પોષણ સંગમ કાર્યશાળામાં કુપોષણ નિવારણ માટે ૧૦ મહત્વપૂર્ણ પગલાંઓ પર માર્ગદર્શન
ગાંધીનગર જિલ્લામાં કુપોષણ નાબૂદીના લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવા માટે ‘પોષણ સંગમ’ કાર્યક્રમ અંતર્ગત એક વિશેષ કાર્યશાળાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યશાળામાં જિલ્લાના આરોગ્ય અને આઈ.સી.ડી.એસ. વિભાગના અધિકારીઓને પોષણ સંગમ કાર્યક્રમના અમલીકરણ માટેના ૧૦ મહત્વપૂર્ણ પગલાંઓ અંગે વિગતવાર માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. આ અભિયાનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય જિલ્લાના બાળકો અને માતાઓમાં પોષણનું સ્તર સુધારવાનો અને કુપોષણના દરમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો લાવવાનો છે, જેના માટે વિવિધ વિભાગો વચ્ચેના સંકલન પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
બાળકોના ગ્રોથ મોનિટરિંગ અને ‘પોષણ ટ્રેકર’ એપ્લિકેશનનો પ્રભાવી ઉપયોગ
કાર્યશાળા દરમિયાન બાળકોના શારીરિક વિકાસની સતત દેખરેખ એટલે કે ગ્રોથ મોનિટરિંગ કરવા અંગે પ્રેઝન્ટેશન રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. કુપોષિત બાળકોની વહેલી ઓળખ કરી તેમને સમયસર દવાઓ અને સારવાર મળી રહે તે માટે આરોગ્ય વિભાગ સાથેના સંકલનને મજબૂત બનાવવા સૂચના આપવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત, ‘પોષણ ટ્રેકર’ એપ્લિકેશનનો સચોટ ઉપયોગ કરીને છેવાડાના બાળક સુધી પહોંચવા અને ઘરઆધારિત સંભાળ (Home Based Care) દ્વારા તેમની તબિયત સુધારવા માટે ફિલ્ડ ઓફિસરોને ટેકનિકલ માર્ગદર્શન પૂરું પાડવામાં આવ્યું હતું.
સ્તનપાન અને પૂરક પોષણ દ્વારા કુપોષણ મુક્ત ગુજરાતનો સંકલ્પ
વર્કશોપમાં સ્તનપાન કરાવતી માતાઓ માટે યોગ્ય આહાર અને બાળકો માટે પૂરક પોષણના મહત્વ વિશે ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. સમુદાયની સહભાગિતા વધારીને જન-આંદોલન છેડવા પર ભાર મૂકતા કલેક્ટર અને મ્યુનિસિપલ કમિશનર જે. એન. વાઘેલાએ જણાવ્યું હતું કે, કુપોષિત બાળકોની ઓળખ કરીને તેમને યોગ્ય સારવાર આપવી એ આપણી નૈતિક જવાબદારી છે. કુપોષણ દૂર કરીને જ આપણે ‘વિકસિત ગુજરાત’ના સ્વપ્નને સાકાર કરી શકીશું. આ અભિયાનમાં લોકભાગીદારી વધે તે માટે સામાજિક સંસ્થાઓને પણ જોડવામાં આવશે.
યુનિસેફ અને ઉચ્ચ અધિકારીઓના માર્ગદર્શન હેઠળ માળખાગત સુધારા
આ કાર્યશાળામાં જિલ્લા વિકાસ અધિકારી બી.જે. પટેલ, અમદાવાદ ઝોનના વિભાગીય નાયબ નિયામક અને યુનિસેફ (UNICEF) સંસ્થાના પ્રતિનિધિઓ વિશેષ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. નિષ્ણાતો દ્વારા કુપોષણ ઘટાડવા માટેના આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના શ્રેષ્ઠ મોડેલ્સ અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. આ કાર્યશાળા દ્વારા જિલ્લાના વહીવટી તંત્રને નવી દિશા મળી છે અને આગામી સમયમાં ગ્રામ્ય તેમજ શહેરી વિસ્તારોમાં પોષણ અંગેની જાગૃતિમાં મોટો ઉછાળો આવશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

