“પરમાણુ જિદ પર અડગ ઈરાન”: ટ્રમ્પના દાવાઓને તેહરાને ફગાવ્યા, ‘યુરેનિયમનો એક કણ પણ નહીં સોંપીએ’.

અમેરિકા-ઈરાન ટકરાવ: ઈરાને ટ્રમ્પનો દાવો નકાર્યો; યુરેનિયમ ભંડાર સોંપવાની વાતને ગણાવી પાયાવિહોણી

વૈશ્વિક સ્તરે પરમાણુ અપ્રસારને લઈને ચાલી રહેલી ખેંચતાણ આજે ૧૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ નવા સ્તરે પહોંચી છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા કરવામાં આવેલા એ દાવાને ઈરાને સત્તાવાર રીતે નકારી દીધો છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે તેહરાન પોતાનો સંવર્ધિત યુરેનિયમ (Enriched Uranium) ભંડાર અમેરિકાને સોંપવા માટે સંમત થયું છે. ઈરાનના આ કડક વલણે પશ્ચિમ એશિયામાં ફરી એકવાર યુદ્ધની આશંકાઓ તેજ કરી દીધી છે.

૧. ઈરાનનું સ્પષ્ટ વલણ: “કોઈ ટ્રાન્સફર નહીં, કોઈ સમજૂતી નહીં”

ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઇસ્માઇલ બકાઇએ ૧૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ સરકારી ટેલિવિઝન પર નિવેદન આપતા જણાવ્યું હતું કે, ઈરાનનું સમૃદ્ધ યુરેનિયમ દેશની બહાર ક્યાંય ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે નહીં. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે અમેરિકા સાથે અત્યાર સુધી થયેલી કોઈપણ વાતચીતમાં યુરેનિયમ સોંપવાનો મુદ્દો ક્યારેય કાર્યસૂચિમાં હતો જ નહીં. ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલની મંત્રણાઓ પરમાણુ મુદ્દા કરતા “યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા” અને “નુકસાનનું વળતર” મેળવવા પર વધુ કેન્દ્રિત છે.

૨. ટ્રમ્પના દાવા અને ૨૦ બિલિયન ડોલરની ઓફર

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અગાઉ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર દાવો કર્યો હતો કે અમેરિકા B2 બોમ્બર હુમલાઓ દ્વારા દફનાવવામાં આવેલું યુરેનિયમ મેળવી લેશે. બીજી તરફ, આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા અહેવાલો મુજબ, વોશિંગ્ટન ઈરાનના સ્થિર કરાયેલા ૨૦ બિલિયન ડોલર (આશરે ૧.૬ લાખ કરોડ રૂપિયા) મુક્ત કરવાના બદલામાં યુરેનિયમ ભંડાર છોડી દેવાનો પ્રસ્તાવ આપી રહ્યું હતું. જોકે, ૧૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ ઈરાને આ તમામ વાતોને નકારી કાઢી છે.

ટ્રમ્પનો મોટો ખુલાસો: ઈરાન સાથેની દુશ્મની વચ્ચે અમેરિકાએ નક્કી કરી દીધી લક્ષ્મણ રેખા

પાકિસ્તાન સાથેની મિત્રતા પર તુર્કિએનું ખુલ્લું સમર્થન: ભારત માટે શું છે સંદેશ?

૩. પરમાણુ ક્ષમતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતા

જૂન ૨૦૨૫ માં થયેલા અમેરિકી હુમલાઓ પહેલા, એવું મનાતું હતું કે ઈરાન પાસે ૬૦% સુધી સંવર્ધિત આશરે ૪૪૦ કિલોગ્રામ યુરેનિયમ છે. આ સ્તર પરમાણુ શસ્ત્ર બનાવવા માટે જરૂરી સ્તરની અત્યંત નજીક છે. ૧૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના વર્તમાન સંજોગોમાં, ઈરાને આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઉર્જા એજન્સી (IAEA) ના નિરીક્ષકોને પણ અસરગ્રસ્ત સ્થળોની મુલાકાત લેતા અટકાવી દીધા છે, જેનાથી અમેરિકાની ચિંતામાં અનેકગણો વધારો થયો છે.

૧૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના આ અહેવાલો સૂચવે છે કે ઈરાન પોતાને પરમાણુ અપ્રસાર સંધિના દાયરામાં સુરક્ષિત ગણાવી રહ્યું છે, જ્યારે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર તેને સીધા જોખમ તરીકે જોઈ રહ્યું છે. જો બંને પક્ષો વચ્ચે વાતચીત નિષ્ફળ જશે, તો આગામી દિવસોમાં વધુ એક લશ્કરી સંઘર્ષની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.