ફુગાવાનો ભાર આપણા થાળી પર! માર્ચમાં ખાદ્ય ફુગાવો વધીને ૩.૮૭% થયો, ઈરાન યુદ્ધે બજેટને ખોરવી નાખ્યું
મધ્ય પૂર્વમાં વણસતી જતી યુદ્ધની સ્થિતિ અને વૈશ્વિક આર્થિક અસ્થિરતા વચ્ચે ભારતના સામાન્ય માણસ માટે ચિંતાજનક સમાચાર આવ્યા છે. માર્ચ મહિનાના ફુગાવાના આંકડા જાહેર થયા છે, જે દર્શાવે છે કે રસોડાનું બજેટ હવે વધુ જોખમમાં છે. ૧૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના આ આર્થિક રિપોર્ટમાં વાંચો, કેવી રીતે ઈરાન-અમેરિકા સંઘર્ષની અસર તમારી થાળી પર પડી રહી છે.
ભારતીય અર્થતંત્ર અત્યારે બેવડા પડકારનો સામનો કરી રહ્યું છે. એક તરફ પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધના વાદળો ઘેરાયા છે અને બીજી તરફ ઘરેલું મોંઘવારી ફરી માથું ઊંચકી રહી છે. આજે ૧૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ જાહેર થયેલા સત્તાવાર આંકડા મુજબ, માર્ચ મહિનામાં છૂટક ફુગાવો વધીને ૩.૪૦% નોંધાયો છે, જે ફેબ્રુઆરીમાં ૩.૨૧% હતો. જોકે આ આંકડો RBI ના ૪% ના લક્ષ્યાંકથી નીચે છે, પરંતુ ખાદ્ય ચીજોના ભાવમાં થયેલો વધારો સામાન્ય જનતા માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી રહ્યો છે.
૧. ખાદ્ય ફુગાવામાં ઉછાળો: શાકભાજી અને તેલ મોંઘા થયા
આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો માર્ચમાં ખાદ્ય ફુગાવો વધીને ૩.૮૭% પર પહોંચ્યો છે, જે ફેબ્રુઆરીમાં ૩.૪૭% ના સ્તરે હતો. પશ્ચિમ એશિયા, ખાસ કરીને ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવને કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ છે. આનાથી ખાદ્ય તેલ, પીણાં અને ઉર્જાના ખર્ચમાં સીધો વધારો થયો છે. ઉનાળાની શરૂઆતની સાથે જ પરિવહન ખર્ચ વધતા ફળો અને શાકભાજીના ભાવમાં પણ તેજી જોવા મળી રહી છે.
૨. ગ્રામીણ ભારત પર મોંઘવારીની વધુ અસર
આશ્ચર્યજનક રીતે, ફુગાવાની અસર શહેરો કરતા ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં વધુ જોવા મળી રહી છે. ગામડાઓમાં ખાદ્ય ફુગાવો ૩.૯૬% નોંધાયો છે, જ્યારે શહેરોમાં આ દર ૩.૭૧% રહ્યો છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આવક મર્યાદિત હોવા છતાં ખાદ્ય ચીજોના ભાવમાં થયેલો આ વધારો ગ્રામીણ અર્થતંત્ર માટે નકારાત્મક સંકેત છે.
૩. રાજ્યવાર ફુગાવાની સ્થિતિ
ભારતના વિવિધ રાજ્યોમાં મોંઘવારીની અસર અલગ-અલગ જોવા મળી છે:
-
તેલંગાણા: ૫.૮૩% (સૌથી વધુ)
-
આંધ્રપ્રદેશ: ૪.૦૫%
-
કર્ણાટક: ૩.૯૬%
-
તમિલનાડુ: ૩.૭૭%
-
રાજસ્થાન: ૩.૬૪% દક્ષિણ ભારતના રાજ્યોમાં ફુગાવાનો દર રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા વધુ હોવાનું સામે આવ્યું છે.
૪. RBI અને કેન્દ્રીય બેંકનું વલણ
ભારતીય રિઝર્વ બેંકે (RBI) તાજેતરમાં ૮ એપ્રિલની બેઠકમાં રેપો રેટમાં કોઈ ફેરફાર ન કરીને સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવ્યું હતું. જોકે, ગવર્નરે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેલના વધતા ભાવ અર્થતંત્ર માટે મોટું જોખમ છે. યુએસ-ઈરાન યુદ્ધના કારણે ક્રૂડ ઓઈલ જો ૧૦૦ ડોલરની ઉપર સ્થિર રહેશે, તો RBI એ આગામી સમયમાં વ્યાજદરોમાં વધારો કરવો પડી શકે છે, જેની અસર હોમ લોન અને ઓટો લોનના EMI પર પડશે.
૫. સામાન્ય માણસ માટે શું છે રાહત?
આટલા વધારા છતાં, એક રાહતની વાત એ છે કે કુલ ફુગાવાનો આંકડો હજુ પણ ૪% ની અંદર છે. સરકાર અને RBI માને છે કે જો ચોમાસું સારું રહેશે અને મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વધશે નહીં, તો આગામી મહિનાઓમાં સ્થિતિ કાબૂમાં આવી શકે છે.
૧૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે વૈશ્વિક યુદ્ધો માત્ર સરહદ પર લડાતા નથી, પણ તેની કિંમત સામાન્ય માણસ પોતાના રસોડામાં પણ ચૂકવે છે. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેનો સંઘર્ષ જેટલો લાંબો ચાલશે, ભારતીય મધ્યમ વર્ગનું બજેટ તેટલું જ વધુ ખોરવાશે.
