સરકારી કર્મચારીઓ માટે મોટા સમાચાર: કેબિનેટ સચિવની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી બેઠકમાં OPS ને લઈને આવી મોટી રાહત
દેશના લાખો કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને રેલવે-સંરક્ષણ જેવા ક્ષેત્રો સાથે જોડાયેલા સ્ટાફ માટે આગામી ૮મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) અને જૂની પેન્શન યોજના (Old Pension Scheme – OPS) ને લઈને એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને સકારાત્મક અપડેટ સામે આવ્યું છે. તાજેતરમાં ૧૧ મેના રોજ કેબિનેટ સચિવ ટી.વી. સોમનાથનની અધ્યક્ષતામાં નેશનલ કાઉન્સિલ-જોઈન્ટ કન્સલ્ટેટિવ મશીનરી (NC-JCM) ની ૪૯મી હાઈ-લેવલ બેઠક યોજાઈ ગઈ છે. આ બેઠકમાં લેવાયેલા નિર્ણયો અને થયેલી ચર્ચાઓ પર દેશભરના સરકારી કર્મચારીઓ ખૂબ જ બારીકાઈથી નજર રાખી રહ્યા છે, કારણ કે આ બેઠકમાં પેન્શન, પ્રમોશન, કરુણાપૂર્ણ નિમણૂકો અને મેડિકલ ક્લેઈમ જેવા અનેક સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર ગંભીર મંથન કરવામાં આવ્યું છે.
આ સમીક્ષા બેઠકમાં દેશના ખર્ચ વિભાગ, કર્મચારી અને તાલીમ વિભાગ (DoPT), રેલ્વે, સંરક્ષણ અને આરોગ્ય મંત્રાલયના સર્વોચ્ચ વરિષ્ઠ અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા. કર્મચારી પ્રતિનિધિઓએ આ મંચનો ઉપયોગ કરીને લાંબા સમયથી બાકી રહેલી માંગણીઓ પર કડક કાર્યવાહી કરવા સરકાર પર દબાણ લાવ્યું છે, જેમાંથી ઘણી માંગણીઓ આગામી ૮મા પગાર પંચના સત્તાવાર માળખામાં સામેલ થવાની પ્રબળ સંભાવના છે.
OPS નો લાભ ૨૦૦૪ પછીના કયા કર્મચારીઓને મળશે?
આ ૪૯મી જેસીએમ (JCM) બેઠકનો સૌથી મોટો કેન્દ્રબિંદુ જૂની પેન્શન યોજના (OPS) ની પુનઃપ્રાપ્તિ અને તેનો વ્યાપ વધારવાનો હતો. સ્ટાફ પ્રતિનિધિઓ અને કર્મચારી યુનિયનોએ દલીલ કરી હતી કે ૨૨ ડિસેમ્બર, ૨૦૦૩ પહેલા જાહેર કરાયેલી સત્તાવાર ખાલી જગ્યાઓ (Vacancies) ના આધારે જે કર્મચારીઓની નિયુક્તિ કરવામાં આવી છે, તેમને ફરજિયાતપણે જૂની પેન્શન યોજનાનો લાભ મળવો જોઈએ.
કર્મચારી સંઘોએ સરકાર સમક્ષ મજબૂત રજૂઆત કરી હતી કે જો કોઈ કર્મચારીની ભરતી પ્રક્રિયા ૨૦૦૩માં શરૂ થઈ ગઈ હોય, પરંતુ વહીવટી પ્રક્રિયા અને સરકારી વિલંબના કારણે તે કર્મચારી જાન્યુઆરી ૨૦૦૪ કે ત્યારપછી નોકરીમાં જોડાયો હોય, તો તેમાં કર્મચારીનો કોઈ વાંક કે ભૂલ નથી. વહીવટી વિલંબનો ભોગ બનેલા આવા તમામ કર્મચારીઓને નવી પેન્શન યોજના (NPS) ના બદલે જૂની પેન્શન યોજના (OPS) ની શ્રેણીમાં લાવવા જોઈએ. આંતરિક અહેવાલો અનુસાર, ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એક્સપેન્ડિચર (DOE) અને ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ પેન્શન એન્ડ પેન્શનર્સ વેલ્ફેર (DOP&PW) સૈદ્ધાંતિક રીતે આ ન્યાયિક માંગ પર સહમત થયા છે, જે હજારો કર્મચારીઓ માટે દિવાળી જેવી મોટી રાહત સમાન છે.
