ભ્રષ્ટાચાર તો માત્ર બહાનું, અસલ કારણ જિનપિંગ સાથે ‘બેવફાઈ’: ચીનના બે પૂર્વ રક્ષામંત્રીઓની સજા પાછળનું ગહન રહસ્ય
ચીન જેવા દેશમાં જ્યાં માહિતી પર લોખંડી અંકુશ હોય છે, ત્યાં જ્યારે કોઈ મોટા સમાચાર બહાર આવે છે, ત્યારે તેની પાછળની વાર્તા ઘણી ઊંડી હોય છે. ગુરુવારે જ્યારે ચીની અદાલતે બે પૂર્વ રક્ષામંત્રીઓને મૃત્યુદંડની સજા ફટકારી, ત્યારે દુનિયા ચોંકી ઉઠી હતી. ચીનના ઈતિહાસમાં આ પહેલીવાર છે જ્યારે ટોચના હોદ્દા પર બેઠેલા બે લશ્કરી નેતાઓને એકસાથે આટલી કડક સજા આપવામાં આવી હોય.
ભ્રષ્ટાચારનો મહોરો અને બેવફાઈનો આરોપ
ચીની સરકારે સત્તાવાર રીતે જાહેરાત કરી હતી કે ફેન્હે અને શાંગફુને ભ્રષ્ટાચારના ગંભીર આરોપો હેઠળ દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા છે. પરંતુ ચીની સેનાના સત્તાવાર અખબાર ‘પીએલએ ડેઈલી’ (PLA Daily) એ ૨૪ કલાકની અંદર જ એક લેખ પ્રકાશિત કરીને આખી થિયરી બદલી નાખી છે. અખબારમાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં લખવામાં આવ્યું છે કે આ સજા માત્ર પૈસાની ગેરરીતિ માટે નથી, પરંતુ ‘બેવફાઈ’ અને ‘વિશ્વાસઘાત’ માટે છે.
લેખમાં જણાવાયું છે કે, “સેનાના કોઈ પણ ટોચના અધિકારીએ હવે બેવફાઈ વિશે વિચારવાની પણ હિંમત ન કરવી જોઈએ. જે લોકોએ વફાદારી તોડી છે, તેમના માટે આ સજા એકદમ ઉચિત છે.” આ શબ્દો સ્પષ્ટ કરે છે કે ચીની કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી (CCP) માટે ભ્રષ્ટાચાર કરતાં પણ મોટો ગુનો શી જિનપિંગ પ્રત્યેની વફાદારીમાં ખામી હોવો છે.
શું ૨૦૨૩માં જિનપિંગ વિરુદ્ધ કોઈ મોટું કાવતરું ઘડાયું હતું?
આ આખી ઘટનામાં વર્ષ ૨૦૨૩ ખૂબ જ મહત્વનું છે. વેઈ ફેન્હે ૨૦૧૮ થી ૨૦૨૩ સુધી રક્ષામંત્રી હતા. તેમના પછી લી શાંગફુને કમાન સોંપવામાં આવી, પરંતુ માત્ર થોડા જ મહિનામાં તેઓ ગાયબ થઈ ગયા અને તેમને પદ પરથી હટાવી દેવામાં આવ્યા. આ બંને નેતાઓ એક જ વર્ષમાં સત્તાના શિખર પરથી પછડાયા હતા.
‘પીએલએ ડેઈલી’ ના લખાણ મુજબ, આ બંને નેતાઓએ તેમની ‘મૂળ આકાંક્ષાઓ અને મિશન’ સાથે વિશ્વાસઘાત કર્યો છે. જ્યારે કોઈ લશ્કરી અખબાર ‘વિશ્વાસઘાત’ જેવા શબ્દો વાપરે, ત્યારે તેનો સીધો અર્થ એ થાય છે કે ક્યાંક ને ક્યાંક સત્તાપલટો અથવા શી જિનપિંગની પકડ નબળી પાડવાનો પ્રયાસ થયો હતો. અખબારે લખ્યું કે, “જેમના હાથમાં હથિયાર છે, તેમણે સૌથી પહેલા વફાદાર હોવું જરૂરી છે.” આ વાક્ય સૂચવે છે કે જિનપિંગને પોતાની જ સેનાના નેતાઓ તરફથી જીવનું જોખમ અથવા બળવાનો ડર લાગી રહ્યો છે.
‘ઝોંગચેંગ શિજિયે’: ચીની રાજનીતિનો સૌથી મોટો ગુનો
ચીનના સર્વોચ્ચ સૈન્ય સત્તામંડળે પોતાના ચુકાદામાં એક ખાસ શબ્દનો પ્રયોગ કર્યો છે – ‘ઝોંગચેંગ શિજિયે’. જેનો અર્થ થાય છે વિશ્વાસઘાત અથવા પક્ષના સિદ્ધાંતોનો ત્યાગ. ચીની કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીમાં શી જિનપિંગની છબી એક અત્યંત શક્તિશાળી નેતા તરીકેની છે. તેઓ કોઈપણ એવા વ્યક્તિને સહન કરવા તૈયાર નથી જે તેમના નિર્ણયો પર સવાલ ઉઠાવે અથવા પક્ષની અંદર પોતાની અલગ વિચારધારા ધરાવતા હોય.
આ બંને રક્ષામંત્રીઓએ કયા સ્તરે જઈને બેવફાઈ કરી તે વિગતો હજુ ગુપ્ત છે, પરંતુ ચીની મીડિયામાં આ સજાને જે રીતે પ્રચારિત કરવામાં આવી રહી છે, તે અન્ય લશ્કરી અધિકારીઓ માટે એક ચેતવણી સમાન છે. જિનપિંગ એવો સંદેશ આપવા માંગે છે કે ભલે તમે ગમે તેટલા શક્તિશાળી હોવ, જો તમે વફાદારીમાં ચૂક કરશો તો તેનું પરિણામ માત્ર મૃત્યુ જ હશે.
સેનામાં અવિશ્વાસનું વાતાવરણ
લી શાંગફુ અને વેઈ ફેન્હે બંને ચીનની સ્ટ્રેટેજિક મિસાઈલ ફોર્સ (Rocket Force) સાથે જોડાયેલા હતા. રૉકેટ ફોર્સ એ ચીની સેનાનો સૌથી મહત્વનો ભાગ છે, જે પરમાણુ હથિયારોનું સંચાલન કરે છે. આ વિભાગના ટોચના અધિકારીઓની ધરપકડ અને હવે પૂર્વ મંત્રીઓને મોતની સજા એ સંકેત આપે છે કે જિનપિંગને પોતાની પરમાણુ શક્તિના રક્ષકો પર પણ ભરોસો રહ્યો નથી.
જ્યારે દેશના બે ક્રમિક રક્ષામંત્રીઓ ભ્રષ્ટાચાર અને બેવફાઈના નામે જેલના સળિયા પાછળ જાય અથવા તેમને મોતની સજા મળે, ત્યારે તે સેનાના મનોબળ પર ગંભીર અસર કરે છે. આ ઘટના બતાવે છે કે ચીન બહારથી ભલે ગમે તેટલું મજબૂત દેખાતું હોય, પણ અંદરખાને રાજકીય અસ્થિરતા અને ડરનું સામ્રાજ્ય વ્યાપેલું છે.
