ભારત-પાક સરહદે ફરી યુદ્ધના વાદળો? જનરલ દ્વિવેદીના ‘ઇતિહાસમાં દફન’ થવાના નિવેદનથી ધ્રૂજ્યું ઇસ્લામાબાદ
ભારતીય ઉપમહાદ્વીપના સંરક્ષણ અને ભૂરાજકીય ઇતિહાસમાં એક મોટો વળાંક આવી ચૂક્યો છે. ભારત હવે માત્ર રક્ષણાત્મક સરહદી નીતિઓ સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ દુશ્મનના ઘરમાં ઘૂસીને પ્રહાર કરવાની ક્ષમતા અને ઈચ્છાશક્તિ પ્રદર્શિત કરી રહ્યું છે. તાજેતરમાં જ ભારતીય સેના પ્રમુખ જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીએ પાકિસ્તાનને જે આકરા શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે, તેણે ઇસ્લામાબાદ અને રાવલપિંડી (પાકિસ્તાની સૈન્ય વડું મથક) ના સત્તાધિશોની ઊંઘ હરામ કરી દીધી છે.
ભારતીય સેનાના વડા જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીએ શનિવારે આપેલા એક નિવેદને પાકિસ્તાની સૈન્ય હાઈકમાન્ડને અંદરથી હચમચાવી દીધું છે. સામાન્ય રીતે ભારતીય સૈન્ય નેતૃત્વ અત્યંત માપેલા અને રાજદ્વારી શબ્દોનો ઉપયોગ કરવા માટે જાણીતું છે, પરંતુ શનિવારે જનરલ દ્વિવેદીએ તમામ મર્યાદાઓ બાજુ પર મૂકીને પાકિસ્તાનને તેનો અરીસો બતાવ્યો હતો. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપતા કહ્યું હતું કે, “જો પાકિસ્તાન પોતાની ધરતી પરથી ભારત વિરુદ્ધ આતંકવાદી ગતિવિધિઓ અને પ્રોક્સી વોર (છુપો જંગ) ચલાવવાનું બંધ નહીં કરે, તો તેણે પોતે જ એ નક્કી કરવું પડશે કે તે ભવિષ્યમાં પૃથ્વીના ભૂગોળ (નકશા) નો ભાગ રહેવા માંગે છે કે પછી ઇતિહાસના પાનાઓમાં દફન થઈ જવા માંગે છે.”
આ નિવેદન બહાર આવ્યાના ગણતરીના કલાકોમાં જ પાકિસ્તાની સેનાના સત્તાવાર પ્રવક્તા અને આર્મી ચીફ જનરલ આસિમ મુનીરની છાવણીમાં ગભરાટ ફેલાઈ ગયો હતો. રવિવારે ઉતાવળે બહાર પાડવામાં આવેલા એક સત્તાવાર નિવેદનમાં પાકિસ્તાની સેનાએ ભારતને ‘શાંતિપૂર્ણ સહઅસ્તિત્વ’ ના પાઠ ભણાવવાનો નિષ્ફળ પ્રયાસ કર્યો છે.
પરમાણુ હથિયારોની આડમાં છુપાતું પાકિસ્તાન
જનરલ દ્વિવેદીના આકરા વલણથી ગભરાયેલી પાકિસ્તાની સેનાએ હંમેશ મુજબ ફરી એકવાર પોતાના પરમાણુ બોમ્બનો રાગ આલાપવાનું શરૂ કર્યું છે. પાકિસ્તાની સેનાએ જનરલ દ્વિવેદીના નિવેદનને ‘ઉશ્કેરણીજનક’ ગણાવતા કહ્યું કે, “જવાબદાર પરમાણુ સશસ્ત્ર રાષ્ટ્રોએ સંયમ, પરિપક્વતા અને વ્યૂહાત્મક સમજદારી દર્શાવવી જોઈએ. એક સાર્વભૌમ અને પરમાણુ શક્તિ ધરાવતા પાડોશી દેશને પૃથ્વી પરથી ભૂંસી નાખવાની ધમકી આપવી એ કોઈ બહાદુરી નથી, પરંતુ તે ભારતીય સૈન્ય નેતૃત્વની બૌદ્ધિક ક્ષમતાની નાદારી દર્શાવે છે.”
રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે પાકિસ્તાન જ્યારે પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઘેરાય છે અથવા ભારત તરફથી કોઈ મોટી સૈન્ય કાર્યવાહીનો ભય સતાવે છે, ત્યારે તે હંમેશાં પોતાની ન્યુક્લિયર ક્ષમતાને ઢાલ તરીકે આગળ ધરે છે. પરંતુ ૨૦૨૬ના નવા ભારતે સાબિત કરી દીધું છે કે પાકિસ્તાનની આ ‘ન્યુક્લિયર બ્લેકમેલિંગ’ ની નીતિ હવે કામ કરવાની નથી.
