ઈરાન-અમેરિકા તણાવ વચ્ચે નોર્વેમાં PM મોદીનો મોટો સંદેશ: યુદ્ધ કોઈ ઉકેલ નથી, જાણો વૈશ્વિક શાંતિ માટે દુનિયાને શું અપીલ કરી
ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી નોર્વેની સત્તાવાર મુલાકાતે ઓસ્લો પહોંચ્યા છે. ત્યાં તેમણે નોર્વેના વડાપ્રધાન જોનાસ ગહર સ્ટોર સાથે એક ઉચ્ચ સ્તરીય દ્વિપક્ષીય બેઠક યોજી હતી. ટેલિવિઝન પર પ્રસારિત પોતાના સત્તાવાર સંદેશમાં પીએમ મોદીએ વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલા યુદ્ધો અને તણાવ પર ભારતનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું કે, “ભારત અને નોર્વે, બંને દેશો આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમો પર આધારિત વ્યવસ્થા, પરસ્પર સંવાદ (વાતચીત) અને રાજદ્વારી કૂટનીતિમાં ઊંડો વિશ્વાસ ધરાવે છે. અમે બંને પક્ષો એ વાત પર સંપૂર્ણ સહમત છીએ કે દુનિયાના કોઈપણ મુદ્દા કે વિવાદનું કાયમી સમાધાન લશ્કરી સંઘર્ષ કે યુદ્ધ દ્વારા લાવી શકાતું નથી.”
વડાપ્રધાને ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચે પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) માં સર્જાયેલી યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ અને યુક્રેન કટોકટીનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે, “ભલે તે યુક્રેનનો મામલો હોય કે પશ્ચિમ એશિયાનો તણાવ, ભારત હંમેશા હિંસાની તાકીદે સમાપ્તિ અને શાંતિની સ્થાપના માટે કરવામાં આવતા દરેક વૈશ્વિક પ્રયાસોને સમર્થન આપતું રહેશે.” આ બેઠક દરમિયાન બંને દેશોએ પરસ્પર સંબંધોને ‘ગ્રીન સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ’ (હરિત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી) ના સ્તર સુધી લઈ જવાની જાહેરાત કરી છે.
ભારત-યુરોપ સંબંધોનો આ ‘સુવર્ણ યુગ’ છે
વડાપ્રધાન મોદીએ ભારત અને યુરોપ વચ્ચે સતત મજબૂત થઈ રહેલા સંબંધોને રેખાંકિત કરતા આ સમયગાળાને સંબંધોનો “સુવર્ણ યુગ” ગણાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું, “આજે સમગ્ર વિશ્વ ભારે અસ્થિરતા અને અનિશ્ચિતતાના દોરમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. દુનિયાના ઘણા ભાગોમાં ભયાનક સંઘર્ષ ચાલી રહ્યા છે. આવા કપરા સમયમાં ભારત અને યુરોપ પોતાના સંબંધોમાં એક નવા સોનેરી યુગમાં પ્રવેશ કરી રહ્યા છે.”
તેમણે ઉમેર્યું કે નોર્વેની મૂડી અને અદ્યતન ટેકનોલોજી સાથે જો ભારતનું કદ, ઝડપ અને યુવા પ્રતિભા (ટેલેન્ટ) ભળશે, તો બંને દેશોની કંપનીઓ મળીને સ્વચ્છ ઉર્જા, ક્લાઈમેટ ચેન્જ, બ્લુ ઈકોનોમી (સમુદ્રી અર્થતંત્ર) અને ગ્રીન શિપિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં એવા ગ્લોબલ સોલ્યુશન્સ (વૈશ્વિક ઉકેલો) વિકસાવશે જે સમગ્ર માનવજાત માટે કલ્યાણકારી સાબિત થશે.
