AI સમિટના નામે સરકારે ₹65 કરોડ પાણીની જેમ વહાવ્યા? RTI માં થયો મોટો ખુલાસો, અંબાણી-અદાણીના રોકાણના આંકડા જાણીને ચોંકી જશો!
હાલમાં જ દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે સંપન્ન થયેલ ‘ઈન્ડિયા AI ઈમ્પેક્ટ સમિટ 2026’ (India AI Impact Summit 2026) માત્ર તેની ભવિષ્યવાદી જાહેરાતો માટે જ નહીં, પણ તેની ભવ્યતા અને ખર્ચને લઈને પણ ચર્ચામાં છે. એક તરફ સમિટ દરમિયાન ચીની રોબોટિક ડોગને ભારતીય ગણાવવા જેવી વિવાદિત ઘટનાઓ બની, તો બીજી તરફ વિપક્ષના વિરોધ પ્રદર્શનોએ પણ હેડલાઇન્સ બનાવી. પરંતુ હવે એક RTI (માહિતી અધિકાર) ના જવાબમાં આ આયોજનના નાણાકીય પાસાઓ પરથી પડદો ઉંચકાયો છે.
ત્રણ દિવસનું આયોજન અને ₹65 કરોડનું બિલ
RTI ના જવાબમાં સરકારે ચોંકાવનારા આંકડા શેર કર્યા છે. રિપોર્ટ અનુસાર, આ ત્રણ દિવસીય મેગા ઈવેન્ટ પર 9 માર્ચ 2026 સુધીમાં અંદાજે 65 કરોડ રૂપિયા ખર્ચવામાં આવ્યા છે. જોકે, સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ અંતિમ આંકડો નથી અને કુલ ખર્ચનો સંપૂર્ણ હિસાબ હજુ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો છે.
સામાન્ય રીતે આવા મોટા આયોજનોમાં ખાનગી કંપનીઓ પાસેથી સ્પોન્સરશિપ લેવામાં આવતી હોય છે, પરંતુ આ કિસ્સામાં સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈપણ બહારની સ્પોન્સરશિપ લેવામાં આવી નહોતી. તમામ ખર્ચ સરકારી તિજોરીમાંથી કરવામાં આવ્યો હતો.
રોકાણનો ‘મહાકુંભ’: ₹18.6 લાખ કરોડની આશા
ભલે સરકારે ₹65 કરોડ ખર્ચ્યા હોય, પરંતુ આ સમિટ દ્વારા ભારતીય અર્થતંત્રમાં જે રોકાણ આવવાની અપેક્ષા છે તે અદ્ભુત છે. AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, હાર્ડવેર અને એપ્લિકેશનના ક્ષેત્રમાં કુલ મળીને 200 બિલિયન ડોલર (લગભગ ₹18.6 લાખ કરોડ) થી વધુના રોકાણની શક્યતા છે.
કોર્પોરેટ જગતના મોટા દાવ:
-
રિલાયન્સ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ: મુકેશ અંબાણીની કંપનીએ આગામી 7 વર્ષમાં AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર 110 બિલિયન ડોલર રોકાણ કરવાનો મોટો સંકલ્પ લીધો છે.
-
ટાટા ગ્રુપ અને OpenAI: ટાટા ગ્રુપ હવે ChatGPT બનાવતી કંપની OpenAI સાથે મળીને ભારતમાં AI-રેડી ડેટા સેન્ટર્સનું નેટવર્ક ઉભું કરશે.
-
અદાણી એન્ટરપ્રાઈઝ: ગૌતમ અદાણીની કંપનીએ 2035 સુધીમાં આ સેક્ટરમાં 100 બિલિયન ડોલર રોકાણ કરવાની યોજના રજૂ કરી છે.
સુંદર પિચાઈની ‘ડિજિટલ ગિફ્ટ’
ગુગલના CEO સુંદર પિચાઈએ ભારત માટે ઘણી મહત્વની જાહેરાતો કરી:
-
સબસી કેબલ રૂટ: ભારત અને અમેરિકાને સમુદ્રની નીચે બિછાવવામાં આવતી નવી કેબલ્સ દ્વારા સીધા જોડવામાં આવશે, જેનાથી ઈન્ટરનેટની ઝડપ અને સુરક્ષા વધશે.
-
વિશાખાપટ્ટનમ AI હબ: વિશાખાપટ્ટનમમાં 15 બિલિયન ડોલરના ખર્ચે એક વિશાળ AI હબ બનાવવામાં આવશે.
-
કૌશલ્ય વિકાસ: ગુગલ ભારતના 2 કરોડ સરકારી કર્મચારીઓને AI ટ્રેનિંગ આપવામાં અને 1.1 કરોડ વિદ્યાર્થીઓને શૈક્ષણિક સહાય પૂરી પાડવામાં મદદ કરશે.
ગ્લોબલ પાર્ટનરશિપ અને જાહેરાતો
આ સમિટમાં માત્ર ટેકનોલોજી પર જ નહીં, પણ AIને ‘સુરક્ષિત’ બનાવવા માટેની વૈશ્વિક નીતિઓ પર પણ ચર્ચા થઈ.
-
ન્યૂ દિલ્હી ડિક્લેરેશન: વિશ્વના 92 દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓએ જવાબદાર AI ના ઉપયોગ માટે આના પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
-
UNESCO અને UNICEF સાથે ભાગીદારી: AI નો લાભ સમાજના દરેક વર્ગ સુધી પહોંચાડવા માટે યુનિસેફ સાથે મળીને વિશેષ પહેલ શરૂ કરવામાં આવી છે.
નિષ્કર્ષ
ભલે વિવાદો અને ખર્ચ પર ચર્ચા થતી રહે, પરંતુ રોકાણના જે આંકડા સામે આવ્યા છે તે આવનારા દાયકાઓમાં ભારતની ડિજિટલ તસવીર બદલવાની ક્ષમતા રાખે છે. આ સમિટ દ્વારા ભારત હવે માત્ર AI નો યુઝર જ નહીં, પણ AI પાવરહાઉસ બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.
