પંજાબમાં ભગવંત માન સરકારની ક્રાંતિ: ‘મુખ્યમંત્રી સ્વાસ્થ્ય યોજના’ હેઠળ 5000 થી વધુ હૃદયરોગના દર્દીઓને મળ્યું નવું જીવન
પંજાબની ભગવંત સિંહ માન સરકારની ‘મુખ્યમંત્રી સ્વાસ્થ્ય યોજના’ અત્યારે રાજ્યના ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે આશીર્વાદ સમાન સાબિત થઈ રહી છે. તાજેતરના આંકડાઓ મુજબ, આ યોજના હેઠળ પંજાબમાં 5,000 થી વધુ હૃદયરોગના દર્દીઓને સમયસર કેશલેસ એન્જિયોપ્લાસ્ટીની સુવિધા આપીને નવું જીવન આપવામાં આવ્યું છે. હેલ્થ કાર્ડ સિસ્ટમને કારણે સરકારી અને ખાનગી હોસ્પિટલોમાં સારવારની પ્રક્રિયા એટલી ઝડપી બની છે કે હાર્ટ એટેકના કિસ્સામાં ‘ગોલ્ડન અવર’ દરમિયાન અનેક જીવ બચાવી શકાયા છે.
ગોલ્ડન અવર: જીવન અને મૃત્યુ વચ્ચેની કડી
હાર્ટ એટેક આવે ત્યારે દરેક સેકન્ડ કિંમતી હોય છે. તબીબી વિજ્ઞાનમાં એટેક આવ્યા પછીની પ્રથમ 60 મિનિટને ‘ગોલ્ડન અવર’ કહેવામાં આવે છે. આ સમય દરમિયાન જો દર્દીને યોગ્ય સારવાર મળી જાય, તો તેના બચવાની શક્યતા ઘણી વધી જાય છે. અગાઉ, પરિવારો પાસે પૈસાની અછત અથવા કાગળની લાંબી કાર્યવાહીને કારણે સારવારમાં વિલંબ થતો હતો, જે ઘણીવાર જીવલેણ સાબિત થતો. પરંતુ હવે પંજાબમાં સ્થિતિ બદલાઈ છે. કેશલેસ સુવિધાને કારણે હોસ્પિટલમાં પહોંચતા જ કોઈપણ નાણાકીય રોકટોક વગર સારવાર શરૂ કરી દેવામાં આવે છે.
આર્થિક બોજમાંથી મુક્તિ
હાર્ટ એટેક માત્ર શારીરિક આફત જ નથી, પણ તે પરિવાર પર આર્થિક બોજ પણ લાવે છે. ખાનગી હોસ્પિટલોમાં એન્જિયોપ્લાસ્ટીનો ખર્ચ સામાન્ય માણસની પહોંચ બહાર હોય છે. સ્ટેટ હેલ્થ એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં આ યોજના હેઠળ કુલ 5,054 કાર્ડિયાક સર્જરી કરવામાં આવી છે.
કુલ ખર્ચ: આ તમામ સર્જરીઓ પાછળ અંદાજે 49.6 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થયો છે, જે સંપૂર્ણપણે સરકાર દ્વારા ઉઠાવવામાં આવ્યો છે.
સર્જરીના પ્રકાર: જેમાં 5,000 જેટલી એન્જિયોપ્લાસ્ટી (PTCA) અને 54 કેસમાં પેરિફેરલ એન્જિયોપ્લાસ્ટીનો સમાવેશ થાય છે.
યુવાનોમાં વધતું જોખમ અને સરકારની સજ્જતા
તબીબોના મતે હૃદયરોગ હવે માત્ર વૃદ્ધો પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નથી. બદલાતી જીવનશૈલી, તણાવ અને બિનઆરોગ્યપ્રદ ખાનપાનને કારણે યુવાનોમાં પણ હાર્ટ એટેકના કિસ્સાઓ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. પંજાબના આરોગ્ય મંત્રી ડૉ. બલબીર સિંઘે જણાવ્યું હતું કે, “આ યોજનાની અસર હવે સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. હેલ્થ કાર્ડ સિસ્ટમને કારણે સારવારમાં જે ઝડપ આવી છે, તે રાજ્ય માટે જીવનરક્ષક બની રહી છે. જે સ્થિતિ પહેલા જીવલેણ ગણાતી હતી, તેમાંથી હવે દર્દીઓ સુરક્ષિત બહાર આવી રહ્યા છે.”
હોસ્પિટલોના પ્રોટોકોલમાં મોટો ફેરફાર
સરકારના આદેશ બાદ હોસ્પિટલોના કાર્ડિયોલોજી વિભાગને આધુનિક જરૂરિયાતો મુજબ સજ્જ કરવામાં આવ્યા છે. પટિયાલાની સરકારી મેડિકલ કોલેજ અને રાજીન્દ્રા હોસ્પિટલના કાર્ડિયોલોજી વિભાગના વડા ડૉ. સૌરભ શર્મા જણાવે છે કે, “પહેલા પરિવારો સારવારના ખર્ચને લઈને મૂંઝવણમાં રહેતા હતા, જેના કારણે સર્જરીની મંજૂરી આપવામાં વિલંબ થતો હતો. હવે કેશલેસ સુવિધાને કારણે આ અડચણ દૂર થઈ ગઈ છે. દર્દીના સગા હવે ખર્ચની ચિંતા કર્યા વિના તરત જ સારવાર માટે સંમતિ આપી દે છે.”
જિલ્લા સ્તરે સુવિધાઓનું વિસ્તરણ
પહેલા નાના શહેરો કે જિલ્લાઓના દર્દીઓને મોટા શહેરની હોસ્પિટલમાં રિફર કરવા પડતા હતા, જેમાં રસ્તામાં જ ઘણો સમય બગડી જતો હતો. હવે આ યોજના હેઠળ ઘણી બધી હોસ્પિટલોને પેનલ પર લેવામાં આવી છે અને તેમને આધુનિક સાધનોથી સજ્જ કરવામાં આવી છે. પરિણામે, હવે દર્દીઓને દૂર સુધી લઈ જવાની જરૂર પડતી નથી અને સ્થાનિક સ્તરે જ એન્જિયોપ્લાસ્ટી જેવી જટિલ સારવાર શક્ય બની છે.
