8મું પગાર પંચ: શું મેડિકલ ભથ્થું ₹1,000 થી વધીને ₹20,000 થશે? જાણો કર્મચારીઓની મોટી માંગ.
8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ને લઈને કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોમાં ભારે ઉત્સાહ અને અપેક્ષાઓ જોવા મળી રહી છે. સરકાર દ્વારા પગાર પંચની પ્રક્રિયા તેજ કરવામાં આવતા જ અનેક નવા પ્રસ્તાવો અને માંગણીઓ સપાટી પર આવી છે. આ વખતે ચર્ચા માત્ર પગાર વધારા પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ મેડિકલ સુવિધાઓ અને અન્ય ભથ્થાઓમાં ક્રાંતિકારી ફેરફાર કરવાની માંગ ઉઠી છે. સૌથી વધુ ચર્ચા જે મુદ્દાની થઈ રહી છે તે છે ફિક્સ્ડ મેડિકલ એલાઉન્સ (FMA), જેને ₹1,000 થી વધારીને સીધા ₹20,000 કરવાનો પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.
મેડિકલ ભથ્થામાં 20 ગણો વધારો: શું છે કર્મચારીઓની માંગ?
કેન્દ્રીય કર્મચારી સંગઠનોએ સરકાર સમક્ષ એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સૂચન મૂક્યું છે. હાલમાં જે કર્મચારીઓ અથવા પેન્શનરો એવા વિસ્તારોમાં રહે છે જ્યાં સેન્ટ્રલ ગવર્મેન્ટ હેલ્થ સ્કીમ (CGHS) નું નેટવર્ક ઉપલબ્ધ નથી, તેમને દર મહિને માત્ર ₹1,000 ફિક્સ્ડ મેડિકલ એલાઉન્સ (FMA) તરીકે આપવામાં આવે છે. આજના મોંઘવારીના જમાનામાં, ખાસ કરીને વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે, આ રકમ ખૂબ જ ઓછી છે.
કર્મચારી સંગઠનોનો તર્ક છે કે ખાનગી હોસ્પિટલોમાં સારવાર અને દવાઓના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. તેથી, જેઓ CGHS સુવિધાનો લાભ નથી લઈ શકતા, તેમને દર મહિને ₹20,000 નું મેડિકલ ભથ્થું મળવું જોઈએ જેથી તેઓ ગંભીર બીમારીઓ કે નિયમિત તપાસનો ખર્ચ ઉઠાવી શકે. જો સરકાર આ માંગ સ્વીકારે છે, તો તે લાખો પેન્શનરો માટે એક વરદાન સાબિત થશે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અને અન્ય વિવાદાસ્પદ મુદ્દાઓ
8મા પગાર પંચમાં માત્ર મેડિકલ ભથ્થું જ નહીં, પણ ‘ફિટમેન્ટ ફેક્ટર’ (Fitment Factor) પણ એક મોટો મુદ્દો છે. કર્મચારીઓ માંગ કરી રહ્યા છે કે પગાર નક્કી કરવા માટેનો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર વધારવો જોઈએ જેથી ન્યૂનતમ બેઝિક પગારમાં સારો ઉછાળો આવે. નેશનલ કાઉન્સિલ જોઈન્ટ કન્સલ્ટેટિવ મશીનરી (NC-JCM) ના પ્રતિનિધિઓએ નાણાં મંત્રાલય સમક્ષ રજૂઆત કરી છે કે તેમની ઘણી પાયાની માંગણીઓ હજુ સુધી સરકારના ‘ટર્મ્સ ઓફ રેફરન્સ’ (ToR) માં સામેલ કરવામાં આવી નથી.
કર્મચારીઓમાં જૂની પેન્શન યોજના (OPS) ની પુનઃસ્થાપનાને લઈને પણ રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. જોકે સરકારે યુનિફાઇડ પેન્શન સ્કીમ (UPS) રજૂ કરી છે, પરંતુ 8મા પગાર પંચના માધ્યમથી કર્મચારીઓ વધુ સ્પષ્ટતા અને આર્થિક સુરક્ષાની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે. કર્મચારી સંગઠનોનું કહેવું છે કે જો આ પંચમાં યોગ્ય ભલામણો નહીં કરવામાં આવે, તો આંદોલન પણ થઈ શકે છે.
પગાર પંચની કામગીરી અને ભાવિ અસરો
8મા પગાર પંચની અધ્યક્ષતા સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ જજ રંજના પ્રકાશ દેસાઈ કરી રહ્યા છે. તાજેતરમાં પંચને જનપથ સ્થિત ચંદ્રલોક બિલ્ડિંગમાં નવું કાર્યાલય ફાળવવામાં આવ્યું છે, જે દર્શાવે છે કે પંચ હવે પૂર્ણ ગતિએ કાર્યરત થવા જઈ રહ્યું છે. પંચના સભ્યો વિવિધ હિતધારકો સાથે ચર્ચા કરશે અને ત્યારબાદ પોતાનો રિપોર્ટ સરકારને સોંપશે.
સામાન્ય રીતે પગાર પંચની ભલામણો દર 10 વર્ષે લાગુ કરવામાં આવે છે. જો બધું આયોજન મુજબ ચાલશે, તો જાન્યુઆરી 2026 થી 8મા પગાર પંચની ભલામણો અમલમાં આવી શકે છે. મેડિકલ ભથ્થામાં સૂચિત વધારો અને પગારમાં સુધારો માત્ર કર્મચારીઓના જીવનધોરણને જ નહીં સુધારે, પણ અર્થતંત્રમાં વપરાશ (Consumption) વધારવામાં પણ મદદ કરશે. સરકાર હવે આ પંચના રિપોર્ટ અને કર્મચારીઓની લાગણીઓ વચ્ચે કેવું સંતુલન જાળવે છે તેના પર સૌની નજર ટકેલી છે.