સંકટના સમયમાં નોર્વેએ સાચી દોસ્તી નિભાવી: પીએમ મોદી
પોતાના સંબોધન દરમિયાન પીએમ મોદી ભાવુક ક્ષણોને યાદ કરતા આતંકવાદ સામે નોર્વેના સહયોગની પ્રશંસા કરવાનું ચૂક્યા નહોતા. તેમણે જણાવ્યું, “હું ગયા વર્ષે જ નોર્વેની મુલાકાતે આવવાનો હતો, પરંતુ ભારતના પહેલગામમાં થયેલા દર્દનાક આતંકવાદી હુમલાને કારણે (જેમાં ૨૬ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા) મારે મારો પ્રવાસ મુલતવી રાખવો પડ્યો હતો. એ મુશ્કેલ અને દુઃખદ સમયમાં નોર્વે આતંકવાદ વિરુદ્ધની લડાઈમાં ભારતની સાથે મજબૂતાઈથી ઊભું રહ્યું અને એક સાચા મિત્રનું ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું. આજે નોર્વેની ધરતી પરથી હું તે એકતા બદલ નોર્વેની સરકાર અને જનતાનો હૃદયપૂર્વક આભાર વ્યક્ત કરું છું.” આ સાથે જ તેમણે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) જેવી વૈશ્વિક સંસ્થાઓમાં તાત્કાલિક સુધારાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો.
૧૦૦ અબજ ડોલરનું રોકાણ અને ૧૦ લાખ નવી નોકરીઓનો રોડમેપ
આ ઐતિહાસિક મુલાકાત દરમિયાન ભારત અને યુરોપિયન ફ્રી ટ્રેડ એસોસિએશન (EFTA) વચ્ચે થયેલા વ્યાપારિક કરારની પ્રગતિની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. પીએમ મોદીએ જણાવ્યું કે આ આર્થિક ભાગીદારી કરાર બંને દેશોની પ્રગતિનો એક નવો નકશો (બ્લુ પ્રિન્ટ) છે. આ ડીલ અંતર્ગત આગામી ૧૫ વર્ષોમાં ભારતમાં ૧૦૦ અબજ અમેરિકી ડોલરનું જંગી વિદેશી રોકાણ આવશે, જેનાથી દેશના યુવાનો માટે ૧૦ લાખ (૧૦ મિલિયન) નવી નોકરીઓની તકો ઊભી થશે. આ ઉપરાંત, બંને દેશોએ વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં પરસ્પર દ્વિપક્ષીય વેપારને અત્યારના કરતા બમણો કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. સંરક્ષણ અને સૈન્ય ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રે પણ સહયોગ વધારવા પર બંને નેતાઓ વચ્ચે સહમતિ સધાઈ છે.
ડિજિટલ, એઆઈ (AI) અને સ્પેસ સેક્ટરમાં મોટી ડીલ
વડાપ્રધાને માહિતી આપી હતી કે ભારત અને નોર્વે ટકાઉ વિકાસ, દરિયાઈ ઉર્જા, જીઓલોજી (ભૂવિજ્ઞાન) અને આરોગ્ય ક્ષેત્રે સંબંધો વધુ ગાઢ બનાવવા સંમત થયા છે. આ ઉપરાંત એન્જિનિયરિંગ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), સાયબર સિક્યોરિટી અને ડિજિટલ ટેકનોલોજી જેવા ભવિષ્યના મહત્વના વિષયોમાં બંને દેશોની યુનિવર્સિટીઓ અને સ્ટાર્ટ-અપ ઇકોસિસ્ટમને પરસ્પર જોડવામાં આવશે.
