ટ્રમ્પની ચેતવણી વચ્ચે પાકિસ્તાનનો વિશ્વાસઘાત: શું ઈરાની વિમાનોને બચાવવા એરફિલ્ડના દરવાજા ખોલી દીધા?
મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષમાં પાકિસ્તાનની બેવડી નીતિ હવે વિશ્વ સમક્ષ ખુલ્લી પડી રહી છે. મધ્યસ્થી હોવાનો દાવો કરતા પાકિસ્તાને કથિત રીતે ઈરાની વિમાનોને આશ્રય આપીને અમેરિકા સાથે વિશ્વાસઘાત કર્યો હોવાના અહેવાલોથી ખળભળાટ મચી ગયો છે.
વૈશ્વિક રાજકારણમાં પાકિસ્તાન હંમેશા પોતાની અનિશ્ચિત નીતિઓ માટે જાણીતું રહ્યું છે. તાજેતરમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષમાં મધ્યસ્થી તરીકેની ભૂમિકા ભજવવાનું નાટક કરી રહેલા પાકિસ્તાન પર હવે ગંભીર આરોપો લાગ્યા છે. અમેરિકી ગુપ્તચર અહેવાલો અનુસાર, પાકિસ્તાને અમેરિકાના હવાઈ હુમલાથી બચવા માટે ઈરાની વિમાનોને પોતાના સૈન્ય એરફિલ્ડ્સ પર સુરક્ષિત આશ્રય આપ્યો છે. આ ઘટસ્ફોટ એવા સમયે થયો છે જ્યારે અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાન પર દબાણ વધારી રહ્યા છે.
સમગ્ર વિવાદ શું છે?
અમેરિકી અધિકારીઓને ટાંકીને દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે, ઈરાને તેના અનેક નાગરિક અને લશ્કરી વિમાનો પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાનના એરબેઝ પર મોકલી દીધા છે. પાકિસ્તાન એક તરફ અમેરિકાને ખાતરી આપી રહ્યું છે કે તે શાંતિ સ્થાપવા માંગે છે, પરંતુ બીજી તરફ ઈરાની વિમાનોને સુરક્ષિત રાખવામાં મદદ કરી રહ્યું છે. અહેવાલ મુજબ, એપ્રિલમાં ટ્રમ્પ દ્વારા યુદ્ધવિરામની જાહેરાત બાદ તરત જ ઈરાની વિમાનોનો કાફલો પાકિસ્તાનના નૂર ખાન એર બેઝ પર પહોંચ્યો હતો. આમાં ખાસ કરીને ઈરાનનું એક અત્યંત સંવેદનશીલ ગુપ્તચર વિમાન (Intelligence Plane) પણ હોવાનું કહેવાય છે.
પાકિસ્તાનનો ઈનકાર અને ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ
પાકિસ્તાનના વરિષ્ઠ સંરક્ષણ અધિકારીઓએ આ અહેવાલોને સદંતર ફગાવી દીધા છે. પાકિસ્તાનનું કહેવું છે કે નૂર ખાન એર બેઝ રાવલપિંડી શહેરની મધ્યમાં આવેલું છે અને ત્યાં કોઈ વિદેશી વિમાનોનો કાફલો છુપાવી શકાય તેમ નથી. જોકે, ભૂતકાળમાં પાકિસ્તાને અનેકવાર આવા વિવાદિત વિમાનો કે આતંકવાદી તત્વોને આશ્રય આપ્યો હોવાથી વિશ્વ સમુદાય પાકિસ્તાનના આ ખુલાસાને શંકાની નજરે જોઈ રહ્યો છે. બીજી તરફ, અફઘાનિસ્તાનમાં પણ ઈરાની વિમાનોની હાજરીથી આ વિસ્તારમાં મોટું ષડયંત્ર ચાલી રહ્યું હોવાના સંકેત મળે છે.
અમેરિકાનો આક્રોશ: ટ્રમ્પ પ્રશાસન અને લિન્ડસે ગ્રેહામ
આ સમાચાર સામે આવતાની સાથે જ અમેરિકી રાજકારણમાં ભૂકંપ આવી ગયો છે. પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વિશ્વાસુ અને સેનેટર લિન્ડસે ગ્રેહામે પાકિસ્તાન સામે આકરા પ્રહારો કર્યા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, જો પાકિસ્તાને ખરેખર ઈરાનને મદદ કરી હશે, તો અમેરિકાએ પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધોનું પુનઃમૂલ્યાંકન કરવું પડશે. ગ્રેહામે ટ્વીટ દ્વારા ચેતવણી આપી હતી કે પાકિસ્તાન એક સાથે બે હોડીમાં સવારી કરી શકે નહીં. જો તે ઈરાનનો સાથ આપશે, તો તેને અમેરિકાના આર્થિક અને લશ્કરી સહયોગથી હાથ ધોવા પડી શકે છે.
આર્થિક અને રાજદ્વારી અસર
જો આ આરોપો સાબિત થશે તો પાકિસ્તાન માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એકાંતવાસ (Isolation) વધશે. એફએટીએફ (FATF) અને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી મદદ મેળવી રહેલા પાકિસ્તાન પર અમેરિકા પ્રતિબંધો લાદી શકે છે. આ પગલું અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના મધ્યસ્થી તરીકેના પાકિસ્તાનના દાવાને કાયમ માટે ખતમ કરી દેશે.
પાકિસ્તાનનું આ પગલું મધ્ય પૂર્વના યુદ્ધમાં આગમાં ઘી હોમવાનું કામ કરી શકે છે. એક તરફ ઈરાન અમેરિકા સામે ઝૂકવા તૈયાર નથી, અને બીજી તરફ પાકિસ્તાન જેવા પાડોશી દેશોની છૂપી મદદ તેને વધુ મજબૂત બનાવી રહી છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આ ‘પીઠમાં છરો ભોંકવાની’ ઘટના પર કેવો વળતો પ્રહાર કરે છે.
