ટ્રમ્પની ધમકી અને યુક્રેન યુદ્ધની અસર: ફ્રાન્સ પરમાણુ શસ્ત્રોનો ભંડાર વધારશે, 53.6 અબજ ડોલરના સંરક્ષણ બજેટની જાહેરાત
વૈશ્વિક અશાંતિ અને બદલાતા ભૌગોલિક રાજકીય સમીકરણો વચ્ચે ફ્રાન્સે પોતાની સૈન્ય શક્તિને નવી ધાર આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અને અમેરિકામાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નેતૃત્વ હેઠળ નાટો (NATO) ના ભવિષ્યને લઈને ઊભી થયેલી અનિશ્ચિતતાને જોતા, ફ્રાન્સ હવે પોતાના પરમાણુ શસ્ત્રો અને મિસાઈલ ક્ષમતામાં ધરખમ વધારો કરવા જઈ રહ્યું છે.
સંરક્ષણ બજેટમાં ઐતિહાસિક વધારો
ફ્રાન્સ સરકારના નવા લશ્કરી આયોજન કાયદા મુજબ, આગામી ચાર વર્ષમાં (2030 સુધીમાં) સંરક્ષણ ખર્ચમાં 36 અબજ યુરો (આશરે 53.6 અબજ ડોલર) નો વધારો કરવામાં આવશે. આ વધારા સાથે વર્ષ 2030 સુધીમાં ફ્રાન્સનું વાર્ષિક સંરક્ષણ બજેટ 76.3 અબજ યુરો સુધી પહોંચી જશે. જે 2017 ના બજેટ કરતા બમણું હશે. નોંધનીય છે કે ફ્રાન્સ આ ખર્ચ એવા સમયે કરી રહ્યું છે જ્યારે તે પોતે બજેટ ખાધનો સામનો કરી રહ્યું છે, પરંતુ સુરક્ષાના પડકારો જોતા દેશે આ કઠોર નિર્ણય લેવો પડ્યો છે.
પરમાણુ ક્ષમતા (Nuclear Deterrence) પર મુખ્ય ભાર
રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યા છે કે ફ્રાન્સની સુરક્ષા નીતિનું કેન્દ્રબિંદુ હવે તેની પરમાણુ શક્તિને મજબૂત કરવાનું રહેશે.
- શસ્ત્રોની સંખ્યામાં વધારો: ફ્રાન્સ માત્ર પરમાણુ શસ્ત્રોને અપડેટ જ નહીં કરે, પરંતુ તેની સંખ્યામાં પણ વધારો કરવાની યોજના ધરાવે છે.
- યુરોપિયન ભાગીદારોની સુરક્ષા: ફ્રાન્સ હવે તેના પરમાણુ મિશનમાં યુરોપના અન્ય મિત્ર દેશોને પણ સામેલ કરવા વિચારી રહ્યું છે, જેથી સમગ્ર યુરોપ માટે એક સુરક્ષા કવચ તૈયાર કરી શકાય.
- બજેટમાં હિસ્સો: કુલ સંરક્ષણ બજેટના લગભગ 13 ટકા જેટલી માતબર રકમ માત્ર પરમાણુ શસ્ત્રોના વિકાસ અને રજકાવ પાછળ ખર્ચવામાં આવશે.
કેમ ડરી રહ્યું છે યુરોપ?
ફ્રાન્સના આ મોટા પગલા પાછળ બે મુખ્ય કારણો જવાબદાર હોવાનું મનાય છે:
- ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું વલણ: અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વારંવાર નાટોમાંથી અલગ થવાની અથવા સભ્યોને આપવામાં આવતી સુરક્ષામાં કાપ મૂકવાની ધમકી આપી છે. યુરોપને લાગે છે કે જો અમેરિકા પીછેહઠ કરશે, તો તેમણે પોતાની સુરક્ષા માટે પોતે જ સક્ષમ બનવું પડશે.
- રશિયાનો ખતરો: યુક્રેન સાથેના યુદ્ધ બાદ રશિયાની આક્રમકતાથી સમગ્ર પશ્ચિમ યુરોપમાં ફાળ પડી છે. ફ્રાન્સને લાગે છે કે રશિયાને રોકવા માટે મજબૂત પરમાણુ પ્રતિરોધક શક્તિ હોવી અત્યંત જરૂરી છે.
વૈશ્વિક સંઘર્ષો અને નવી તૈયારી
ફ્રાન્સના સંરક્ષણ મંત્રી કેથરીન વોટ્રિનના જણાવ્યા અનુસાર, વિશ્વમાં અત્યારે બહુઆયામી સંઘર્ષો વધી રહ્યા છે. બદલાતા ભૌગોલિક રાજકીય સંતુલને ફ્રાન્સને ઝડપથી મજબૂત બનવા માટે મજબૂર કર્યું છે. આ કાયદા હેઠળ ફ્રાન્સ માત્ર પરમાણુ શક્તિ જ નહીં, પરંતુ ડ્રોન ટેકનોલોજી અને એરક્રાફ્ટ કેરિયર્સના આધુનિકીકરણ પર પણ ધ્યાન આપશે.
