તમારા ખિસ્સા પર તરાપ! ₹2950 કરોડની લૂંટ ચલાવનાર ગેંગ પકડાઈ, SEBI એ લાલ આંખ કરી
શેરબજારના રખેવાળ SEBI (ભારતીય સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ) એ એક એવા કૌભાંડનો પર્દાફાશ કર્યો છે જેણે રોકાણની દુનિયામાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. માર્કેટ રેગ્યુલેટરે ખુલાસો કર્યો છે કે કેવી રીતે બ્રોકિંગ લાયસન્સનો ઉપયોગ કરીને પોન્ઝી જેવી ખતરનાક સ્કીમ ચલાવવામાં આવી અને નિર્દોષ રોકાણકારોની મહેનતની કમાણી લૂંટી લેવામાં આવી.
તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે રોકાણકારોને દર મહિને 10-12 ટકા નિશ્ચિત નફાની (Fixed Return) લાલચ આપીને ફસાવવામાં આવ્યા હતા. અંદાજે 2,950 કરોડ રૂપિયાની આ છેતરપિંડીએ ફરી એકવાર સાબિત કરી દીધું છે કે વધુ નફાની લાલચ હંમેશા જોખમી હોય છે.
ભરોસો જીતવા માટે ‘લાયસન્સ’નો ઢાલ તરીકે ઉપયોગ
SEBI એ Trdez Investment Pvt Ltd વિરુદ્ધ જારી કરેલા આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે આ આખું કૌભાંડ ખૂબ જ શાતિર રીતે આચરવામાં આવ્યું હતું. છેતરપિંડી કરનારાઓનું મુખ્ય હથિયાર ‘ભરોસો’ હતું. એજન્ટો રોકાણકારોને કહેતા હતા કે Infinite Beacon, IB Prop Desk અને Sispay TFS જેવી કંપનીઓ સીધી રીતે આ SEBI-રજિસ્ટર્ડ બ્રોકર સાથે જોડાયેલી છે. બ્રોકર રજિસ્ટર્ડ હોવાથી રોકાણકારોને લાગ્યું કે તેમના પૈસા સુરક્ષિત છે, પરંતુ વાસ્તવમાં આ લાયસન્સ માત્ર એક મહોરું હતું.
કેવી રીતે રચાયું છેતરપિંડીનું જાળ?
-
નકલી ડેશબોર્ડ: રોકાણકારોના પૈસા આ કંપનીઓના બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવતા હતા. તેમને એક ડિજિટલ ડેશબોર્ડ આપવામાં આવતું હતું, જેના પર તેમને તેમનો ‘નકલી નફો’ વધતો દેખાતો હતો.
-
શરૂઆતનો વિશ્વાસ: શરૂઆતમાં રોકાણકારોને થોડા પૈસા ઉપાડવાની (Withdrawal) મંજૂરી આપવામાં આવી હતી જેથી તેઓ બીજા લોકોને પણ આ સ્કીમમાં જોડે. પરંતુ જેવી રકમ મોટી થઈ કે તરત જ પૈસા ઉપાડવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવ્યો.
-
આંતરિક સાંઠગાંઠ: SEBI એ જોયું કે બ્રોકર, તેના ડિરેક્ટર્સ અને સહયોગી કંપનીઓ વચ્ચે ઊંડો સંબંધ હતો. અનેક ડિરેક્ટર્સ અલગ-અલગ ફર્મમાં પાર્ટનર હતા અને તેમના અંગત ખાતામાંથી વ્યવહારો થયા હતા. નવાઈની વાત એ છે કે આ બધી કંપનીઓના સરનામા અને સંપર્ક વિગતો પણ એક સમાન હતી.
અસલી બિઝનેસ ઝીરો, માત્ર છેતરપિંડીનો હીરો
SEBI ના રિપોર્ટનો સૌથી ચોંકાવનારો ખુલાસો એ છે કે આ બ્રોકરનો પોતાનો ટ્રેડિંગ બિઝનેસ લગભગ શૂન્ય હતો. રેકોર્ડ્સ દર્શાવે છે કે કંપનીએ પોતાના ખાતામાં માત્ર 43,430 રૂપિયાનો ટ્રેડ કર્યો હતો અને કોઈ પણ ક્લાયન્ટ માટે કોઈ વાસ્તવિક ટ્રેડ કરવામાં આવ્યો ન હતો. આનાથી સ્પષ્ટ થયું કે કંપનીનો ઈરાદો ક્યારેય ટ્રેડિંગનો નહોતો, પણ માત્ર પોન્ઝી સ્કીમ ચલાવવાનો હતો.
ક્રિપ્ટોકરન્સી અને USDT કનેક્શન
તપાસ દરમિયાન વધુ એક ગંભીર પાસું સામે આવ્યું — ક્રિપ્ટો ટ્રાન્ઝેક્શન. ઘણા રોકાણકારોએ ફરિયાદ કરી હતી કે તેમના પૈસા ક્રિપ્ટોકરન્સી (ખાસ કરીને USDT) માં રોકવામાં આવ્યા છે. કંપનીના એક ડિરેક્ટરે પણ સ્વીકાર્યું હતું કે તેઓ આવા વ્યવહારોમાં સામેલ હતા. ક્રિપ્ટો દ્વારા પૈસા ટ્રેક કરવા મુશ્કેલ હોય છે, તેથી જ આ રસ્તો પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો.
SEBI ની કડક કાર્યવાહી અને દંડ
SEBI એ શોધી કાઢ્યું કે Trdez Investment એ ‘ફિટ એન્ડ પ્રોપર’ માપદંડોનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે. રેગ્યુલેટરે કંપની પર 1 કરોડ રૂપિયાનો દંડ ફટકાર્યો છે. આ પહેલા સ્ટોક એક્સચેન્જોએ પણ માર્ચમાં જ આ કંપનીનું સભ્યપદ રદ કરી દીધું હતું. કંપનીએ છેતરપિંડી કરનાર સહયોગી કંપનીઓ સામે કોઈ કાનૂની પગલાં લીધા ન હતા.
રોકાણકારો માટે પાઠ
રોકાણકારોએ ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ:
-
કોઈપણ SEBI રજિસ્ટર્ડ બ્રોકર ક્યારેય ‘ગેરંટીડ ફિક્સ્ડ રિટર્ન’નો વાયદો કરી શકતું નથી.
-
જો રિટર્ન બજારના સામાન્ય દર (જેમ કે દર મહિને 10-12%) કરતા ઘણું વધારે હોય, તો તે પોન્ઝી સ્કીમ હોઈ શકે છે.
-
હંમેશા પૈસા ટ્રાન્સફર કરતા પહેલા કંપનીના વાસ્તવિક ટ્રેડિંગ ઇતિહાસની તપાસ કરો.
