બ્રિટનમાં 8 વર્ષ જૂની ‘રિફોર્મ પાર્ટી’નો દબદબો: વડાપ્રધાન સ્ટાર્મરની પાર્ટીનો કારમો પરાજય, જનતાએ શીખવ્યો પાઠ
બ્રિટનના સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીના પ્રારંભિક વલણોએ આખા વિશ્વને ચોંકાવી દીધું છે. નિગેલ ફરાજ (Nigel Farage) ના નેતૃત્વવાળી ‘રિફોર્મ યુકે’ પાર્ટીએ જે રીતે પરંપરાગત પક્ષોને પછાડ્યા છે, તે જોતા લાગે છે કે બ્રિટિશ રાજકારણમાં હવે એક નવો યુગ શરૂ થઈ રહ્યો છે. આ પરિણામો વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મર માટે એક મોટો આંચકો માનવામાં આવે છે, કારણ કે તેમની સત્તાના ગણતરીના સમયમાં જ જનતાએ તેમના પ્રત્યેનો અવિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે.
રિફોર્મ પાર્ટીનો વિજય રથ: આંકડા શું કહે છે?
અત્યાર સુધીના પરિણામો મુજબ, ઈંગ્લેન્ડની લગભગ 20% કાઉન્સિલ બેઠકોની ગણતરી પૂર્ણ થઈ છે. તેમાં રિફોર્મ યુકે પાર્ટીએ 384 બેઠકો પર જીત મેળવીને સનસનાટી મચાવી દીધી છે. તેની સરખામણીએ સત્તાધારી લેબર પાર્ટીને માત્ર 253 બેઠકો અને મુખ્ય વિરોધ પક્ષ કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટીને 252 બેઠકો મળી છે.
સૌથી આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે, જે બેઠકો પર લેબર પાર્ટીનો વર્ષોથી કબજો હતો, તેમાંથી અડધાથી વધુ બેઠકો તેના હાથમાંથી સરકી ગઈ છે. લેબર પાર્ટીએ 10 કાઉન્સિલ પોતાની પાસે રાખવામાં સફળતા મેળવી, પરંતુ 7 મહત્વની કાઉન્સિલ ગુમાવી દીધી છે. બીજી તરફ, રિફોર્મ યુકેએ ‘ન્યૂકેસલ-અન્ડર-લાઈમ’ જેવી કાઉન્સિલ પર પણ કબજો જમાવ્યો છે, જે અગાઉ કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટીનો ગઢ ગણાતી હતી.
લેબર પાર્ટીના ગઢમાં ગાબડું
બ્રિટનના ઉત્તર ભાગોમાં, ખાસ કરીને ‘હાર્ટલપુલ’ જેવા મજૂર વર્ગના વિસ્તારો કે જે લેબર પાર્ટીના મજબૂત કિલ્લા ગણાતા હતા, ત્યાં પણ રિફોર્મ યુકેએ ગાબડું પાડ્યું છે. પાર્ટીના નેતા નિગેલ ફરાજે આ જીતને બ્રિટિશ રાજકારણમાં એક “ઐતિહાસિક પરિવર્તન” ગણાવ્યું છે.
વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મરે આ હારની નૈતિક જવાબદારી સ્વીકારી છે, પરંતુ તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ વડાપ્રધાન પદ પરથી રાજીનામું આપવાના નથી. જોકે, તેમના પોતાના જ પક્ષમાં હવે તેમના નેતૃત્વ સામે સવાલો ઉઠવા લાગ્યા છે.
કેમ ઘટી વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મરની લોકપ્રિયતા?
જુલાઈ 2024માં સત્તા સંભાળ્યા બાદ કીર સ્ટાર્મરની લોકપ્રિયતા આટલી ઝડપથી નીચે આવશે તેવી કોઈએ કલ્પના કરી નહોતી. જનતાની નારાજગી પાછળના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ હોઈ શકે છે:
મોંઘવારી પર અંકુશનો અભાવ: સામાન્ય જનતા વધતી જતી મોંઘવારી અને જીવનનિર્વાહના ખર્ચથી પરેશાન છે, જેમાં સરકાર નિષ્ફળ રહી હોવાનું દેખાય છે.
નીતિઓમાં અસ્પષ્ટતા: સરકાર પર આરોપ છે કે તે વારંવાર પોતાની નીતિઓ બદલે છે, જેના કારણે રોકાણકારો અને જનતામાં મૂંઝવણ ઉભી થઈ છે.
જાહેર સેવાઓની કથળતી હાલત: હેલ્થ સેક્ટર (NHS) અને અન્ય જાહેર સેવાઓમાં સુધારો ન થવાને કારણે લોકોમાં રોષ છે.
આર્થિક સુધારાની ધીમી ગતિ: બ્રિટનની અર્થવ્યવસ્થાને પાટા પર લાવવાના સ્ટાર્મરના વાદાઓ હજુ સુધી કાગળ પર જ દેખાઈ રહ્યા છે.
ચૂંટણીનું માળખું અને આગામી પરિણામો
ઈંગ્લેન્ડમાં આ વખતે 136 સ્થાનિક સત્તામંડળોની 5,000 થી વધુ બેઠકો પર મતદાન થયું હતું. આ સાથે 6 મેયર પદ માટે પણ ચૂંટણી યોજાઈ હતી. આ ચૂંટણી ‘ફર્સ્ટ-પાસ્ટ-ધ-પોસ્ટ’ સિસ્ટમ દ્વારા લડાઈ છે, જેમાં સૌથી વધુ મતો મેળવનાર ઉમેદવાર સીધો વિજેતા બને છે.
આ ચૂંટણીમાં લંડનના 32 બરો, 32 મેટ્રોપોલિટન કાઉન્સિલ, 48 ડિસ્ટ્રિક્ટ કાઉન્સિલ અને 18 યુનિટરી ઓથોરિટીનો સમાવેશ થાય છે. શનિવાર સુધીમાં તમામ પરિણામો જાહેર થઈ જશે તેવી અપેક્ષા છે.
શું રિફોર્મ પાર્ટી સ્કોટલેન્ડ અને વેલ્સમાં પણ કમાલ કરશે?
હજુ સ્કોટલેન્ડ અને વેલ્સના પરિણામો આવવાના બાકી છે. ત્યાં પણ મતગણતરી ચાલુ છે. જો રિફોર્મ યુકે ત્યાં પણ પોતાની હાજરી નોંધાવવામાં સફળ રહેશે, તો તે બ્રિટનના રાજકારણમાં ત્રીજા સૌથી મોટા શક્તિશાળી પક્ષ તરીકે ઉભરી આવશે. જોકે, સ્કોટલેન્ડમાં ‘સ્કોટિશ નેશનલ પાર્ટી’ (SNP) અને વેલ્સમાં ‘પ્લેડ કમરી’ જેવા પ્રાદેશિક પક્ષો મજબૂત હોવાથી રિફોર્મ પાર્ટી માટે ત્યાં રસ્તો થોડો મુશ્કેલ હોઈ શકે છે.
