?
રાજ્યમાં ધોરણ 12 પછી ઘણી દીકરીઓ આર્થિક સંકડામણ અથવા યોગ્ય દિશાના અભાવે અભ્યાસ છોડી દેતી હોય છે. ‘નમો કૌશલ્ય લક્ષ્મી યોજના’ ખાસ કરીને એવી દીકરીઓ માટે છે જેઓ ઉચ્ચ શિક્ષણની સાથે સાથે વ્યાવસાયિક કૌશલ્ય (Vocational Skills) મેળવવા ઈચ્છે છે.
આ યોજના અંતર્ગત, સરકારી અને અનુદાનિત સંસ્થાઓમાં સ્નાતક કક્ષાના વ્યવસાયિક અભ્યાસક્રમો (બિઝનેસ, આઈટી, ડિઝાઇનિંગ, હેલ્થકેર વગેરે) માં પ્રવેશ લેનારી દીકરીઓને વાર્ષિક ₹10,000 થી ₹15,000 સુધીની સહાય સીધી તેમના બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવશે. આ સહાયનો હેતુ દીકરીઓને ટ્યુશન ફી, સાધનોની ખરીદી અથવા કૌશલ્ય વર્ધક કોર્સમાં મદદરૂપ થવાનો છે.
મહિલા સશક્તિકરણ માટે અન્ય ક્રાંતિકારી જોગવાઈઓ
નમો કૌશલ્ય લક્ષ્મી યોજના ઉપરાંત, બજેટમાં મહિલાઓના સર્વાંગી વિકાસ માટે અન્ય કેટલીક મોટી ફાળવણી કરવામાં આવી છે:
નમો લક્ષ્મી યોજનામાં ગતિ: ધોરણ 9 થી 12 માં ભણતી દીકરીઓ માટેની ‘નમો લક્ષ્મી યોજના’ માટે ₹1,250 કરોડની ફાળવણી યથાવત રાખવામાં આવી છે. જેમાં 4 વર્ષના અભ્યાસ દરમિયાન દીકરીઓને કુલ ₹50,000 ની સહાય મળે છે.
માતૃ શક્તિને પોષણ: સગર્ભા અને ધાત્રી માતાઓના પોષણ માટે ‘કસ્તુરબા પોષણ સહાય યોજના’ અને ‘મુખ્યમંત્રી માતૃશક્તિ યોજના’ માટે ₹800 કરોડથી વધુની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
લખપતિ દીદી અભિયાન: સ્વ-સહાય જૂથો (Self Help Groups) સાથે જોડાયેલી મહિલાઓને કૌશલ્ય તાલીમ આપીને ‘લખપતિ દીદી’ બનાવવા માટે રાજ્ય સરકારે મિશન મોડમાં કામ કરવાની જાહેરાત કરી છે.
મહિલા આરોગ્ય: સ્તન કેન્સર અને સર્વાઈકલ કેન્સરના નિદાન માટે જિલ્લા કક્ષાએ ખાસ ક્લિનિક્સ અને સ્ક્રિનિંગ કેમ્પ માટે કરોડોની ફાળવણી કરવામાં આવી છે.
યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: દીકરીઓને ‘જોબ સિકર’ માંથી ‘જોબ ક્રિએટર’ બનાવવી
નાણામંત્રીએ ગૃહમાં જણાવ્યું હતું કે, આજના આધુનિક યુગમાં માત્ર ડિગ્રી પૂરતી નથી, પણ કૌશલ્ય (Skill) અનિવાર્ય છે. ‘નમો કૌશલ્ય લક્ષ્મી યોજના’ દ્વારા સરકાર એવી અપેક્ષા રાખે છે કે ગુજરાતની દીકરીઓ ટેકનિકલ શિક્ષણ મેળવીને માત્ર નોકરી શોધવાને બદલે પોતાનો નાનો વ્યવસાય કે સ્ટાર્ટઅપ શરૂ કરે.
