ફ્રેશર્સ માટે મુશ્કેલ સમય: આઈટી કંપનીઓએ ઘટાડ્યો ભરતીનો લક્ષ્યાંક, હવે માત્ર ડિગ્રીથી નહીં મળે નોકરી
ભારતની અર્થવ્યવસ્થાનો મજબૂત સ્તંભ ગણાતી આઈટી (IT) ઇન્ડસ્ટ્રી અત્યારે એક મુશ્કેલ તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહી છે. લાંબા સમય સુધી લાખો યુવાનોને રોજગારી આપનાર આ સેક્ટરમાં હવે ભરતીની ગતિ ધીમી પડી છે. નાણાકીય વર્ષ 2026 (FY26) ના આંકડા દર્શાવે છે કે દેશની ટોચની 5 આઈટી કંપનીઓમાં કર્મચારીઓની સંખ્યામાં મોટો ઘટાડો થયો છે. આ સમાચાર નવા એન્જિનિયરો અને નોકરીની શોધમાં રહેલા યુવાનો માટે ચિંતાનો વિષય બન્યા છે.
શું કહે છે આંકડા? ભરતીમાં મોટો ઘટાડો
FY26 દરમિયાન ભારતની મુખ્ય પાંચ આઈટી કંપનીઓમાં કુલ કર્મચારીઓની સંખ્યામાં આશરે 6,981 નો ઘટાડો નોંધાયો છે. ગયા વર્ષે જ્યાં આ કંપનીઓએ 12,718 નવા લોકોને નોકરી પર રાખ્યા હતા, આ વર્ષે ટ્રેન્ડ સાવ ઉલટો જોવા મળ્યો છે.
આ ઘટાડામાં સૌથી મોટો ફાળો TCS (ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસિસ) નો રહ્યો છે, જેણે તેના કુલ કર્મચારીઓની સંખ્યામાં 23,000 થી વધુનો ઘટાડો કર્યો છે. બીજી તરફ, ટેક મહિન્દ્રામાં પણ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ઇન્ફોસિસ, વિપ્રો અને HCL માં નજીવો વધારો થયો છે, પરંતુ તે સમગ્ર સેક્ટરની સુસ્તીને દૂર કરવા માટે પૂરતો નથી.
કંપનીવાર કર્મચારીઓની સંખ્યામાં ફેરફાર (FY23 થી FY26)
| કંપની | FY23 | FY24 | FY25 | FY26 |
| TCS | +22,600 | -13,249 | +6,433 | -23,460 |
| Infosys | +29,219 | -25,994 | +6,338 | +5,016 |
| Wipro | +13,793 | -24,516 | +732 | +1,537 |
| HCL | +17,067 | -4,061 | +3,761 | +1,227 |
| Tech Mahindra | +3,276 | -6,945 | -1,108 | ઘટાડો |
ચોથા ત્રિમાસિક ગાળા (Q4 FY26) ની સ્થિતિ
જો આપણે જાન્યુઆરી-માર્ચ 2026 ના સમયગાળાની વાત કરીએ, તો સ્થિતિ વધુ સ્પષ્ટ થાય છે:
-
Infosys: આ એક જ ત્રિમાસિક ગાળામાં કર્મચારીઓની સંખ્યામાં 8,440 નો ઘટાડો થયો છે. હવે કંપનીમાં કુલ 3,28,594 કર્મચારીઓ કાર્યરત છે.
-
TCS: ચોથા ક્વાર્ટરમાં 2,356 નવા કર્મચારીઓ ઉમેર્યા છે, પરંતુ સમગ્ર વર્ષ દરમિયાનનો આંકડો નકારાત્મક રહ્યો છે.
-
Tech Mahindra: અહીં પણ આશરે 1,993 કર્મચારીઓ ઓછા થયા છે.
ફ્રેશર્સ માટે શું છે આયોજન?
નવા એન્જિનિયરો માટે પણ રસ્તો આસાન નથી. TCS એ FY27 માટે 25,000 ફ્રેશર્સ ને રાખવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે, જે તેના અગાઉના વર્ષોના ટાર્ગેટ કરતા ઘણું ઓછું છે. ઇન્ફોસિસ પણ 20,000 આસપાસ ફ્રેશર્સ લેવાની યોજના ધરાવે છે. અન્ય કંપનીઓએ હજુ કોઈ સ્પષ્ટ આંકડો આપ્યો નથી અને જણાવ્યું છે કે ભરતીનો નિર્ણય પ્રોજેક્ટ્સની જરૂરિયાત મુજબ લેવામાં આવશે.
આ મંદી પાછળના મુખ્ય કારણો
1. વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતા:
અમેરિકા અને યુરોપ જેવા દેશોમાં આર્થિક મંદીનો ડર અને વ્યાજ દરોમાં ફેરફારને કારણે મોટી કંપનીઓ તેમના આઈટી બજેટમાં કાપ મૂકી રહી છે. નવા પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ થવામાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે, જેની સીધી અસર ભારતીય કંપનીઓના બિઝનેસ પર પડી રહી છે.
2. AI અને ઓટોમેશનનો પ્રભાવ:
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના વધતા ઉપયોગને કારણે હવે ઘણા એવા કામો જે પહેલા સેંકડો લોકો કરતા હતા, તે હવે સોફ્ટવેર દ્વારા થઈ રહ્યા છે. કંપનીઓ હવે ‘ક્વોન્ટિટી’ (વધારે લોકો) ને બદલે ‘ક્વોલિટી’ (કુશળ લોકો) પર ભાર મૂકી રહી છે.
3. ખર્ચમાં કાપ (Cost Cutting):
નફાનું માર્જિન જાળવી રાખવા માટે કંપનીઓ ઓપરેશનલ ખર્ચ ઘટાડી રહી છે. બેન્ચ (Bench) પર રહેલા કર્મચારીઓની સંખ્યા ઘટાડવી અને જરૂર પડે ત્યારે જ ભરતી કરવી એ હવે નવી રણનીતિ બની ગઈ છે.
