શું બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્ર બનશે દેશની સૌથી શક્તિશાળી બેંક? ₹20,000 કરોડના ફંડિંગને મળી મંજૂરી!
જાહેર ક્ષેત્રની અગ્રણી ધિરાણકર્તા બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્ર લિમિટેડ (BoM) એ તેના વ્યવસાયિક વિસ્તરણ અને મૂડીના પાયાને મજબૂત કરવા માટે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. સોમવાર, 20 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ બેંકના બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સે માર્ચ ક્વાર્ટરના પરિણામોની જાહેરાત સાથે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. બેંક આગામી નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન વિવિધ માધ્યમો દ્વારા ₹20,000 કરોડથી વધુનું જંગી ભંડોળ એકત્ર કરવાની તૈયારી કરી રહી છે.
ઇક્વિટી મૂડી દ્વારા ₹7,500 કરોડનું લક્ષ્ય
બેંકના બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સે સૌ પ્રથમ ₹7,500 કરોડ સુધીની મૂડી ઊભી કરવાની દરખાસ્તને લીલી ઝંડી આપી છે. આ ભંડોળ ઇક્વિટી શેરના માધ્યમથી મેળવવામાં આવશે. આ માટે બેંક પાસે અનેક વિકલ્પો ખુલ્લા છે:
-
પ્રેફરન્શિયલ એલોટમેન્ટ: બેંક ભારત સરકાર અથવા ભારતીય જીવન વીમા નિગમ (LIC) ને પ્રેફરન્શિયલ ધોરણે શેર ઈશ્યુ કરીને ભંડોળ મેળવી શકે છે.
-
જાહેર બજારના વિકલ્પો: ક્વોલિફાઇડ ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ પ્લેસમેન્ટ (QIP), ફોલો-ઓન પબ્લિક ઓફર (FPO) અથવા રાઈટ્સ ઈશ્યુ દ્વારા પણ રોકાણકારો પાસેથી મૂડી એકત્રિત કરી શકાય છે.
-
કર્મચારીઓ માટેની યોજના: બેંક તેના કર્મચારીઓ માટે એમ્પ્લોઈ સ્ટોક પર્ચેસ સ્કીમ (ESPS) લાવવાની શક્યતા પણ ચકાસી રહી છે.
ગવર્મેન્ટ સ્ટેક અને પાછલા ક્વાર્ટરની કામગીરી
નોંધનીય છે કે, ગયા વર્ષે ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં ભારત સરકારે ‘મિનિમમ પબ્લિક શેરહોલ્ડિંગ’ (MPS) ના નિયમોનું પાલન કરવા માટે બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્રમાં તેનો 6% હિસ્સો વેચ્યો હતો. આ હિસ્સો QIP દ્વારા વેચવામાં આવ્યો હતો, જેથી બજારમાં બેંકના શેરની સંખ્યા વધી હતી અને સેબીના નિયમોનું પાલન થયું હતું. હવે નવી ઇક્વિટી મૂડી એકત્ર કરવાના નિર્ણયથી બેંકના નાણાકીય માળખામાં વધુ પારદર્શિતા અને મજબૂતી આવવાની અપેક્ષા છે.
બેસલ-III બોન્ડ્સ: મૂડી સુરક્ષાનો બીજો સ્તર
ઇક્વિટી સિવાય, બેંક આ જ ભંડોળ (₹7,500 કરોડ સુધીનો હિસ્સો) બેસલ-III સુસંગત Additional Tier-I (AT-I) બોન્ડ્સ અથવા Tier-II બોન્ડ્સ દ્વારા પણ એકત્ર કરી શકે છે. આ બોન્ડ્સ બેંકની ‘કેપિટલ એડિક્વસી રેશિયો’ (મૂડી પર્યાપ્તતા ગુણોત્તર) સુધારવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. જો કે, આ માટે જરૂરી નિયામક મંજૂરીઓ મેળવવી અનિવાર્ય રહેશે, તેમ બેંક દ્વારા એક્સચેન્જ ફાઇલિંગમાં જણાવવામાં આવ્યું છે.
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બોન્ડ્સ: દેશના વિકાસમાં ભાગીદારી
બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્રના બોર્ડે માત્ર ટૂંકા ગાળાના જ નહીં, પણ લાંબા ગાળાના પ્રોજેક્ટ્સ માટે પણ મોટા આયોજનની જાહેરાત કરી છે. બેંક નાણાકીય વર્ષ 2027 દરમિયાન ₹10,000 કરોડના લોંગ-ટર્મ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બોન્ડ્સ જારી કરવાની યોજના ધરાવે છે.
આ બોન્ડ્સ વિવિધ તબક્કામાં (multiple tranches) જારી કરવામાં આવશે. આ ભંડોળનો ઉપયોગ દેશના મહત્વના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ જેમ કે રસ્તા, પુલ અને પાવર પ્લાન્ટ્સના ધિરાણ માટે કરવામાં આવશે. ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બોન્ડ્સની ખાસિયત એ છે કે તેના પરના અનામત નિયમો (CRR/SLR) માં ઘણીવાર છૂટછાટ મળતી હોય છે, જે બેંક માટે ફાયદાકારક રહે છે.
આ આયોજનની અસરો અને ભવિષ્યની દિશા
બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્ર જે રીતે પોતાના મૂડી ભંડોળમાં વધારો કરી રહી છે, તેનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે બેંક હવે આક્રમક રીતે લોન પોર્ટફોલિયો વધારવા માંગે છે. ખાસ કરીને રિટેલ, એગ્રીકલ્ચર અને MSME ક્ષેત્રમાં બેંકની પકડ મજબૂત છે, ત્યારે આ નવી મૂડી તેને કોર્પોરેટ ધિરાણમાં પણ મોટી સ્પર્ધામાં લાવશે.
બેંકના માર્ચ ક્વાર્ટરના પરિણામો પણ પ્રોત્સાહક રહ્યા છે, જે રોકાણકારોનો વિશ્વાસ વધારવામાં સફળ રહ્યા છે. ₹20,000 કરોડથી વધુનું આ મેગા ફંડરેઝિંગ અભિયાન બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્રને ‘ટાયર-1’ બેંકોની યાદીમાં મજબૂત સ્થાન અપાવવાની દિશામાં એક નિર્ણાયક કદમ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
