ઈરાન સરકારના પતન માટે મોસાદની ‘એક વર્ષ’ની ડેડલાઈન; ડેવિડ બાર્નિયાની ગુપ્ત યોજના અને જમીની હકીકતનો અહેવાલ
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા ‘મહાયુદ્ધ’ વચ્ચે ઈઝરાયેલની ખતરનાક ગુપ્તચર એજન્સી મોસાદના એક રિપોર્ટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખળભળાટ મચાવ્યો છે. જેરુસલેમ પોસ્ટ અને ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સના અહેવાલો મુજબ, મોસાદના વડા ડેવિડ બાર્નિયાએ ઈઝરાયેલી કેબિનેટ અને ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રને અગાઉથી જ જણાવી દીધું હતું કે ઈરાનમાં શાસન પરિવર્તન (Regime Change) અત્યંત જટિલ પ્રક્રિયા છે અને તેમાં અંદાજે એક વર્ષ જેટલો સમય લાગી શકે છે.
યુદ્ધ પહેલાની એ ‘બ્લુપ્રિન્ટ’
ડેવિડ બાર્નિયાએ યુદ્ધ ફાટી નીકળવાના એક દિવસ પહેલા ઈઝરાયેલી નેતાઓને જે સૂચનો આપ્યા હતા, તેમાં સ્પષ્ટ લખ્યું હતું કે સંક્રમણ કાળ સરળ નહીં હોય. જાન્યુઆરી ૨૦૨૬માં નેતન્યાહૂ અને ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથેની ગુપ્ત બેઠકમાં બાર્નિયાએ દાવો કર્યો હતો કે, યુદ્ધ શરૂ થતાની સાથે જ મોસાદ ઈરાનના વિરોધ પક્ષોને એક કરવામાં સફળ રહેશે. યોજના એવી હતી કે દેશમાં ઠેર-ઠેર રમખાણો અને સૈન્ય બળવો કરાવીને સરકારને અંદરથી નબળી પાડવામાં આવશે.
શું મોસાદની યોજના નિષ્ફળ રહી છે?
યુદ્ધના ત્રણ અઠવાડિયા વીતી ગયા હોવા છતાં, તેહરાનમાં અપેક્ષિત બળવો જોવા મળ્યો નથી. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલની ગુપ્તચર એજન્સીઓએ તાજેતરમાં સ્વીકાર્યું છે કે, સતત બોમ્બમારા અને ટોચના લશ્કરી અધિકારીઓના મોતે ઈરાની સરકારને નબળી તો પાડી છે, પરંતુ તે હજુ પણ અકબંધ છે. ઈરાની સુરક્ષા દળોએ અત્યાર સુધી કોઈપણ આંતરિક બળવાને ઉગતો જ ડામી દીધો છે.
ટોચના નેતૃત્વને હટાવવું એ પ્રાથમિકતા
મોસાદની યોજનાનો પ્રથમ તબક્કો ઈરાનના ટોચના નેતૃત્વ અને લશ્કરી માળખાને નષ્ટ કરવાનો હતો. ડેવિડ બાર્નિયા માનતા હતા કે જો મુખ્ય નેતાઓને હટાવી દેવામાં આવે અને સરકારી સંસ્થાઓને નુકસાન પહોંચાડવામાં આવે, તો સામાન્ય જનતા માટે રસ્તા પર ઉતરવું સરળ બનશે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને નેતન્યાહૂએ પણ વારંવાર સંકેત આપ્યો છે કે લશ્કરી કાર્યવાહી માત્ર રસ્તો સાફ કરશે, પરંતુ અંતિમ ફેંસલો ઈરાની લોકોએ પોતે બળવો કરીને લેવો પડશે.
એક વર્ષની સમયમર્યાદા અને પડકારો
બાર્નિયાએ પોતાની યોજનામાં કેટલીક શરતો પણ મૂકી હતી. તેમના મતે, જો વિદેશી સમર્થન ધરાવતા વિરોધ પક્ષો સમયસર સક્રિય ન થાય અથવા ઈરાની સેનાનો એક મોટો હિસ્સો સરકારનો સાથ ન છોડે, તો આ પ્રક્રિયામાં એક વર્ષથી પણ વધુ સમય લાગી શકે છે. અત્યારે સ્થિતિ એવી છે કે ઈરાન આર્થિક અને લશ્કરી રીતે ભીંસમાં હોવા છતાં, સત્તા પર પકડ જાળવી રાખવામાં સફળ રહ્યું છે.
૨૪ માર્ચ, ૨૦૨૬ના આ ઘટનાક્રમ મુજબ, મધ્ય પૂર્વમાં માત્ર મિસાઈલોનું યુદ્ધ નથી ચાલી રહ્યું, પણ મનોવૈજ્ઞાનિક અને રાજકીય યુદ્ધ પણ ચરમસીમાએ છે. મોસાદની ‘એક વર્ષ’ની આગાહી સાચી પડશે કે ઈરાન આ સંકટમાંથી બહાર નીકળી જશે, તે આવનારા સમયમાં જ ખબર પડશે. પરંતુ એક વાત નિશ્ચિત છે કે તેહરાનનું સત્તા માળખું અત્યારે ઇતિહાસના સૌથી મોટા જોખમનો સામનો કરી રહ્યું છે.
