નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ ના IPO માટેની તૈયારીઓ તેજ; માર્ચમાં મર્ચન્ટ બેન્કર્સની નિમણૂક સાથે પ્રક્રિયાને મળશે નવી ગતિ
ભારતીય શેરબજારના ઈતિહાસની સૌથી મોટી ઘટનાઓમાંની એક એવી ‘નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ’ (NSE) ના આઈપીઓ (IPO) અંગે ગતિવિધિઓ તેજ બની છે. રોકાણકારો જેની એક દાયકાથી રાહ જોઈ રહ્યા હતા, તે ક્ષણ હવે નજીક જણાઈ રહી છે. સેબી (SEBI) તરફથી લીલી ઝંડી મળ્યા બાદ, એક્સચેન્જે હવે માર્ચના અંત સુધીમાં મર્ચન્ટ બેન્કર્સની નિમણૂક કરવાની તૈયારી કરી લીધી છે.
ભારતના સૌથી મોટા સ્ટોક એક્સચેન્જ, નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) એ આખરે તેના બહુપ્રતિક્ષિત પબ્લિક લિસ્ટિંગ તરફ મક્કમ કદમ વધાર્યા છે. NSE ના સીઈઓ અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર આશિષ ચૌહાણે પુષ્ટિ કરી છે કે એક્સચેન્જ આ મહિનાના અંત સુધીમાં એટલે કે માર્ચ ૨૦૨૬ સુધીમાં તેના IPO માટે મર્ચન્ટ બેન્કર્સની નિમણૂક કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. આ સમાચાર આવતાની સાથે જ અનલિસ્ટેડ માર્કેટમાં NSE ના શેરના ભાવમાં તેજી જોવા મળી છે.
શા માટે આ IPO ખાસ છે?
NSE નો IPO છેલ્લા દસ વર્ષથી કાનૂની વિવાદો અને નિયમનકારી ચકાસણીના કારણે અટવાયેલો હતો. જોકે, ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ની શરૂઆતમાં, સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા (SEBI) એ લિસ્ટિંગ માટે ‘નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ’ (NOC) મંજૂર કર્યું હતું, જેનાથી સૌથી મોટો અવરોધ દૂર થયો છે.
મર્ચન્ટ બેન્કર્સની શું હશે ભૂમિકા?
માર્ચમાં મર્ચન્ટ બેન્કર્સની નિમણૂક થયા બાદ લિસ્ટિંગની પ્રક્રિયા યુદ્ધના ધોરણે શરૂ થશે.
-
DRHP ની તૈયારી: મર્ચન્ટ બેન્કર્સ સેબીમાં ફાઇલ કરવા માટે ડ્રાફ્ટ રેડ હેરિંગ પ્રોસ્પેક્ટસ (DRHP) તૈયાર કરશે.
-
વેલ્યુએશન અને પ્રાઇસ બેન્ડ: એક્સચેન્જનું ચોક્કસ મૂલ્યાંકન (Valuation) નક્કી કરવું અને શેરની પ્રાઇસ બેન્ડ નક્કી કરવી એ બેન્કર્સની મુખ્ય જવાબદારી રહેશે.
-
રોડ શો અને માર્કેટિંગ: આટલા મોટા આઈપીઓ માટે ઘરેલું અને સંસ્થાકીય રોકાણકારોને આકર્ષવા માટે વૈશ્વિક સ્તરે માર્કેટિંગ કરવામાં આવશે.
₹૨૨,૭૦૦ કરોડ એકત્ર થવાનો અંદાજ
NSE નો IPO સંપૂર્ણપણે ઓફર-ફોર-સેલ (OFS) સ્વરૂપે હશે. આનો અર્થ એ છે કે NSE નવા શેર બહાર પાડશે નહીં, પરંતુ તેના વર્તમાન શેરધારકો (બેંકો અને વીમા કંપનીઓ) તેમનો ૪ થી ૪.૫% હિસ્સો વેચશે.
-
ગ્રે માર્કેટ ટ્રેન્ડ: અનલિસ્ટેડ માર્કેટના વર્તમાન ભાવ મુજબ, આ ઈસ્યુનું કદ આશરે $૨.૫ બિલિયન (અંદાજે ₹૨૨,૭૦૦ કરોડ) રહેવાની શક્યતા છે.
-
હિસ્સાનું વેચાણ: લિસ્ટિંગના નિયમો મુજબ, એક્સચેન્જમાં રોકાણ કરી ચુકેલી સંસ્થાઓ આ OFS દ્વારા નફો બુક કરી શકશે.
ગ્રે માર્કેટમાં ઉત્સાહ
છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં ગ્રે માર્કેટ અથવા અનલિસ્ટેડ માર્કેટમાં NSE ના શેરની માંગમાં જબરદસ્ત ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. રોકાણકારોને આશા છે કે લિસ્ટિંગના દિવસે જ તેમને જંગી વળતર મળી શકે છે. બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે NSE નું લિસ્ટિંગ ભારતીય મૂડી બજારમાં પારદર્શિતા અને રોકાણકારોના વિશ્વાસમાં વધારો કરશે.
જો બધું આયોજન મુજબ ચાલશે, તો માર્ચમાં બેન્કર્સની નિમણૂક બાદ આગામી થોડા મહિનાઓમાં IPO બજારમાં આવી શકે છે. NSE નું લિસ્ટિંગ માત્ર એક્સચેન્જ માટે જ નહીં, પણ સમગ્ર ભારતીય અર્થતંત્ર માટે એક સીમાચિહ્નરૂપ ઘટના સાબિત થશે.
