AI, સોશિયલ મીડિયા અને સાહિત્યના નવા આયામો પર ગુજરાત પ્રેસ અકાદમીનો ભાવનગરમાં સંવાદ કાર્યક્રમ
ભાવનગરના અધેવાડા ખાતે ગુજરાત પ્રેસ અકાદમી અને જિલ્લા માહિતી કચેરીના સંયુક્ત ઉપક્રમે ‘સર્જક સાથે સંવાદ’ કાર્યક્રમ અંતર્ગત એક વિશેષ સેમિનાર યોજાયો હતો. “ડિજિટલ યુગમાં બદલાતું સાહિત્ય અને પત્રકારત્વનું સ્વરૂપ” વિષય પર કેન્દ્રિત આ સેમિનારમાં પત્રકારત્વ અને સાહિત્ય જગતના દિગ્ગજોએ ટેકનોલોજી, વિશ્વસનીયતા અને બદલાતા પ્રવાહો વિશે ઊંડાણપૂર્વક માર્ગદર્શન પૂરું પાડ્યું હતું.
પત્રકારત્વમાં ઝડપ અને વિશ્વસનીયતાનું સંતુલન
વરિષ્ઠ પત્રકાર શ્રી તારકભાઈ શાહે આજના સમયમાં પત્રકારત્વની બદલાતી ભૂમિકા વિશે જણાવ્યું કે:
-
ઝડપ વિરુદ્ધ સત્યતા: સોશિયલ મીડિયાના કારણે સમાચાર મિનિટોમાં ફેલાય છે, પરંતુ પત્રકારે ‘ફેક્ટ-ચેકિંગ’ અને નૈતિકતા પર ભાર મૂકવો જોઈએ.
-
AI અને માનવીય સ્પર્શ: આજના યુગમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો ઉપયોગ અનિવાર્ય છે, પરંતુ પત્રકારત્વમાં મશીન નહીં, પણ સંવેદનાસભર માનવીની જરૂર છે.
-
જવાબદાર મીડિયા: ટ્રોલ સંસ્કૃતિના જોખમ સામે તટસ્થતા જાળવીને પ્રમાણભૂત સ્ત્રોતોની ખાતરી કરવી એ પત્રકારની પ્રાથમિક ફરજ છે.
ડિજિટલ યુગમાં સાહિત્યના નવા આયામો
જાણીતા સાહિત્યકાર ડૉ. મહેન્દ્રસિંહ પરમારે સાહિત્યમાં આવેલા પરિવર્તનો વિશે વાત કરતા કહ્યું કે:
૧. વૈશ્વિક પહોંચ: ડિજિટલ માધ્યમોને કારણે ગુજરાતી સાહિત્ય હવે ન્યૂયોર્કથી નોઘાવદર સુધી માત્ર એક ક્લિક પર ઉપલબ્ધ છે.
૨. સ્પર્શાનુભૂતિ અને સગવડ: ફિઝિકલ પુસ્તક વાંચવાનો જે આનંદ છે તે અનોખો છે, પરંતુ ડિજિટલ ફોર્મેટ સંશોધકો અને વાંચકો માટે અત્યંત સુલભ છે.
૩. નવી ભાષાનો ઉદય: ટેકનોલોજી સાથે હવે ‘મીંઢી લેગ્વેજ’ જેવી નવી ભાષાઓ વિકસી રહી છે અને AI હવે સામયિકો તૈયાર કરવામાં પણ સહાયક બની રહ્યું છે.
સંવાદ દ્વારા સંવેદનાનું વાવેતર
પ્રેસ અકાદમીના સચિવ શ્રી જયેશભાઈ દવેએ જણાવ્યું કે, સંવાદ માત્ર વિચારોની આપ-લે નથી પણ સંવેદનાનું વાવેતર છે. ભાષા જેટલી બળૂકી હશે, તેટલું જ સાહિત્ય અને સંસ્કૃતિ મજબૂત બનશે. સંયુક્ત માહિતી નિયામક શ્રી મિતેશભાઈ મોડાસીયાએ રિયલ ટાઈમ રિપોર્ટિંગ અને ડિજિટલ સાધનો દ્વારા પત્રકારત્વમાં આવેલા સુધારા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.
કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત મહાનુભાવોએ આભારવિધિ અને પ્રશ્નોત્તરી દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ અને પત્રકારમિત્રોની જિજ્ઞાસા સંતોષી હતી. ઈ.ચા. નાયબ માહિતી નિયામક રેસુંગ ચૌહાણે સ્વાગત પ્રવચન કરી આજના સમયમાં અનુકૂલન સાધવાની જરૂરિયાત સમજાવી હતી.

