ગુજરાત ગૌરવ દિવસ ૨૦૨૬ – સંઘર્ષની રાખમાંથી બેઠું થયેલું અને વિશ્વમાં વટ પાડતું આપણું ગુજરાત
ભારતના પશ્ચિમ કિનારે ધબકતું અને આર્થિક વિકાસનું એન્જિન ગણાતું આપણું ગુજરાત ૧ મે, ૨૦૨૬ના રોજ પોતાનો સ્થાપના દિવસ ઉજવી રહ્યું છે. આ વર્ષે ‘ડાયમંડ સિટી’ સુરત આ ગૌરવશાળી ઉત્સવનું સાક્ષી બનશે. સુરતના વાય જંકશન ખાતે યોજાનારી રાજ્ય કક્ષાની ઉજવણીમાં આ વખતે પ્રજાસત્તાક દિવસ જેવો માહોલ જોવા મળશે, જેમાં ગુજરાત પોલીસના જવાનો દિલધડક બાઈક સ્ટંટ અને સાહસિક કરતબો રજૂ કરશે.
સ્થાપના દિવસનો ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ
૧૫ ઓગસ્ટ, ૧૯૪૭ના રોજ ભારત આઝાદ થયું ત્યારે રાજ્યોની ભૌગોલિક સ્થિતિ અત્યાર જેવી નહોતી. પશ્ચિમ ભારતમાં સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને મુંબઈ એમ ત્રણ અલગ વિભાગો હતા. ૧૯૫૬માં ભાષાવાર રાજ્યોની પુનઃરચનાના ભાગરૂપે આ વિસ્તારોને ભેગા કરીને ‘બૃહદ મુંબઈ રાજ્ય’ બનાવવામાં આવ્યું. પરંતુ આ એક જ રાજ્યમાં ગુજરાતી અને મરાઠી એમ બે પ્રભુત્વ ધરાવતી ભાષાઓ બોલતા લોકો વચ્ચે સાંસ્કૃતિક અને વહીવટી પ્રશ્નો ઉભા થયા.
મહાગુજરાત આંદોલન અને ઈન્દુલાલ યાજ્ઞિકનો ફાળો
ગુજરાતી ભાષા બોલતા લોકો માટે અલગ રાજ્યની માંગણી સાથે ‘મહાગુજરાત આંદોલન’ની શરૂઆત થઈ. આ આંદોલનનું નેતૃત્વ જનતાના વહાલા ‘ઈન્દુ ચાચા’ એટલે કે ઈન્દુલાલ યાજ્ઞિકે લીધું હતું. ૧૯૫૫-૫૬ના ગાળામાં આ આંદોલન અત્યંત ઉગ્ર બન્યું. અમદાવાદની ધરતી યુવાનોના લોહીથી રંગાઈ અને અલગ ગુજરાતની લડાઈ જન-આંદોલન બની ગઈ. અંતે, કેન્દ્ર સરકારને આ જનશક્તિ સામે નમવું પડ્યું અને ૧ મે, ૧૯૬૦ના રોજ બૃહદ મુંબઈ રાજ્યના વિભાજન દ્વારા ‘ગુજરાત’ અને ‘મહારાષ્ટ્ર’ એમ બે નવા રાજ્યો અસ્તિત્વમાં આવ્યા.
સાબરમતી આશ્રમ અને રવિશંકર મહારાજ
૧ મે, ૧૯૬૦ના રોજ વહેલી સવારે સાબરમતી આશ્રમ, અમદાવાદ ખાતે પૂજ્ય રવિશંકર મહારાજના હસ્તે ગુજરાત રાજ્યનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું. મહારાજે તે સમયે ગુજરાતના સર્વાંગી વિકાસ અને શાંતિ માટે આશીર્વચન પાઠવ્યા હતા. ત્યારથી દર વર્ષે ૧ મે ને ‘ગુજરાત ગૌરવ દિવસ’ તરીકે મનાવવામાં આવે છે.
સુરત ખાતે ૨૦૨૬ની ભવ્ય ઉજવણી
આ વર્ષે સુરતમાં યોજાનારી ઉજવણીમાં શૌર્ય અને ટેકનોલોજીનો સમન્વય જોવા મળશે. સુરતના પોલીસ અને સુરક્ષા દળો દ્વારા દિલ્હીના રાજપથની શૈલીમાં પરેડ અને બાઈક સ્ટંટ યોજાશે. આ કાર્યક્રમ માત્ર પ્રદર્શન નથી, પણ ગુજરાતની ખમીરવંતી પ્રજાની તાકાતનું પ્રતીક છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા આ દિવસે વિવિધ ક્ષેત્રના તેજસ્વી તારલાઓને ‘ગુજરાત ગૌરવ પુરસ્કાર’થી પણ સન્માનિત કરવામાં આવશે.
વર્તમાન ગુજરાત: ગ્લોબલ હબ
૧૯૬૦માં એક કૃષિ પ્રધાન રાજ્ય તરીકે શરૂ થયેલી સફર આજે ‘વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત’ સુધી પહોંચી છે. આજે ગુજરાત કેમિકલ્સ, હીરા ઉદ્યોગ, કાપડ, રિન્યુએબલ એનર્જી અને સ્પોર્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં વિશ્વનું કેન્દ્ર બન્યું છે. ધોલેરા સિટી અને ગિફ્ટ સિટી જેવા પ્રોજેક્ટ્સ ગુજરાતને ભવિષ્યની નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જઈ રહ્યા છે.
ઉજવણીનું મહત્વ
ગુજરાત સ્થાપના દિવસ ઉજવવાનો મુખ્ય હેતુ નવી પેઢીને આપણા ભવ્ય વારસા અને આ રાજ્યને મેળવવા માટે આપવામાં આવેલા બલિદાનોથી માહિતગાર કરવાનો છે. આપણી ભાષા, આપણી અસ્મિતા અને આપણા સંસ્કારોનું ગૌરવ જાળવવું એ દરેક ગુજરાતીની ફરજ છે.
ગુજરાત એટલે માત્ર જમીનનો ટુકડો નહીં, પણ સાહસ, વેપાર અને પરંપરાનો જીવંત દસ્તાવેજ. ૧ મે ના રોજ જ્યારે આપણે ગુજરાત ગૌરવ દિવસની ઉજવણી કરીએ, ત્યારે ચાલો સંકલ્પ કરીએ કે આપણે આપણા રાજ્યને વધુ સમૃદ્ધ, સુરક્ષિત અને વિકસિત બનાવીશું.
જય જય ગરવી ગુજરાત!
