અમેરિકામાં ભારતીય દવાઓ મોંઘી થશે, ટ્રમ્પના ‘ટેરિફ વોર’ થી કોણ બચશે અને કોણ ડૂબશે?
ભારતીય ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગ માટે આજનો દિવસ અત્યંત કપરો સાબિત થયો છે. અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાની ‘પ્રોટેક્શનિસ્ટ’ નીતિને વેગ આપતા બ્રાન્ડેડ અને પેટન્ટ કરાયેલી દવાઓ તેમજ તેના સક્રિય ઘટકો (Active Ingredients) પર ૧૦૦% ઈમ્પોર્ટ ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત કરી છે. આ નિર્ણયથી અમેરિકી બજારમાં ભારતની પ્રીમિયમ દવાઓની કિંમત સીધી બમણી થઈ જશે, જેની સીધી અસર કંપનીઓના વેચાણ અને શેરના ભાવ પર જોવા મળી રહી છે.
કોના પર પડશે સૌથી મોટી અસર?
આ ટેરિફનો સૌથી વધુ માર ભારતની સૌથી મોટી ફાર્મા કંપની સન ફાર્મા અને ગ્લેનમાર્ક ફાર્માસ્યુટિકલ્સ પર પડશે. આ બંને કંપનીઓએ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં અમેરિકાના ‘સ્પેશિયાલિટી ફાર્માસ્યુટિકલ’ સેગમેન્ટમાં મોટું રોકાણ કર્યું છે.
-
સન ફાર્મા: કંપનીની કુલ આવકના અંદાજે ૩૦-૩૫% હિસ્સો અમેરિકામાંથી આવે છે. ખાસ કરીને તેની સ્પેશિયાલિટી બ્રાન્ડ્સ જેવી કે ઇલુમ્યા (Ilumya), વિનલેવી (Winlevi) અને સેક્વા (Cequa) ના ૮૫-૯૦% વેચાણ અમેરિકામાં થાય છે. ૧૦૦% ટેરિફ લાગતા આ દવાઓ હરીફોની સરખામણીએ ઘણી મોંઘી થઈ જશે.
-
ગ્લેનમાર્ક: ગ્લેનમાર્કની મુખ્ય બ્રાન્ડેડ દવા રાયલ્ટ્રિસ (Ryaltris) જે અમેરિકામાં ઝડપથી લોકપ્રિય થઈ રહી હતી, તેના પર હવે જોખમ મંડરાઈ રહ્યું છે. કિંમતો બમણી થવાથી ગ્રાહકો અન્ય વિકલ્પો તરફ વળી શકે છે.
જેનરિક દવાઓ માટે રાહતની વાત
રાહતના સમાચાર એ છે કે ટ્રમ્પના આ ટેરિફમાં જેનરિક અને અનબ્રાન્ડેડ દવાઓને આવરી લેવામાં આવી નથી. ભારતની મોટાભાગની નાની અને મધ્યમ ફાર્મા કંપનીઓ જેનરિક દવાઓની નિકાસ કરે છે, તેથી તેમને આ નિર્ણયથી કોઈ મોટું નુકસાન થશે નહીં. આ ટેરિફ માત્ર તે જ દવાઓ પર છે જેની પાસે પેટન્ટ સુરક્ષા છે અને જે પ્રીમિયમ કિંમતે વેચાય છે.
શેરબજારમાં હાહાકાર
૨ એપ્રિલે થયેલી આ જાહેરાતની અસર આજે ૪ એપ્રિલે પણ બજારમાં જોવા મળી રહી છે. નિફ્ટી ફાર્મા ઇન્ડેક્સમાં ૩.૫% થી ૫% સુધીનો કડાકો બોલી ગયો છે. સન ફાર્મા અને ગ્લેનમાર્ક જેવા દિગ્ગજોના શેર ૫-૬% તૂટ્યા છે, જેના કારણે રોકાણકારોના અબજો રૂપિયા ધોવાઈ ગયા છે.
પેટન્ટ દવાઓ શું છે અને કેમ તે જ નિશાન પર છે?
જ્યારે કોઈ કંપની કરોડો ડોલરના ખર્ચે નવી દવાની શોધ કરે છે, ત્યારે તેને સરકાર પાસેથી ૨૦ વર્ષ માટે પેટન્ટ મળે છે. આ સમય દરમિયાન અન્ય કોઈ તે બનાવી શકતું નથી. ટ્રમ્પનું માનવું છે કે આવી મોંઘી દવાઓની આયાત ઘટાડીને અમેરિકી કંપનીઓને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ. પરંતુ ભારતીય નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આનાથી અમેરિકાના દર્દીઓ માટે પણ જીવનરક્ષક દવાઓ મેળવવી મોંઘી અને મુશ્કેલ બનશે.
૪ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના આ વળાંક બાદ હવે ભારતીય ફાર્મા કંપનીઓએ તેમની વ્યૂહરચના બદલવી પડશે. શું કંપનીઓ અમેરિકામાં જ મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ સ્થાપશે કે પછી અન્ય દેશોના બજાર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે? આ પ્રશ્ન અત્યારે સમગ્ર ઉદ્યોગ જગતને સતાવી રહ્યો છે.