અવકાશ ક્ષેત્રે એક મોટી સફળતા અંગે વાત કરતા પીએમએ ભારતીય સ્પેસ એજન્સી ઈસરો (ISRO) અને નોર્વેની સ્પેસ એજન્સી વચ્ચે થયેલા એમઓયુ (MoU) નું સ્વાગત કર્યું હતું. આ સાથે જ તેમણે નોર્વેના આર્કટિક ક્ષેત્રમાં ભારતના સંશોધન કેન્દ્ર “હિમાદ્રી” ને ચલાવવામાં નોર્વે તરફથી મળતા સતત સહયોગ બદલ આભાર માન્યો હતો. ભારત દ્વારા શરૂ કરાયેલી ‘ઇન્ડો-પેસિફિક ઓશન્સ ઇનિશિએટિવ’ માં જોડાવાના નોર્વેના નિર્ણયને પણ પીએમએ આવકાર્યો હતો. બંને દેશો વચ્ચે એક ત્રિપક્ષીય વિકાસ સહયોગ કરાર પણ થયો છે, જેના હેઠળ ભારતની ‘ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર’ (DPI) યોજનાઓ દ્વારા ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ (વિકાસશીલ અને ગરીબ દેશો) ના ઉત્થાન માટે બંને દેશો સંયુક્ત રીતે કામ કરશે.
આતંકવાદ મુદ્દે ભારત-નોર્વેની કડક ચેતવણી: ભારતના સ્થાયી સભ્યપદને સમર્થન
વાતચીતના અંતે જાહેર કરવામાં આવેલા એક સંયુક્ત નિવેદનમાં બંને વડાપ્રધાનોએ સરહદ પારના આતંકવાદ (Cross-Border Terrorism) સહિત આતંકવાદ અને હિંસક ઉગ્રવાદના તમામ સ્વરૂપોની આકરા શબ્દોમાં નિંદા કરી હતી. તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને આહવાન કર્યું કે આતંકવાદીઓના આશ્રયસ્થાનો અને તેમના આર્થિક નેટવર્કને કાયમ માટે નષ્ટ કરવામાં આવે. બંને નેતાઓએ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદની ૧૨૬૭ પ્રતિબંધ સમિતિમાં લિસ્ટ થયેલા આતંકવાદીઓ અને તેમના નાણાકીય મદદગારો (ફાઇનાન્સર્સ) વિરૂદ્ધ કડક અને સંકલિત વૈશ્વિક એક્શન લેવાની કટિબદ્ધતા દોહરાવી હતી.
આ બેઠકમાં નોર્વેના વડાપ્રધાન જોનાસ ગહર સ્ટોરે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC) માં તાકીદે સુધારા કરવાની વકીલાત કરી હતી અને સુરક્ષા પરિષદમાં ભારતના કાયમી સભ્યપદ (Permanent Membership) માટે નોર્વેનું સત્તાવાર સમર્થન ફરી એકવાર જાહેર કર્યું હતું.
પીએમ મોદીનું નોર્વેની કંપનીઓને રોકાણ માટે આમંત્રણ
મુલાકાતના અંતિમ તબક્કામાં પીએમ મોદીએ નોર્વેના વડાપ્રધાન સ્ટોરને ભારત આવવાનું સત્તાવાર આમંત્રણ આપ્યું હતું. ‘ભારત-નોર્વે બિઝનેસ એન્ડ રિસર્ચ સમિટ’ ને સંબોધિત કરતી વખતે વડાપ્રધાને નોર્વેની અગ્રણી કંપનીઓને ભારતમાં રોકાણ કરવા માટે આહવાન કર્યું હતું. તેમણે ભારત સરકાર દ્વારા ટેક્સ સિસ્ટમ (કર વ્યવસ્થા), લેબર કોડ (શ્રમ કાયદા) અને ગુડ ગવર્નન્સ (સુશાસન) માં કરવામાં આવેલા ઐતિહાસિક સુધારાઓ તેમજ વ્યાપાર કરવાની સરળતા (ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ) અંગે વૈશ્વિક રોકાણકારો સમક્ષ વિસ્તૃત વિગતો રજૂ કરી હતી અને જણાવ્યું હતું કે બંને દેશોની ભાગીદારીનો પાયો અત્યંત મજબૂત છે અને ભવિષ્ય ઉજ્જવળ છે.
