ઇમરજન્સી ફંડ બનાવતી વખતે આ ૩ મોટી ભૂલો કરવાનું ટાળજો, નહીં તો પસ્તાશો.
કહેવાય છે કે સમય હંમેશા એકસરખો હોતો નથી. અચાનક આવી પડતી તબીબી કટોકટી, નોકરીમાં છટણી (Layoffs) કે વ્યવસાયમાં આવતી અણધારી મંદી કોઈપણ વ્યક્તિને આર્થિક રીતે પાયમાલ કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં જ્યારે નિયમિત આવક બંધ થઈ જાય છે, ત્યારે જે ભંડોળ તમને દેવાના ચક્રમાં ફસાતા બચાવે છે તેને ‘ઇમરજન્સી ફંડ’ કહેવામાં આવે છે. પરંતુ સવાલ એ છે કે, કેટલા પૈસા પૂરતા છે?
૧. ૩ મહિનાનો નિયમ: બેચલર્સ અને દેવામુક્ત લોકો માટે
જો તમે અપરિણીત છો, તમારા પર પરિવારની મોટી જવાબદારી નથી અને તમારી પાસે કોઈ હોમ લોન કે કાર લોન જેવી મોટી EMI નથી, તો તમારી પાસે ઓછામાં ઓછા ૩ મહિનાના ખર્ચ જેટલું ફંડ હોવું જોઈએ.
ઉદાહરણ: જો તમારો માસિક ખર્ચ ₹૩૦,૦૦૦ હોય, તો તમારી પાસે ₹૯૦,૦૦૦ રોકડા અથવા લિક્વિડ ફંડમાં હોવા જોઈએ. આ રકમ તમને નાની-મોટી મેડિકલ ઈમરજન્સી કે ટૂંકા ગાળાના જોબ ચેન્જ વખતે રક્ષણ આપશે.
૨. ૬ મહિનાનો નિયમ: પરિણીત અને જવાબદારી ધરાવતા લોકો માટે
જે લોકો પરિવાર સાથે રહે છે, જેમના બાળકોની શાળાની ફી, ઘરનું ભાડું કે EMI અને વીમાના પ્રીમિયમ નિયમિત ભરવાના હોય છે, તેમના માટે ૬ મહિનાના ખર્ચ જેટલું ભંડોળ અનિવાર્ય છે.
ગણતરી: તમારા તમામ અનિવાર્ય ખર્ચાઓ (કરિયાણું, વીજળી બિલ, પેટ્રોલ, ફી, હપ્તા) નો સરવાળો કરો અને તેને ૬ વડે ગુણો. આ રકમ તમારી તિજોરી કે સેવિંગ્સ એકાઉન્ટમાં એવી રીતે હોવી જોઈએ કે તમે જરૂર પડ્યે ૨૪ કલાકમાં ઉપાડી શકો.
૩. ૧૨ મહિનાનો નિયમ: ફ્રીલાન્સર્સ અને વ્યવસાયીઓ માટે
જો તમે પોતે પોતાનો વ્યવસાય કરો છો અથવા ફ્રીલાન્સિંગ (ગિગ ઇકોનોમી) સાથે જોડાયેલા છો જ્યાં આવક નિશ્ચિત નથી, તો તમારે વધુ સાવધ રહેવાની જરૂર છે. નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે આવા વ્યક્તિઓએ ઓછામાં ઓછા ૯ થી ૧૨ મહિનાના ખર્ચ જેટલું ભંડોળ રાખવું જોઈએ.
કેમ જરૂરી? બિઝનેસમાં ક્યારેક સળંગ ૪-૫ મહિના મંદી રહી શકે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન તમારો પરિવાર અને તમારો વ્યવસાય બંને સુરક્ષિત રહે તે માટે ૧ વર્ષનું બેકઅપ પ્લાનિંગ હોવું અત્યંત જરૂરી છે.
ઇમરજન્સી ફંડ ક્યાં રાખવું?
ઇમરજન્સી ફંડનો મુખ્ય હેતુ ‘વળતર’ (Returns) મેળવવાનો નથી પણ ‘તરલતા’ (Liquidity) જાળવવાનો છે.
સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ: અડધી રકમ સેવિંગ્સ એકાઉન્ટમાં રાખો.
લિક્વિડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કે FD: બાકીની રકમ ફિક્સ ડિપોઝિટ (FD) અથવા લિક્વિડ ફંડમાં રાખો જે વ્યાજ પણ આપે અને ગમે ત્યારે ઉપાડી શકાય.
શું ન કરવું? આ રકમને ક્યારેય શેરબજાર કે રિયલ એસ્ટેટમાં ન રોકો, કારણ કે જ્યારે તમારે પૈસાની જરૂર હશે ત્યારે બજાર નીચે હોઈ શકે છે અથવા મિલકત વેચવામાં સમય લાગી શકે છે.
૨૦૨૬નો આ યુગ ઝડપી ફેરફારોનો છે. તમારી આવક ગમે તેટલી હોય, પણ જો તમારી પાસે યોગ્ય ઇમરજન્સી ફંડ નથી, તો તમારું નાણાકીય માળખું કાચના ઘર જેવું છે. આજે જ તમારા ખર્ચનું લિસ્ટ બનાવો અને નાની રકમથી પણ ઇમરજન્સી ફંડ બનાવવાની શરૂઆત કરો.
