બુલેટ ટ્રેનની ઝડપે દોડશે આ 7 રેલવે સ્ટોક્સ! સરકાર વેચશે હિસ્સેદારી, જાણો વિગત
ભારતીય શેરબજારમાં અત્યારે રેલવે સ્ટોક્સનો દબદબો જોવા મળી રહ્યો છે. જો તમે શેરબજારમાં રોકાણ કરો છો અથવા રેલવે સેક્ટર પર નજર રાખો છો, તો તમારા માટે એક ખૂબ જ મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. કેન્દ્ર સરકાર આગામી ચાર વર્ષમાં રેલવેની 7 મોટી PSU (Public Sector Undertakings) કંપનીઓમાં પોતાની હિસ્સેદારી ઘટાડવાની ગંભીર વિચારણા કરી રહી છે. આ વ્યૂહાત્મક પગલા દ્વારા સરકારનો લક્ષ્યાંક અંદાજે ₹80,000 કરોડ એકત્રિત કરવાનો છે.
સરકારનો માસ્ટર પ્લાન: શા માટે હિસ્સેદારી વેચાઈ રહી છે?
સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ‘એસેટ મોનેટાઈઝેશન’ છે. એટલે કે, જે સરકારી કંપનીઓ નફો કરી રહી છે અને જેમની બજારમાં સારી પકડ છે, તેમાં સરકાર પોતાની માલિકી થોડી ઓછી કરીને રોકડ એકઠી કરવા માંગે છે. આ નાણાંનો ઉપયોગ રેલવેના આધુનિકીકરણ, નવી વંદે ભારત ટ્રેનો, બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ અને રેલવે સ્ટેશનોના કાયાકલ્પ માટે કરવામાં આવશે.
લિસ્ટમાં કઈ 7 રેલવે કંપનીઓ સામેલ છે?
રેલવેના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કામ કરતી આ 7 કંપનીઓ પર સરકારની નજર છે:
1. IRFC (Indian Railway Finance Corporation)
IRFC એ રેલવેની નાણાકીય પાંખ છે. રેલવેના તમામ એસેટ્સ ખરીદવા માટે ફંડિંગ આ કંપની પૂરું પાડે છે. રોકાણકારોમાં આ સ્ટોક સૌથી વધુ લોકપ્રિય છે કારણ કે તે શૂન્ય NPA (Non-Performing Assets) ધરાવતી કંપની છે.
2. RVNL (Rail Vikas Nigam Limited)
રેલવેના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ જેમ કે ડબલ ટ્રેક બનાવવા, ગેજ કન્વર્ઝન અને વિદ્યુતીકરણનું કામ RVNL સંભાળે છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં આ સ્ટોકે મલ્ટિબેગર વળતર આપ્યું છે.
3. IRCON International
આ કંપની સિવિલ કન્સ્ટ્રક્શન અને વિદેશી રેલવે પ્રોજેક્ટ્સમાં નિષ્ણાત છે. હાઈવે અને બ્રિજ બનાવવામાં પણ આ કંપનીનો મોટો ફાળો છે.
4. IRCTC (Indian Railway Catering and Tourism Corporation)
રેલવેમાં ઓનલાઈન ટિકિટિંગ, કેટરિંગ અને ટૂરિઝમ માટે આ એકમાત્ર મોનોપોલી (એકાધિકાર) ધરાવતી કંપની છે. ડિજિટલ ઇન્ડિયાના ગ્રોથ સાથે આ કંપનીનો નફો પણ સતત વધી રહ્યો છે.
5. RITES Limited
રાઈટ્સ લિમિટેડ મુખ્યત્વે કન્સલ્ટન્સી અને એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્રે કામ કરે છે. તે રેલવેના રોલિંગ સ્ટોક અને અન્ય ટેકનિકલ બાબતોમાં સલાહકાર તરીકેની ભૂમિકા ભજવે છે.
