ઇન્દ્રોડા પ્રકૃતિ ઉદ્યાન અને ‘ગીર’ ફાઉન્ડેશનમાં તાલીમાર્થીઓએ વન્યજીવ સંરક્ષણ, GIS અને રિમોટ સેન્સિંગ અંગે મેળવ્યું જ્ઞાન
ઓડિશાની ફોરેસ્ટ રેન્જર્સ કોલેજમાં તાલીમ લઈ રહેલા મધ્યપ્રદેશના ૪૧ જેટલા વન અધિકારીઓએ તાજેતરમાં ગુજરાતના પ્રવાસે આવીને ‘ગીર’ (GEER) ફાઉન્ડેશનની મુલાકાત લીધી હતી. ૨૦૨૫-૨૭ ની બેચના આ તાલીમાર્થીઓ પશ્ચિમ ભારતના અભ્યાસ પ્રવાસના ભાગરૂપે અહીં આવ્યા હતા. ગાંધીનગર સ્થિત આ સંસ્થામાં વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથેના વાર્તાલાપ દરમિયાન તેમણે સંસ્થાની કાર્યપદ્ધતિ, ગુજરાતના જંગલ વિસ્તારોની વિશેષતા અને વન્યજીવ સંરક્ષણ માટે લેવામાં આવતા પગલાંઓ વિશે ઊંડાણપૂર્વક માહિતી મેળવી હતી.
તાલીમાર્થીઓએ ગાંધીનગરના પ્રખ્યાત ઇન્દ્રોડા પ્રકૃતિ ઉદ્યાનની પણ મુલાકાત લીધી હતી. અહીં તેમણે ડાયનાસોર અને ફોસિલ પાર્ક જોઈને પૃથ્વીના પ્રાચીન ઈતિહાસ અને અવશેષોના મહત્વ વિશે જાણકારી મેળવી હતી. આ ઉપરાંત બોટનિકલ ગાર્ડન અને પ્રાણીસંગ્રહાલયમાં વનસ્પતિની વિવિધતા અને પ્રાણીઓની સારસંભાળ કેવી રીતે રાખવામાં આવે છે, તેનું વ્યવહારુ જ્ઞાન મેળવ્યું હતું. પાર્કનું સંચાલન અને પર્યાવરણને જાળવવાની આધુનિક રીતો જોઈને આ ભાવિ વન અધિકારીઓ પ્રભાવિત થયા હતા.
ટેકનોલોજીના આ યુગમાં જંગલોની સુરક્ષા માટે વિજ્ઞાનનો ઉપયોગ અનિવાર્ય છે. તાલીમાર્થીઓએ રિમોટ સેન્સિંગ અને જી.આઈ.એસ. (GIS) એકમની મુલાકાત લઈને જોયું કે કેવી રીતે સેટેલાઇટ ડેટા અને મેપિંગ દ્વારા જંગલ વિસ્તાર પર નજર રાખી શકાય છે. વન સુરક્ષા અને સંરક્ષણમાં આધુનિક સોફ્ટવેર અને નકશા કેવી રીતે મદદરૂપ થાય છે, તે અંગે તેમને પ્રેક્ટિકલ તાલીમ આપવામાં આવી હતી. આ માહિતી તેમને ભવિષ્યમાં તેમના કાર્યક્ષેત્રમાં ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવા પ્રેરિત કરશે.
પ્રવાસના અંતિમ ચરણમાં અધિકારીઓએ ઇકોલોજીકલ રિસર્ચ લેબોરેટરીની મુલાકાત લીધી હતી. અહીં જમીન અને પાણીના નમૂનાઓ એકત્ર કરવાની પદ્ધતિ અને અત્યાધુનિક સાધનો દ્વારા તેનું પૃથ્થકરણ કેવી રીતે કરવામાં આવે છે, તે વૈજ્ઞાનિક રીતે સમજાવવામાં આવ્યું હતું. વન સંરક્ષણના આયોજનમાં આ વૈજ્ઞાનિક ડેટા કેટલો મહત્વનો છે, તે અંગે તેમને વિસ્તૃત માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. આ સમગ્ર પ્રવાસ વન અધિકારીઓ માટે જ્ઞાનવર્ધક અને ગુજરાતની પ્રકૃતિને સમજવા માટે અત્યંત ઉપયોગી રહ્યો હતો.
