આદિજાતિ સમુદાયના સર્વાંગી વિકાસ માટે બૌદ્ધિક સંવાદ
વીર નર્મદ દક્ષિણ ગુજરાત યુનિવર્સિટીના મહાત્મા ગાંધી ગ્રામ અભ્યાસ વિભાગ દ્વારા ‘જનજાતીય અધ્યયનની શોધ પદ્ધતિ અને અભ્યાસક્રમ વિકાસ’ વિષય પર બે દિવસીય નેશનલ વર્કશોપનું ભવ્ય આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. કુલપતિ ડો. કિશોરસિંહ ચાવડાના માર્ગદર્શન હેઠળ યોજાયેલી આ કાર્યશાળામાં દેશભરના નામાંકિત વિદ્વાનોએ હાજરી આપી હતી. આ ખાસ આયોજનનો મુખ્ય હેતુ આદિજાતિ સમુદાયની અસ્મિતા, અસ્તિત્વ અને તેમના વિકાસના વિવિધ પાસાઓ પર ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા-વિચારણા કરવાનો અને બૌદ્ધિક સંવાદ સ્થાપિત કરવાનો હતો.
દેશભરના નિષ્ણાતો દ્વારા આદિજાતિ અધિકારો પર માર્ગદર્શન
આ રાષ્ટ્રીય વર્કશોપમાં નવી દિલ્હી, મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ અને ગુજરાતના વિવિધ પ્રાંતોમાંથી નિષ્ણાતો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. પદ્મશ્રી ચૈત્રરામ પવાર અને અન્ય મહાનુભાવોએ આદિજાતિ સમુદાયની સામાજિક-ધાર્મિક પરંપરાઓ તેમજ તેમના બંધારણીય અધિકારો વિશે પાયાનું માર્ગદર્શન પૂરું પાડ્યું હતું. વિદ્વાનોએ જણાવ્યું હતું કે જનજાતીય મુદ્દાઓના કાયમી ઉકેલ માટે નીતિવિષયક ફેરફારોની સાથે વ્યવહારિક અભિગમ કેળવવો ખૂબ જ જરૂરી છે, જેથી આ સમુદાયને વિકાસની મુખ્યધારામાં વધુ સારી રીતે જોડી શકાય.
દક્ષિણ ગુજરાતની ચૌધરી જનજાતિની પરંપરાઓનું જીવંત નિદર્શન
કાર્યશાળા દરમિયાન શૈક્ષણિક ચર્ચાઓની સાથે સાંસ્કૃતિક વારસાને પણ મહત્વ આપવામાં આવ્યું હતું. દક્ષિણ ગુજરાતની વિશિષ્ટ ચૌધરી જનજાતિના પરંપરાગત રીત-રિવાજોનું જીવંત નિદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું, જે તમામ સહભાગીઓ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યું હતું. આ નિદર્શન દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ અને શોધાર્થીઓને આદિજાતિ સંસ્કૃતિને નજીકથી સમજવાની તક મળી હતી. આ પ્રકારના પ્રયાસોથી જનજાતીય સંસ્કૃતિનું જતન થાય છે અને નવી પેઢીમાં તેના પ્રત્યે આદરભાવ જાગૃત થાય છે.
શોધાર્થીઓ અને પ્રાધ્યાપકો વચ્ચે જ્ઞાનનું આદાન-પ્રદાન
આ કાર્યક્રમમાં મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો અને પ્રાધ્યાપકોએ ઉત્સાહભેર ભાગ લીધો હતો. કુલસચિવ ડો. રમેશદાન ગઢવી અને વિભાગીય વડા ડો. દીપક ભોયેના નેતૃત્વમાં ઓર્ગેનાઈઝીંગ કમિટીએ સમગ્ર વર્કશોપનું સફળ સંચાલન કર્યું હતું. આ કાર્યશાળા માત્ર એક શૈક્ષણિક કાર્યક્રમ ન રહેતા, આંતરશાખાકીય દ્રષ્ટિકોણથી જ્ઞાનના આદાન-પ્રદાનનું એક સશક્ત માધ્યમ સાબિત થઈ હતી. અંતે, આદિજાતિ વિકાસના પડકારોને પહોંચી વળવા માટે સંશોધન પદ્ધતિઓમાં જરૂરી સુધારા કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
