રાષ્ટ્રપતિના સન્માન પર રાજકીય રણસંગ્રામ: પીએમ મોદીએ મમતા સરકારને આડે હાથ લીધી; દ્રૌપદી મુર્મુએ પૂછ્યું- ‘શું દીદી મારાથી ગુસ્સે છે?’
પશ્ચિમ બંગાળમાં ૯મા આંતરરાષ્ટ્રીય સંથાલી કોન્ક્લેવમાં હાજરી આપવા પહોંચેલા રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુના સ્વાગતમાં થયેલી ક્ષતિ અને રાજ્ય સરકારના મંત્રીઓની ગેરહાજરીએ દેશભરમાં ચર્ચા જગાવી છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આ ઘટનાને દેશના સર્વોચ્ચ બંધારણીય પદની ગરિમાનું અપમાન ગણાવ્યું છે. પીએમ મોદીએ આકરી ટીકા કરતા કહ્યું કે, “મહિલા શક્તિ અને દેશની જનતા રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુના આ અપમાનને ક્યારેય માફ નહીં કરે.”
શું છે સમગ્ર વિવાદ?
રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુ આદિવાસી સમુદાયના મહત્વપૂર્ણ સંમેલનમાં ભાગ લેવા બંગાળ આવ્યા હતા. પ્રોટોકોલ મુજબ રાજ્યના મુખ્યમંત્રી અથવા વરિષ્ઠ મંત્રીઓએ તેમનું સ્વાગત કરવાનું હોય છે, પરંતુ મમતા બેનર્જીની સરકારનો કોઈ પણ પ્રતિનિધિ ત્યાં હાજર નહોતો. આ ઉપરાંત, કાર્યક્રમનું સ્થળ છેલ્લી ઘડીએ બદલવામાં આવ્યું હોવાથી રાષ્ટ્રપતિએ જાહેરમાં પોતાની નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી.
રાષ્ટ્રપતિની ભાવુક રજૂઆત
સિલિગુડી નજીક ફાંસીદેવામાં સંથાલ સમુદાયને સંબોધતા રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુએ અત્યંત નમ્રતા સાથે કહ્યું, “હું પણ બંગાળની પુત્રી છું. મમતા દીદી મારી નાની બહેન જેવી છે. કદાચ તેઓ મારાથી ગુસ્સે છે, એટલે જ કાર્યક્રમ આટલા દૂર યોજાયો અને તેઓ આવ્યા નહીં.” તેમણે દુઃખ વ્યક્ત કર્યું કે કાર્યક્રમ બિધાનનગરથી ખસેડીને બાગડોગરા નજીક ગોસાઈપુરમાં રાખવામાં આવ્યો, જેના કારણે સામાન્ય આદિવાસી લોકો ત્યાં પહોંચી શક્યા નહીં.
પીએમ મોદીના આકરા પ્રહારો
પ્રધાનમંત્રીએ પશ્ચિમ બંગાળની તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) સરકાર પર નિશાન સાધતા જણાવ્યું કે, એક આદિવાસી મહિલા જે દેશના રાષ્ટ્રપતિ છે, તેમનું અપમાન કરવું એ બંગાળની સંસ્કૃતિ નથી, પણ ટીએમસીના અહંકારનું પ્રતીક છે. તેમણે આ ઘટનાને ‘શરમજનક’ ગણાવી હતી. ભાજપના અન્ય કેન્દ્રીય મંત્રીઓએ પણ આને બંધારણીય મર્યાદાઓનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે.
મમતા બેનર્જીનો બચાવ અને વળતો પ્રહાર
બીજી તરફ, મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીએ તમામ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે, “ભાજપ આગામી વિધાનસભા ચૂંટણી જીતવા માટે એટલી નીચે ઉતરી ગઈ છે કે તેઓ રાષ્ટ્રપતિનો રાજકીય મોહરા તરીકે ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.” બેનર્જીએ સ્પષ્ટતા કરી કે સુરક્ષા અને લોજિસ્ટિક્સના કારણોસર કાર્યક્રમનું સ્થળ બદલવામાં આવ્યું હતું અને આ બાબતે રાષ્ટ્રપતિ ભવનને અગાઉથી જાણ કરવામાં આવી હતી. તેમણે ઉમેર્યું કે ચૂંટણીની વ્યસ્તતાને કારણે તેમની ગેરહાજરીને ખોટી રીતે રજૂ કરવામાં આવી રહી છે.
રાજકીય વિશ્લેષણ
રાજકીય નિષ્ણાતો માને છે કે આ વિવાદ માત્ર પ્રોટોકોલ પૂરતો મર્યાદિત નથી. બે મહિના પછી યોજાનારી બંગાળ વિધાનસભાની ચૂંટણીઓમાં આદિવાસી મતો નિર્ણાયક છે. રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુ પોતે સંથાલ સમુદાયમાંથી આવે છે, ત્યારે ભાજપ આ મુદ્દે મમતા સરકારને ‘આદિવાસી વિરોધી’ સાબિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, જ્યારે ટીએમસી આને ભાજપની ‘રાજકીય ચાલ’ ગણાવી રહી છે.
લોકશાહીમાં બંધારણીય હોદ્દાઓનું સન્માન જળવાવું અનિવાર્ય છે. રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુના આ પ્રવાસમાં સર્જાયેલી ગેરસમજ કે અવગણના આગામી દિવસોમાં બંગાળના ચૂંટણી મેદાનમાં મોટા પડઘા પાડશે તે નક્કી છે.
