માત્ર એક જ નિર્ણય અને અદાણી પર થયો કરોડોનો વરસાદ! મુકેશ અંબાણીની કંપનીમાંથી કેમ પાછા ખેંચાયા પૈસા?
તાજેતરમાં જ બિઝનેસ જગતમાંથી એક ખૂબ જ મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે, જેણે ભારતીય શેરબજાર સહિત વૈશ્વિક સ્તરે ભારે ચર્ચા જગાવી છે. અમેરિકાના ન્યાય વિભાગ (US Department of Justice) દ્વારા અદાણી ગ્રૂપ વિરૂદ્ધ ચાલી રહેલા તમામ કેસોને સત્તાવાર રીતે બંધ કરી દેવામાં આવ્યા છે. આ રાહતના સમાચારની સાથે જ અદાણી ગ્રૂપ માટે વિદેશી રોકાણોના દરવાજા ફરી એકવાર મોટા પાયે ખૂલી ગયા છે. યુએસ સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ કમિશન (SEC) અને ન્યાય વિભાગ તરફથી ક્લીન ચિટ મળતાંની સાથે જ એક અગ્રણી અમેરિકન ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફર્મે અદાણી ગ્રૂપ પર કરોડો રૂપિયાનો મોટો દાવ ખેલ્યો છે.
અદાણી ગ્રૂપ માટે રાહતના સમાચાર: US એજન્સીઓએ કેસ કર્યા બંધ
મે મહિનાની ૧૮ તારીખ અદાણી ગ્રૂપ અને તેના રોકાણકારો માટે ખુશીની સોગાત લઈને આવી હતી. આ દિવસે અમેરિકાના ન્યાય વિભાગે અદાણી વિરૂદ્ધ ચાલી રહેલી તમામ કાનૂની તપાસ અને મુકદ્દમાઓ (Adani US SEC Case) સમેટવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આ એક એવો વળાંક હતો જેની રાહ લાંબા સમયથી જોવામાં આવી રહી હતી.
આ અગાઉ જ્યારે પણ અદાણી ગ્રૂપ પર અમેરિકન એજન્સીઓની નજર હોવાના અહેવાલો આવતા, ત્યારે બજારમાં ભારે અસ્થિરતા જોવા મળતી હતી. પરંતુ આ કેસ બંધ થતાં જ અદાણી ગ્રૂપની વિશ્વસનીયતા પર લાગેલું ગ્રહણ હટી ગયું છે. આ મોટી જાહેરાત બાદ અદાણી ગ્રૂપની તમામ લિસ્ટેડ કંપનીઓના શેરમાં જોરદાર ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો, જેનાથી રોકાણકારોનો ઉત્સાહ અને ભરોસો બમણો થઈ ગયો છે.
કેપિટલ ગ્રૂપનો અદાણી પર મોટો દાવ: રૂ. ૨૦,૦૦૦ કરોડનું રોકાણ
આ કાનૂની વિવાદોનો અંત આવતાની સાથે જ લોસ એન્જલસ સ્થિત વિશ્વની જાણીતી મની મેનેજર ફર્મ ‘કેપિટલ ગ્રૂપ’ (Capital Group) એ અદાણી ગ્રૂપમાં મોટું રોકાણ કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. આ મામલા સાથે સંકળાયેલા સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, કેપિટલ ગ્રૂપે છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં અદાણી ગ્રૂપની ત્રણ અગ્રણી કંપનીઓમાં $2 બિલિયન (આશરે ૨૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયા) થી વધુની હિસ્સેદારી ખરીદી લીધી છે.
BSE (Bombay Stock Exchange) ના બ્લોક-ડીલ ડેટા પર નજર કરીએ તો, ૫ મેના રોજ કેપિટલ ગ્રૂપે ઓપન-માર્કેટ ટ્રાન્ઝેક્શન (ખુલ્લા બજારના વ્યવહારો) દ્વારા અદાણી પોર્ટ્સ એન્ડ સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન લિમિટેડ (APSEZ) માં આશરે ૨% હિસ્સેદારી ખરીદી હતી. આ સોદો અંદાજે ૭૪.૮૬ બિલિયન રૂપિયા ($૭૭૬ મિલિયન) માં થયો હતો, જે ભારતીય ચલણમાં ચોક્કસ ગણતરી મુજબ આશરે ૭૪,૪૪,૩૫,૦૩,૬૦૦ રૂપિયા જેટલો થાય છે.
