સામાન્ય માણસનું બજેટ ખોરવાયું: તેલ, ગેસ અને દૂધના ભાવમાં ઝીંકાયો તોતિંગ વધારો.
૨૦૨૬ના મે મહિનામાં ઈરાન-અમેરિકા સંઘર્ષના વાદળો માત્ર સરહદો પર જ નહીં, પણ ભારતીય રસોડા અને સામાન્ય નાગરિકના બજેટ પર પણ ઘેરાયા છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં પેદા થયેલી કટોકટીએ ભારત જેવા દેશોમાં જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓના ભાવને આસમાને પહોંચાડી દીધા છે.
ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે જ્યારે પણ મધ્ય-પૂર્વમાં બંદૂકો ગર્જે છે, ત્યારે તેની સૌથી પેહલી અસર ભારતના મધ્યમ વર્ગના ખિસ્સા પર પડે છે. ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધ અને ક્રૂડ ઓઈલના આસમાને પહોંચેલા ભાવે ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને હચમચાવી દીધી છે. ૧૫ મેની સવાર ભારત માટે ભાવ વધારાના માઠા સમાચાર લઈને આવી છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં થયેલા વધારાની સાથે દૂધ, રાંધણ ગેસ અને રોજિંદી જીવનજરૂરી ચીજો પણ મોંઘી થઈ છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલ: પરિવહન ખર્ચમાં ભડકો
તેલ કંપનીઓએ લાંબા સમય સુધી ભાવ સ્થિર રાખ્યા બાદ આખરે નુકસાન ઘટાડવા માટે આકરો નિર્ણય લીધો છે. ૧૫ મેથી પેટ્રોલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹૩.૧૪ અને ડીઝલના ભાવમાં ₹૩.૧૧ નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
-
દિલ્હી: પેટ્રોલ ₹૯૭.૯૧ અને ડીઝલ ₹૯૦.૭૮ પર પહોંચ્યું છે.
-
અસર: ડીઝલ મોંઘું થતા માલવાહક ટ્રકોના ભાડા વધશે, જેના કારણે શાકભાજીથી લઈને અનાજ સુધીની દરેક વસ્તુ મોંઘી થવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
દૂધ: સફેદ ‘ઝેર’ જેવી મોંઘવારી
ગૃહિણીઓના બજેટ પર સૌથી મોટો પ્રહાર દૂધના ભાવ વધારાથી થયો છે. અમૂલ, મધર ડેરી અને સાંચી જેવી મોટી ડેરીઓએ ૧૪ મેથી ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹૨ નો વધારો કર્યો છે.
-
ટોન્ડ દૂધ જે પહેલા ₹૫૮ માં મળતું હતું તે હવે ₹૬૦ થયું છે.
-
ગાયના દૂધના ભાવ પણ ₹૬૦ થી વધીને ₹૬૨ પર પહોંચી ગયા છે. પશુ આહાર અને પરિવહન ખર્ચમાં વધારો થતા ડેરીઓએ આ બોજ ગ્રાહકો પર નાખ્યો છે.
ગેસ અને ઈંધણ: સિલિન્ડરના ભાવે માઝા મૂકી
LPG (રાંધણ ગેસ) ના ભાવમાં છેલ્લા બે-ત્રણ મહિનામાં જે વધારો થયો છે તે અતુલનીય છે. વાણિજ્યિક ગેસના ભાવમાં મે મહિનાની શરૂઆતમાં જ ₹૯૯૩ નો વિક્રમી વધારો થયો હતો. ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડર પણ આશરે ₹૬૦ મોંઘું થયું છે. આ વધારા પાછળનું મુખ્ય કારણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સર્જાયેલું પુરવઠાનું સંકટ છે, જ્યાંથી ભારતની મોટાભાગની ગેસ આયાત થાય છે.