6. RailTel Corporation of India
રેલવે સ્ટેશનો પર ફ્રી વાઈ-ફાઈથી લઈને બ્રોડબેન્ડ અને ટેલિકોમ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું કામ રેલટેલ સંભાળે છે. ડેટા સેન્ટરના બિઝનેસમાં પણ આ કંપની ઝડપથી આગળ વધી રહી છે.
7. CONCOR (Container Corporation of India)
આ કંપની માલસામાનના પરિવહન (Logistics) અને કન્ટેનર હેન્ડલિંગ સાથે જોડાયેલી છે. ભારતના નિકાસ અને આયાત વેપારમાં કોનકોરનો રોલ અત્યંત મહત્વનો છે.
રોકાણકારો પર આની શું અસર થશે?
જ્યારે સરકાર હિસ્સેદારી ઘટાડવાની જાહેરાત કરે છે, ત્યારે ટૂંકા ગાળામાં શેરના ભાવમાં થોડી વધ-ઘટ જોવા મળી શકે છે કારણ કે બજારમાં શેરનો સપ્લાય વધે છે. જોકે, લાંબા ગાળા માટે આ ખૂબ જ સકારાત્મક સમાચાર છે:
-
લિક્વિડિટીમાં વધારો: શેરબજારમાં વધુ શેર આવવાથી ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ વધશે.
-
પારદર્શિતા: વધુ પબ્લિક શેરહોલ્ડિંગને કારણે કંપનીઓના ગવર્નન્સ અને ટ્રાન્સપરન્સીમાં સુધારો આવે છે.
-
ડિવિડન્ડની તક: રેલવે PSU કંપનીઓ હંમેશા ઊંચું ડિવિડન્ડ આપવા માટે જાણીતી છે. રોકાણકારોને નિયમિત આવકનો સ્ત્રોત મળી શકે છે.
રેલવે સેક્ટરમાં બદલાતી તસવીર
ભારત સરકાર અત્યારે રેલવેને 21મી સદીના સ્તરે લઈ જવા માટે કટિબદ્ધ છે. આગામી બજેટમાં પણ રેલવે માટે મોટા એલોકેશનની અપેક્ષા છે. સરકાર આ કંપનીઓમાંથી જે ₹80,000 કરોડ મેળવશે, તેનો ઉપયોગ નીચે મુજબના કામોમાં થઈ શકે છે:
-
કવચ સિસ્ટમ (Kavach System): રેલવે અકસ્માતો રોકવા માટે આખી ટ્રેન નેટવર્ક પર સેફ્ટી ટેકનોલોજી લગાવવી.
-
હાઈ સ્પીડ કોરિડોર: નવા રૂટ્સ પર વંદે ભારત સ્લીપર અને મેટ્રો ટ્રેનો શરૂ કરવી.
-
ગ્રીન રેલવે: 2030 સુધીમાં ભારતીય રેલવેને નેટ-ઝીરો કાર્બન ઉત્સર્જક બનાવવાનું લક્ષ્ય.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ?
જો તમે આ 7 માંથી કોઈપણ સ્ટોકમાં રોકાણ કરવા માંગતા હોવ, તો યાદ રાખો કે PSU સ્ટોક્સમાં ઘણીવાર સરકારના પોલિસી નિર્ણયોની સીધી અસર થાય છે. આથી, એકસાથે બધો જ મૂડીરોકાણ કરવાને બદલે ‘ડિપ્સ’ (જ્યારે ભાવ ઘટે) પર ધીમે-ધીમે ખરીદી કરવી વધુ હિતાવહ છે.
સરકાર દ્વારા હિસ્સેદારી ઘટાડવાની પ્રક્રિયા OFS (Offer for Sale) દ્વારા તબક્કાવાર હાથ ધરવામાં આવશે. આથી રોકાણકારોએ આગામી સત્તાવાર જાહેરાતો પર નજર રાખવી જોઈએ. રેલવે એ દેશની જીવાદોરી છે, અને જે રીતે દેશ પ્રગતિ કરી રહ્યો છે, રેલવે સ્ટોક્સ આવનારા વર્ષોમાં પણ પોર્ટફોલિયોમાં ચમકતા રહે તેવી પૂરી શક્યતા છે.
