ભાવમાં નરમાશ છતાં સોનાનો ટ્રેન્ડ મજબૂત: રોકાણકારો માટે ખાસ સલાહ
વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલા રાજકીય તણાવ અને ખાસ કરીને પશ્ચિમ એશિયા (Middle East) માં વધતા સંઘર્ષો વચ્ચે, સોના-ચાંદીના ભાવમાં જે ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો, તેમાં હવે થોડો ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. ૧૩ માર્ચ ૨૦૨૬ના રોજ સોના અને ચાંદીના ભાવમાં જે નરમાશ નોંધાઈ છે, તેણે રોકાણકારોને વિચારવા મજબૂર કર્યા છે. જે લોકો લાંબા સમયથી સોનામાં રોકાણ કરવા માટે યોગ્ય સમયની રાહ જોઈ રહ્યા હતા, તેમના માટે આ એક મહત્વનો ઘટનાક્રમ છે. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર સોનાના ભાવ ૧.૬૦ લાખની આસપાસ અને ચાંદીના ભાવ ૨.૬૬ લાખની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે.
ભાવ ઘટાડા પાછળના મુખ્ય કારણો
કોઈપણ બજારમાં જ્યારે તેજી આવે ત્યારે તેમાં ‘પ્રોફિટ બુકિંગ’ (નફા વસૂલી) થવી સ્વાભાવિક છે. સોના અને ચાંદી જે રીતે રેકોર્ડ ઉંચાઈ પર પહોંચ્યા હતા, ત્યારબાદ હવે રોકાણકારો પોતાનો નફો સુરક્ષિત કરવા માટે વેચાણ કરી રહ્યા છે. આ ઘટાડા પાછળના અન્ય ટેકનિકલ કારણોમાં નીચે મુજબના પરિબળો મુખ્ય છે:
૧. મજબૂત ડોલર અને બોન્ડ યીલ્ડ: જ્યારે અમેરિકન ડોલર મજબૂત બને અને સરકારી બોન્ડની યીલ્ડ વધે, ત્યારે સોના જેવી કિંમતી ધાતુઓની માંગ ઘટવાનું વલણ જોવા મળે છે. સોનું કોઈ વ્યાજ આપતું નથી, તેથી જ્યારે બોન્ડમાં સારું વળતર મળતું હોય, ત્યારે રોકાણકારો સોનામાંથી મૂડી ખસેડીને બોન્ડ તરફ વળવા લાગે છે.
૨. વ્યાજ દરોને લઈને અનિશ્ચિતતા: યુદ્ધ અને તણાવને કારણે કાચા તેલના ભાવ વધ્યા છે, જેનાથી ફુગાવો (Inflation) વધવાની શક્યતા છે. આ સ્થિતિમાં અમેરિકી ફેડરલ રિઝર્વ જેવી મોટી બેંકો વ્યાજ દરો ઘટાડવામાં ઉતાવળ નહીં કરે તેવી આશંકા છે. વ્યાજ દરો લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહે તો તે સોનાના ભાવ પર દબાણ લાવે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર અને ભારતની સ્થિતિ
વૈશ્વિક બજારમાં સોનું ૫,૧૦૦ ડોલર પ્રતિ ઓન્સની ઉપર ટકી રહ્યું છે, જે દર્શાવે છે કે સોનાનો લાંબા ગાળાનો ટ્રેન્ડ હજુ પણ મજબૂત છે. ભારતમાં પણ જ્યારે ભાવ ઘટે છે ત્યારે ગ્રાહકોમાં ખરીદીનો ઉત્સાહ વધે છે. લગ્નગાળાની સિઝન અને તહેવારોને જોતા, ભારત જેવા દેશમાં સોનાની ભૌતિક માંગ હંમેશા જળવાઈ રહે છે, જે ભાવને વધુ પડતા નીચે પડતા અટકાવે છે.
નિષ્ણાતોના મતે, આ ઘટાડો એક અસ્થાયી સુધારો (Correction) છે. બજારમાં જ્યારે પણ અસ્થિરતા હોય છે ત્યારે રોકાણકારો ‘સેફ હેવન’ તરીકે સોનાને જ પસંદ કરે છે. હાલના તબક્કે, જે લોકોએ સોનામાં રોકાણ કરવાનું વિચાર્યું હોય, તેમણે બજારના આ ઉતાર-ચઢાવને ખૂબ જ શાંતિથી જોવાની જરૂર છે.
રોકાણકારો માટે શું છે સલાહ?
ઘણીવાર રોકાણકારો ભાવ ઘટે એટલે ગભરાઈને વેચાણ કરવા લાગે છે, પરંતુ સોનામાં રોકાણ હંમેશા લાંબા ગાળાના પરિપ્રેક્ષ્યથી જ કરવું જોઈએ.
-
ક્રમિક રોકાણ (SIP પદ્ધતિ): જો તમે લાંબા સમય માટે સોનામાં રોકાણ કરવા માંગતા હોવ, તો એકસાથે ખરીદી કરવાને બદલે સોવરેન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGB) અથવા ડિજિટલ ગોલ્ડ દ્વારા ટુકડે-ટુકડે રોકાણ કરવું જોઈએ. આનાથી સરેરાશ કિંમત ઓછી રહે છે અને જોખમ ઘટે છે.
-
પોર્ટફોલિયો ડાયવર્સિફિકેશન: તમારા કુલ રોકાણના ૫% થી ૧૦% હિસ્સો જ કિંમતી ધાતુઓમાં રાખવો જોઈએ. તે બજારના જોખમો સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
-
અફવાઓથી બચો: સોશિયલ મીડિયા પર આવતા સમાચારો જોઈને નિર્ણય લેવા કરતા, બજારના નિષ્ણાતો અને અધિકૃત ડેટા પર વિશ્વાસ રાખો. પશ્ચિમ એશિયાનો તણાવ ક્યારે શું વળાંક લેશે તે અનિશ્ચિત છે, તેથી તમારી રોકાણની વ્યૂહરચનામાં ફ્લેક્સિબિલિટી રાખો.
ભાવમાં આ ઘટાડો એવા લોકો માટે પણ એક તક છે જેમને સોનું ખરીદવું હતું પણ ઊંચા ભાવને કારણે અટકી ગયા હતા. જોકે, રોકાણ કરતા પહેલા તમારા બજેટ અને જરૂરિયાતોનું વિશ્લેષણ કરવું અનિવાર્ય છે. સોનું માત્ર એક ધાતુ નથી, પણ ભારતીય પરિવાર માટે સુરક્ષાનું પ્રતીક છે, તેથી તેમાં રોકાણ હંમેશા સમજી-વિચારીને જ કરવું જોઈએ.
આગામી દિવસોમાં જ્યારે પણ અમેરિકન આર્થિક આંકડા અને ફેડરલ રિઝર્વના સંકેતો સ્પષ્ટ થશે, ત્યારે સોનાના ભાવમાં ફરીથી સ્થિરતા જોવા મળી શકે છે. ત્યાં સુધી, માર્કેટના આ ઉતાર-ચઢાવને રોકાણની એક તક તરીકે જોવી એ સમજદારીભર્યું પગલું છે.
