પેલેસ્ટાઈન મુદ્દે ભારતનું વલણ શું? સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં મતના વિવાદ વચ્ચે વિદેશ મંત્રાલયે આપ્યો સ્પષ્ટ જવાબ
તાજેતરમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) માં પેલેસ્ટાઈન સાથે જોડાયેલા પ્રસ્તાવ પર ભારતના મતદાન બાદ રાજકીય વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચા જાગી હતી. ભારતની આંતરરાષ્ટ્રીય રણનીતિને લઈને અનેક સવાલો ઉઠ્યા હતા કે શું ભારત પોતાની જૂની નીતિ બદલી રહ્યું છે? આ વિવાદો વચ્ચે, ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે (MEA) સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી છે અને જણાવ્યું છે કે ભારતનું વલણ કોઈ નવો ફેરફાર નથી પરંતુ વર્ષોથી ચાલી આવતી મક્કમ નીતિનો જ એક ભાગ છે.
ભારતનું વલણ: બે-રાષ્ટ્ર ઉકેલ અને શાંતિનું સમર્થન
વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત હંમેશાથી ‘ટુ-સ્ટેટ સોલ્યુશન’ (Two-State Solution) એટલે કે ઈઝરાયેલ અને પેલેસ્ટાઈન બંને સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર તરીકે શાંતિપૂર્ણ રીતે અસ્તિત્વ ધરાવે તે બાબતનું સમર્થન કરતું આવ્યું છે. ભારતે 1967ની સરહદોના આધારે ન્યાયસંગત અને કાયમી શાંતિની હિમાયત ફરી એકવાર દોહરાવી છે. ભારતનું માનવું છે કે વાતચીત અને રાજદ્વારી પ્રયાસો દ્વારા જ આ વિવાદનો ઉકેલ લાવી શકાય છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં મતદાન અંગે સ્પષ્ટતા
સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં થયેલા મતદાન અંગે મંત્રાલયે જણાવ્યું કે, જે દસ્તાવેજ પર મતદાન થયું હતું તે સામાન્ય પ્રક્રિયા હેઠળ પરસ્પર ચર્ચા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યો નહોતો. સામાન્ય રીતે આવા મહત્વના પ્રસ્તાવો પર લાંબી ચર્ચા અને સુધારા-વધારા થતા હોય છે, પરંતુ આ કિસ્સામાં તેવું બન્યું નહોતું. આમ છતાં, ભારતે પોતાના સિદ્ધાંતો અને પૂર્વ નિર્ધારિત વલણને ધ્યાનમાં રાખીને જ પોતાનો મત આપ્યો છે. આ નિર્ણય કોઈ આકસ્મિક પગલું નથી, પરંતુ ભારતની વિદેશ નીતિની સાતત્યતા દર્શાવે છે.
ભારત-આરબ લીગ સંયુક્ત નિવેદનનો હવાલો
વિદેશ મંત્રાલયે તાજેતરમાં જાહેર થયેલા ભારત-આરબ લીગ (Arab League) મંત્રી સ્તરીય સંયુક્ત નિવેદનનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ નિવેદનમાં ભારતે મધ્ય-પૂર્વમાં ન્યાયી, વ્યાપક અને કાયમી શાંતિ માટે પોતાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી હતી. આરબ દેશો સાથેના ભારતના સંબંધો અને આ ક્ષેત્રમાં ભારતની વધતી ભૂમિકાને જોતા, ભારત હંમેશા સંતુલિત અને માનવીય અભિગમ અપનાવવા પર ભાર મૂકે છે.
ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ અને ભારતની ભૂમિકા
ભારત પેલેસ્ટાઈનને માન્યતા આપનારા શરૂઆતી દેશોમાંનો એક રહ્યો છે, સાથે જ તે ઈઝરાયેલ સાથે પણ મજબૂત વ્યૂહાત્મક સંબંધો ધરાવે છે. વિદેશ મંત્રાલયના જવાબથી એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે ભારત પોતાની આ ‘બેલેન્સિંગ એક્ટ’ નીતિ જાળવી રાખશે. ભારત ઈચ્છે છે કે યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં માનવીય સહાય પહોંચે અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓનું સન્માન જળવાય.