વૈશ્વિક દિગ્ગજ ફર્મનું અદાણી પાવર અને ગ્રીન એનર્જીમાં પણ રોકાણ
કેપિટલ ગ્રૂપ કોઈ નાની-સુની સંસ્થા નથી. તે વૈશ્વિક સ્તરે $૩.૩ ટ્રિલિયન (૩.૩ લાખ કરોડ ડૉલરથી વધુ) ની જંગી સંપત્તિનું સંચાલન (Assets Under Management) કરે છે. આવી પ્રતિષ્ઠિત ફર્મ જ્યારે કોઈ ગ્રૂપમાં નાણાં રોકે છે, ત્યારે વૈશ્વિક બજારમાં તેનો સકારાત્મક સંદેશ જાય છે.
આ મામલાની ખાનગી માહિતી રાખનારા લોકોએ પોતાની ઓળખ છુપાવવાની શરતે જણાવ્યું છે કે, કેપિટલ ગ્રૂપે માત્ર અદાણી પોર્ટ્સ જ નહીં, પરંતુ અદાણી પાવર લિમિટેડ (Adani Power Ltd.) અને અદાણી ગ્રીન એનર્જી લિમિટેડ (Adani Green Energy Ltd.) માં પણ પોતાનો હિસ્સો મજબૂત કર્યો છે. આ બંને કંપનીઓમાં ફર્મે ૧.૫% થી લઈને ૨% ની વચ્ચે મોટી હિસ્સેદારી હસ્તગત કરી લીધી છે. આ રોકાણ દર્શાવે છે કે વિદેશી સંસ્થાગત રોકાણકારો (FIIs) હવે ભારતના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રિન્યુએબલ એનર્જી સેક્ટરમાં અદાણીની પકડને સ્વીકારી રહ્યા છે.
મુકેશ અંબાણીની રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝમાંથી પીછેહઠ
એક તરફ જ્યાં કેપિટલ ગ્રૂપ અદાણીની કંપનીઓ પર મન મૂકીને પૈસાનો વરસાદ કરી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ ભારતના બીજા સૌથી ધનિક ઉદ્યોગપતિ મુકેશ અંબાણીની આગેવાની હેઠળની રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ (RIL) માંથી તે ધીમે-ધીમે પોતાનો હિસ્સો ઘટાડી રહ્યું છે. પોર્ટફોલિયોમાં કરવામાં આવેલો આ ફેરફાર બજારના નિષ્ણાતો માટે આશ્ચર્યજનક છે.
બ્લૂમબર્ગ (Bloomberg) ના ડેટા અનુસાર, માર્ચ મહિનાના અંત સુધીમાં કેપિટલ ગ્રૂપ પાસે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના આશરે ૧૪૨ મિલિયન (૧૪.૨ કરોડ) શેર બાકી રહ્યા હતા. જો ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો, છ વર્ષ પહેલાં આ ફર્મ પાસે રિલાયન્સના લગભગ ૫૦૦ મિલિયન શેર હતા. એટલું જ નહીં, માર્ચ ૨૦૧૭માં આ રોકાણ તેના સર્વોચ્ચ સ્તરે હતું, જ્યારે કેપિટલ ગ્રૂપ પાસે રિલાયન્સના ૭૫૫ મિલિયન શેર હતા. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ફર્મ સતત રિલાયન્સમાંથી પોતાનો હિસ્સો વેચીને પ્રોફિટ બુકિંગ કરી રહી છે અથવા તો પોતાના રોકાણની દિશા બદલી રહી છે.
અદાણીની કંપનીઓના શેરોમાં અવિરત તેજી: રોકાણકારો માલામાલ
ગૌતમ અદાણીની કંપનીઓના શેરોએ છેલ્લા એક વર્ષમાં જે પ્રદર્શન કર્યું છે, તેણે શેરબજારના તમામ વિશ્લેષકોને ચોંકાવી દીધા છે. હિંડનબર્ગ વિવાદના આંચકામાંથી બહાર આવીને આ કંપનીઓએ રોકાણકારોને બમ્પર વળતર (Returns) આપ્યું છે:
-
અદાણી પાવર (Adani Power): આ કંપનીએ છેલ્લા એક વર્ષમાં તેના રોકાણકારોને લગભગ ૯૮ ટકા જેટલું મલ્ટિબેગર રિટર્ન આપ્યું છે. એટલે કે રોકાણકારોના નાણાં લગભગ બમણા થઈ ગયા છે.
-
અદાણી ગ્રીન એનર્જી (Adani Green Energy): ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રે કાર્યરત આ કંપનીના શેરોએ રોકાણકારોને એક વર્ષમાં આશરે ૪૦ ટકા જેટલું શાનદાર વળતર આપ્યું છે.
-
અદાણી પોર્ટ્સ (Adani Ports): અદાણી ગ્રૂપની આ ફ્લેગશિપ કંપનીએ પણ પાછલા એક વર્ષમાં ૩૦ ટકાથી વધુનું સંગીન વળતર આપીને પોતાની મજબૂતી સાબિત કરી છે.