પાકિસ્તાની સેનાએ પોતાની લાચારી છુપાવતા વળતો દાવો કર્યો:
“ભારતે દક્ષિણ એશિયામાં પાકિસ્તાનના ભૌગોલિક અને સામરિક મહત્વને સ્વીકારવું પડશે. પાકિસ્તાનને નિશાન બનાવવાનો કે તેના પર કોઈ પણ પ્રકારનો હુમલો કરવાનો પ્રયાસ ભારતીય સેના માટે એવા વિનાશક પરિણામો લાવશે, જે ભૌગોલિક સરહદો સુધી મર્યાદિત નહીં રહે અને તે ભારતને રાજકીય કે વ્યાપારી રીતે ક્યારેય સ્વીકાર્ય નહીં હોય.”
પાકિસ્તાનને સતાવી રહ્યો છે ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ નો ભયાનક ભૂતકાળ
પાકિસ્તાની સેનાની આ વર્તમાન લાચારી અને ડર પાછળ ગયા વર્ષનો એક અત્યંત મહત્વનો સૈન્ય ઇતિહાસ જવાબદાર છે. ગયા વર્ષે એટલે કે મે ૨૦૨૫ માં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ચાર દિવસ સુધી ચાલેલા ભયાનક લશ્કરી સંઘર્ષને પાકિસ્તાન હજુ સુધી ભૂલી શક્યું નથી.
વર્ષ ૨૦૨૫ ના મે મહિનાની શરૂઆતમાં જમ્મુ-કાશ્મીરના પ્રખ્યાત પર્યટન સ્થળ પહેલગામમાં પાકિસ્તાની આતંકવાદીઓએ કાયરતાપૂર્ણ હુમલો કર્યો હતો, જેમાં ૨૬ નિર્દોષ ભારતીય નાગરિકો અને જવાનોના મોત થયા હતા. આ ઘટનાથી દેશભરમાં ભારે આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો હતો. પીએમ મોદીના નેતૃત્વ હેઠળની સરકારે સેનાને ખુલ્લો દોર આપ્યો અને ભારતીય સેનાએ ૬ મે ૨૦૨૫ ની રાત્રે એક અત્યંત ગુપ્ત અને ઘાતક સૈન્ય કાર્યવાહી શરૂ કરી, જેને કોડ નેમ આપવામાં આવ્યું હતું — ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ (Operation Sindoor).
જ્યારે ભારતીય વાયુસેના અને સેનાએ દુશ્મનને ધૂળ ચટાડી
‘ઓપરેશન સિંદૂર’ અંતર્ગત ભારતીય સેના અને વાયુસેનાના ફાઇટર જેટ્સે લાઇન ઓફ કંટ્રોલ (LoC) પાર કરીને પાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન હસ્તકના કાશ્મીર (PoK) ની અંદર સુધી ઘૂસણખોરી કરી હતી.
-
નવ આતંકવાદી ઠેકાણાઓ ધ્વસ્ત: ભારતીય સેનાએ સચોટ ઇન્ટેલિજન્સ ઇનપુટ્સના આધારે પાકિસ્તાનની અંદર સક્રિય નવ મોટા આતંકવાદી લોન્ચ પેડ્સ અને ટ્રેનિંગ કેમ્પો પર મિસાઇલમારો કર્યો.
-
૧૦૦ થી વધુ આતંકવાદીઓનો સફાયો: આ મધ્યરાત્રિના ઓપરેશનમાં જૈશ-એ-મોહમ્મદ અને લશ્કર-એ-તૈયબાના ૧૦૦ થી વધુ કટ્ટર આતંકવાદીઓ અને તેમના હેન્ડલર્સ જાગતા જ યમસદન પહોંચી ગયા હતા.
-
પાકિસ્તાનનો નિષ્ફળ પલટવાર: આ અણધાર્યા આઘાતથી હેબતાઈ ગયેલા પાકિસ્તાને બીજા દિવસે ભારતીય સરહદમાં વળતો હુમલો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ ભારતીય સેનાની મજબૂત એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ અને સજાગ જવાનોએ પાકિસ્તાનના તમામ મિસાઇલો અને વિમાનોને હવામાં જ તોડી પાડીને તેમના મનસૂબાઓ ધૂળમાં મેળવી દીધા હતા.