કરુણાપૂર્ણ નિમણૂકો (Compassionate Appointments) અંગે મોટી માંગ
આ બેઠકમાં વધુ એક અત્યંત સંવેદનશીલ માનવીય મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. કર્મચારી સંગઠનોએ માંગ કરી છે કે જો કોઈ સરકારી કર્મચારીનું અવસાન વર્ષ ૨૦૦૩ કે તે પહેલાં થયું હોય અને તેના આશ્રિત પરિવારે (પુત્ર, પુત્રી કે પત્ની) નિયત કટ-ઓફ તારીખ પહેલાં કરુણાપૂર્ણ નિમણૂક માટે સત્તાવાર અરજી સબમિટ કરી દીધી હોય, તો તેવા કિસ્સામાં આશ્રિતને નોકરી મળ્યા બાદ ઓપીએસ (OPS) હેઠળ જ પેન્શન મળવું જોઈએ. ભલે તેમની વાસ્તવિક નિમણૂક વર્ષ ૨૦૦૪ પછીના ગાળામાં થઈ હોય. આ સુધારાથી અનેક પીડિત પરિવારોને મોટી આર્થિક સુરક્ષા મળી રહેશે.
શા માટે કર્મચારીઓ આજે પણ ઓપીએસ (OPS) ની માંગ કરી રહ્યા છે?
નવી પેન્શન યોજના (NPS) અથવા યુનિફાઇડ પેન્શન સ્કીમ (UPS) હોવા છતાં દેશભરમાં જૂની પેન્શન યોજના (OPS) માટે આટલો મોટો આગ્રહ શા માટે છે, તે સમજવું જરૂરી છે. જૂની પેન્શન યોજના એક એવી કલ્યાણકારી વ્યવસ્થા છે જે નિવૃત્તિ પછી સરકારી કર્મચારીઓને આજીવન ગેરંટીડ આર્થિક સુરક્ષા પ્રદાન કરે છે. સરકારે ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૦૪ ના રોજ આ યોજના સત્તાવાર રીતે બંધ કરી દીધી હતી.
જૂની પેન્શન યોજના (OPS) ના મુખ્ય ફાયદા:
-
આ યોજના અંતર્ગત કર્મચારીને નિવૃત્તિ સમયે તેના છેલ્લા ખેંચેલા પગાર (Last Drawn Salary) ના પૂરા ૫૦% રકમ ગેરંટીડ પેન્શન તરીકે દર મહિને મળે છે.
-
આ ઉપરાંત સમયસર મળતું મોંઘવારી ભથ્થું (DA) પણ પેન્શનમાં ઉમેરાય છે.
-
તેનાથી વિપરીત, NPS જેવી નવી યોજનાઓ સંપૂર્ણપણે શેરબજારની વધઘટ અને માર્કેટ લિંક્ડ ફંડ્સ પર આધારિત હોય છે, જેમાં રોકાણનું જોખમ રહેલું છે અને પેન્શનની રકમ નિશ્ચિત હોતી નથી.
૪૯મી જેસીએમ (JCM) બેઠકમાં લેવાયેલા આ સાનુકૂળ વલણથી આગામી ૮મા પગાર પંચની રચના પહેલા કર્મચારીઓમાં ભારે ઉત્સાહ છે. જો સરકાર આ શરતોને સત્તાવાર ગેઝેટમાં મંજૂરી આપશે, તો ૨૦૦૪ પછી નોકરીમાં આવેલા પણ જૂની ભરતી ધરાવતા લાખો સરકારી કર્મચારીઓનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત થઈ જશે.