જેટ ઇંધણ અને હવાઈ મુસાફરી
હવાઈ મુસાફરી કરતા લોકો માટે પણ માઠા સમાચાર છે. ફેબ્રુઆરીમાં જેટ ઇંધણ (ATF) જે $૯૯.૪૦ પ્રતિ બેરલ હતું, તે મે ૨૦૨૬ સુધીમાં ઉછળીને $૧૬૨.૮૯ પર પહોંચી ગયું છે. આનાથી એરલાઇન ટિકિટોના ભાવમાં સીધો ૨૦ થી ૨૫ ટકાનો વધારો થઈ શકે છે.
ખાદ્યપદાર્થો અને રેસ્ટોરાં: બહાર જમવું મોંઘું પડશે
જો તમે વીકેન્ડમાં પરિવાર સાથે બહાર જમવાનું વિચારી રહ્યા હોવ, તો તમારું બજેટ ૧૦ થી ૩૦ ટકા વધારવું પડશે. વાણિજ્યિક ગેસ સિલિન્ડરના ભાવ વધવાને કારણે રેસ્ટોરાં અને હોટલોએ મેનુ કાર્ડના ભાવમાં સુધારો કરવાની ફરજ પડી છે. ટ્રાન્સપોર્ટ ખર્ચ વધતા કાચો માલ મોંઘો થયો છે, જેનો ભાર અંતે ગ્રાહકોએ જ વેઠવો પડી રહ્યો છે.
ફુગાવો: ૪૨ મહિનાનો રેકોર્ડ તૂટ્યો
આર્થિક મોરચે ભારત માટે સૌથી મોટો પડકાર જથ્થાબંધ ફુગાવો છે. એપ્રિલ ૨૦૨૬માં ફુગાવાનો દર ૮.૩% પર પહોંચ્યો છે, જે છેલ્લા ૪૨ મહિનામાં સૌથી વધુ છે. માર્ચમાં આ દર માત્ર ૩.૮૮% હતો. આ આકસ્મિક ઉછાળો સ્પષ્ટપણે યુદ્ધના કારણે વધેલા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવને આભારી છે.
CNG અને વાહનચાલકોની મજબૂરી
પેટ્રોલ-ડીઝલના વિકલ્પ તરીકે જે લોકોએ CNG અપનાવ્યું હતું, તેમને પણ રાહત મળી નથી. વિવિધ શહેરોમાં CNG ના ભાવમાં પ્રતિ કિલો ₹૨ થી ₹૪.૫૦ નો વધારો ઝીંકાયો છે. મધ્ય-પૂર્વની અસ્થિરતાએ ઇંધણના તમામ સ્ત્રોતોને લપેટમાં લીધા છે.
૨૦૨૬નું આ વર્ષ ભારત માટે આર્થિક કસોટીનું વર્ષ સાબિત થઈ રહ્યું છે. વૈશ્વિક સંઘર્ષોની અસર જ્યારે આપણા રસોડા સુધી પહોંચે છે, ત્યારે સામાન્ય માણસની બચત ખતમ થવા લાગે છે. જો આ સંઘર્ષ જલ્દી શાંત નહીં થાય, તો આગામી દિવસોમાં જીવનજરૂરી ચીજોના ભાવ હજુ પણ વધી શકે છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે સરકાર કર રાહત આપીને જનતાને આ મોંઘવારીના મારથી બચાવે છે કે નહીં.
મોંઘવારી એ એક એવી સમસ્યા છે જે સીધી ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગને અસર કરે છે. ૨૦૨૬માં આપણે જે ભાવ વધારો જોઈ રહ્યા છીએ તે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણની સીધી નિષ્પત્તિ છે. ભારત સરકાર માટે અત્યારે સંતુલન જાળવવું મુશ્કેલ છે, કારણ કે ક્રૂડના ભાવ તેમના હાથમાં નથી. ગ્રાહકોએ અત્યારે નાણાકીય શિસ્ત જાળવવી અને બિનજરૂરી ખર્ચ ઘટાડવા એ જ એકમાત્ર રસ્તો જણાય છે.