આ જ કારણે પાકિસ્તાની સેનાએ પોતાના તાજેતરના નિવેદનમાં ગયા વર્ષના આ ચાર દિવસીય સંઘર્ષનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું છે કે, “ભારતીય નેતૃત્વએ દક્ષિણ એશિયાને બીજા કોઈ મોટા સંકટ કે યુદ્ધ તરફ ધકેલવું જોઈએ નહીં, કારણ કે તેના પરિણામો સમગ્ર ક્ષેત્ર માટે અત્યંત ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે.”
પાકિસ્તાનની આર્થિક લાચારી અને બદલાયેલું વૈશ્વિક સમીકરણ
વર્ષ ૨૦૨૬માં પાકિસ્તાનની સ્થિતિ દયનીય છે. એક તરફ દેશ મોંઘવારી અને આંતરરાષ્ટ્રીય દેવાના બોજ તળે દબાયેલો છે, તો બીજી તરફ પશ્ચિમ સરહદે તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન (TTP) અને બલૂચિસ્તાનમાં બલૂચ લિબરેશન આર્મી (BLA) એ પાકિસ્તાની સેનાનું જીવવું હરામ કરી દીધું છે. આવા સમયે જો ભારત તરફથી વધુ એક ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ જેવી મોટી લશ્કરી કાર્યવાહી થાય, તો પાકિસ્તાનનું અર્થતંત્ર અને તેનું અસ્તિત્વ બંને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ થઈ શકે છે. આ જ કારણ છે કે જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીના માત્ર એક નિવેદનથી જ આખું પાકિસ્તાની સૈન્ય તંત્ર ફફડી ઉઠ્યું છે.
બીજી તરફ, વૈશ્વિક સમુદાય (અમેરિકા, યુરોપ અને રશિયા) પણ હવે આતંકવાદના મુદ્દે ભારતની આક્રમક નીતિને મૌન સ્વીકૃતિ આપી ચૂક્યો છે. દુનિયા જાણી ચુકી છે કે પાકિસ્તાન એ આતંકવાદની ફેક્ટરી છે, અને જો ભારત પોતાના નાગરિકોની રક્ષા માટે કોઈ કડક પગલાં ભરે છે તો તે સંપૂર્ણ કાયદેસર છે.
ભારતીય આર્મી ચીફ જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીનું આ નિવેદન માત્ર કોઈ સામાન્ય રાજકીય ભાષણ નથી, પરંતુ તે ભારતીય સેનાની નવી મિલિટરી ડોક્ટ્રિન (લશ્કરી સિદ્ધાંત) નો દસ્તાવેજ છે. ભારત હવે પાકિસ્તાનની પરમાણુ ધમકીઓથી ડરવાનું છોડી ચૂક્યું છે. ગયા વર્ષે થયેલું ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ એ વાતનો પુરાવો હતું કે ભારત જરૂર પડ્યે દુશ્મનની ભૂગોળ બદલવાની પણ તાકાત ધરાવે છે. પાકિસ્તાની સેનાએ જો ખરેખર ઇતિહાસમાં દફન થવાથી બચવું હોય, તો તેણે કાશ્મીરમાં આતંકવાદીઓ મોકલવાનું બંધ કરવું પડશે અને ભારત સાથે શાંતિપૂર્ણ સંબંધો રાખવાની સાચી કોશિશ કરવી પડશે, નહિતર ભારતીય સેના આગામી સમયમાં નકશા પરથી લાઇન ઓફ કંટ્રોલ (LoC) નું અસ્તિત્વ જ ભૂંસી નાખવા માટે સંપૂર્ણ સક્ષમ છે.
પાકિસ્તાનની સેના અત્યારે એવા વળાંક પર ઉભી છે જ્યાં તેની પાસે કાં તો સુધરી જવાનો વિકલ્પ છે અથવા તો ભૂતકાળ બની જવાનો. જ્યારે કોઈ દેશ પોતાના ઘરના આંતરિક આતંકવાદને કાબૂમાં ન રાખી શકતો હોય અને દેવાના હપ્તા ભરવા માટે દુનિયા સામે હાથ ફેલાવતો હોય, ત્યારે તેને ભારતીય સેના સામે પરમાણુ બોમ્બની ધમકી આપવી શોભા દેતી નથી. જનરલ દ્વિવેદીએ પાકિસ્તાનને બહુ સરળ ભૂગોળ અને ઇતિહાસનો પાઠ ભણાવ્યો છે, હવે જોવાનું એ રહે છે કે રાવલપિંડીના જનરલો આ પાઠમાંથી કંઈક શીખે છે કે પછી પોતાના જ અહંકારના ઇતિહાસમાં દફન થઈ જાય છે.
