ઈંડા કેટલા દિવસમાં એક્સપાયર થાય છે? જાણો ખરાબ ઈંડા ખાવાથી શરીરમાં કેવી ગંભીર અસરો થઈ શકે છે?
આપણે દૂધ, બ્રેડ કે પેકેટવાળી વસ્તુઓ ખરીદતી વખતે હંમેશા તેની ‘એક્સપાયરી ડેટ’ ચેક કરીએ છીએ, પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે ઈંડા પણ એક્સપાયર થાય છે? ઉત્તર પ્રદેશ સરકારના 1 એપ્રિલ, 2026 થી અમલમાં આવેલા નવા નિયમ મુજબ હવે દરેક ઈંડા પર તે કયા દિવસે મૂકવામાં આવ્યું (Laid Date) અને તેની એક્સપાયરી ક્યારે છે તે લખવું અનિવાર્ય બન્યું છે. ઈંડા કેટલા દિવસ સુધી તાજા રહે છે તેનો આધાર મુખ્યત્વે તમે તેને કેવી રીતે સ્ટોર કરો છો તેના પર રહેલો છે.
ઈંડા કેટલા દિવસ સુધી સુરક્ષિત રહે છે?
ઈંડાની શેલ્ફ લાઈફ તે કયા તાપમાને રાખવામાં આવ્યા છે તેના પર નિર્ભર કરે છે:
- ફ્રિજમાં: જો તમે ઈંડાને 4°C કે તેથી ઓછા તાપમાને ફ્રિજમાં રાખો છો, તો તે 4 થી 5 અઠવાડિયા સુધી સુરક્ષિત રહી શકે છે. ફ્રિજમાં રાખવાથી બેક્ટેરિયા વધવાની પ્રક્રિયા ધીમી પડી જાય છે.
- બહાર (રૂમ ટેમ્પરેચર પર): સામાન્ય તાપમાન પર ઈંડા જલ્દી ખરાબ થાય છે. ભારત જેવા ગરમ આબોહવા ધરાવતા દેશોમાં ઈંડાને બહાર રાખવામાં આવે તો તેને 7 થી 10 દિવસની અંદર વાપરી લેવા જોઈએ.
ખરાબ કે એક્સપાયર્ડ ઈંડા ખાવાના ગંભીર નુકસાન
જો તમે ભૂલથી પણ ખરાબ થઈ ગયેલું ઈંડું ખાઈ લો છો, તો સ્વાસ્થ્ય સંબંધી અનેક મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ શકે છે:
- સાલ્મોનેલા પોઈઝનિંગ (Salmonella): ખરાબ ઈંડામાં સાલ્મોનેલા નામના બેક્ટેરિયા ઝડપથી વધે છે. આ ચેપના લક્ષણો ઈંડું ખાધાના 6 થી 48 કલાકમાં દેખાઈ શકે છે. જેમાં પેટમાં અસહ્ય દુખાવો, ઝાડા, તાવ અને માથાનો દુખાવો જેવી સમસ્યાઓ થાય છે.
- ગંભીર ફૂડ પોઈઝનિંગ: જૂના ઈંડામાં પેદા થતા બેક્ટેરિયા શરીરમાં જઈને ફૂડ પોઈઝનિંગ કરી શકે છે. જેનાથી ઉલટી અને જી મિચલાવવા જેવી તકલીફ થાય છે. ખાસ કરીને બાળકો, વૃદ્ધો અને જે લોકોની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઓછી હોય તેમના માટે આ સ્થિતિ જીવલેણ પણ સાબિત થઈ શકે છે.
ઈંડું તાજું છે કે ખરાબ? આ રીતે ઘરે જ ઓળખો
એક્સપાયરી ડેટ નીકળી ગઈ હોય તેનો અર્થ હંમેશા એવો નથી હોતો કે ઈંડું સડી ગયું છે, પરંતુ સુરક્ષા માટે આ ટેસ્ટ ચોક્કસ કરવા જોઈએ:
- પાણીનો ટેસ્ટ (Float Test): એક ઊંડા વાસણમાં ઠંડું પાણી ભરો અને તેમાં ઈંડું નાખો. જો ઈંડું તળિયે બેસી જાય તો તે એકદમ તાજું છે. જો ઈંડું પાણીમાં તરવા લાગે તો તેનો અર્થ એ છે કે તે જૂનું થઈ ગયું છે અને તેને ન ખાવું જોઈએ.
- સૂંઘીને જુઓ: ઈંડાને તોડ્યા પછી જો તેમાંથી સહેજ પણ વિચિત્ર કે દુર્ગંધ આવતી હોય, તો તેને તરત જ ફેંકી દેવું જોઈએ. તાજા ઈંડામાં કોઈ ગંધ હોતી નથી.
- ઈંડાનું પડ તપાસો: જો ઈંડાના ઉપરના પડ (છિલકા) પર તિરાડ હોય અથવા તે ચીકણું દેખાતું હોય, તો તેનો અર્થ એ છે કે તેમાં બહારના બેક્ટેરિયા પ્રવેશી ચૂક્યા છે.
રસોઈમાં ઈંડાનો ઉપયોગ કરતા પહેલા તેની તાજગીની તપાસ કરવી અત્યંત જરૂરી છે. હંમેશા એક્સપાયરી ડેટ જોઈને જ ખરીદી કરવાનો આગ્રહ રાખો જેથી સ્વાસ્થ્ય સાથે કોઈ બાંધછોડ ન થાય.
