ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં મોટો ઘટાડો: ટ્રમ્પની જાહેરાતથી એક જ ઝટકામાં ભાવ $૧૦૦ ની નીચે, જાણો લેટેસ્ટ રેટ
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે આજે ૮ એપ્રિલનો દિવસ અત્યંત મહત્વનો સાબિત થયો છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા ભયાનક તણાવમાં અચાનક ‘યુદ્ધવિરામ’ (Ceasefire) ની જાહેરાત થતા જ આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ બજારમાં મોટો કડાકો બોલાયો છે. જે ક્રૂડ ઓઇલ થોડા કલાકો પહેલા $૧૩૦ ને પાર કરવાની દિશામાં હતું, તે હવે એકાએક $૧૦૦ ની સપાટી તોડીને નીચે આવી ગયું છે.
ભાવમાં કેટલો અને કેવો ઘટાડો થયો?
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પરની જાહેરાત બાદ, વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ (WTI), જે યુએસ ક્રૂડનું વેરિઅન્ટ છે, તેના ભાવમાં ૧૭% નો તોતિંગ ઘટાડો થયો છે. અત્યારે તે $૯૫ પ્રતિ બેરલની આસપાસ ટ્રેડ કરી રહ્યું છે. બીજી તરફ, વૈશ્વિક સ્તરે માન્ય એવું બ્રેન્ટ ક્રૂડ પણ ૧૬% ઘટીને $૯૨ પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયું છે. યુદ્ધની આશંકા વચ્ચે તેલના ભાવમાં જે ૭૦% નો ઉછાળો આવ્યો હતો, તે હવે ‘વોર પ્રીમિયમ’ ઘટવાને કારણે ઓસરી રહ્યો છે.
ટ્રમ્પની જાહેરાત અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું મહત્વ
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે મંગળવારે રાત્રે ૮ વાગ્યા સુધીમાં ઈરાન પર મોટા હુમલાની ધમકી આપી હતી, પરંતુ પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી બાદ તેમણે બે અઠવાડિયા માટે હુમલો મુલતવી રાખ્યો છે. આ યુદ્ધવિરામની સૌથી મોટી શરત એ છે કે ઈરાન ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ (Strait of Hormuz) ને તાત્કાલિક અસરથી સુરક્ષિત રીતે ફરી શરૂ કરે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, વિશ્વની લગભગ ૨૦% ઊર્જા જરૂરિયાત આ નાના દરિયાઈ માર્ગ દ્વારા પૂરી થાય છે. ખાસ કરીને એશિયાના ઉભરતા બજારો જેમ કે ભારત અને ચીન માટે આ માર્ગ જીવનરેખા સમાન છે. ઈરાને આ માર્ગ ખોલવાની સંમતિ આપતા જ પુરવઠાની ચિંતા દૂર થઈ છે.
નિષ્ણાતોનું શું કહેવું છે?
જોકે, તેલના ભાવમાં ઘટાડો થયો હોવા છતાં નિષ્ણાતો સાવચેત રહેવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. વેસ્ટપેક બેંકિંગ કોર્પોરેશનના કોમોડિટી રિસર્ચ હેડ રોબર્ટ રેની જણાવે છે કે, “ભલે યુદ્ધવિરામ થયો હોય, પણ સિસ્ટમને પાટા પર લાવવામાં સમય લાગશે. બંધ થયેલા તેલના કુવાઓ ફરી શરૂ કરવા, જહાજોને તેમના નિર્ધારિત સ્થાનો પર પરત લાવવા અને રિફાઇનરીના સ્ટોક ભરવામાં હજુ મહિનાઓ લાગી શકે છે.”
રેની ઉમેરે છે કે, નજીકના ભવિષ્યમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ $૯૦ થી $૯૫ ની નીચે જવાની શક્યતા ઓછી છે, કારણ કે બજાર હજુ પણ અનિશ્ચિતતામાં છે.
ભારત પર શું અસર પડશે?
ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું ૮૫% તેલ આયાત કરે છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં થયેલો આ ઘટાડો ભારતની તિજોરી પરનો બોજ હળવો કરશે. જો આગામી ૧૪ દિવસ સુધી યુદ્ધવિરામ જળવાઈ રહેશે અને કાયમી શાંતિ કરાર થશે, તો ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ૫ થી ૭ રૂપિયાનો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે.
