ઓટોમેટિક કાર ચલાવતી વખતે ભૂલથી પણ ન કરો આ કામ, તમારી આ આદતો ગિયરબોક્સનું આયુષ્ય કરી નાખશે અડધું!
આજના આધુનિક યુગમાં અને ખાસ કરીને શહેરોમાં સતત વધી રહેલા ટ્રાફિક અને બમ્પર-ટુ-બમ્પર જામના કારણે ઓટોમેટિક કારનો ક્રેઝ ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. મેન્યુઅલ કારની સરખામણીએ ઓટોમેટિક કાર ચલાવવી ખૂબ જ સરળ અને આરામદાયક હોય છે. ટ્રાફિકમાં વારંવાર ક્લચ દબાવવાની કે ગિયર બદલવાની માથાકૂટ ન હોવાને કારણે લોકો હવે ઓટોમેટિક વેરિઅન્ટ ખરીદવાનું વધુ પસંદ કરે છે.
પરંતુ, સિક્કાની હંમેશાં બે બાજુ હોય છે. ઓટોમેટિક કાર ચલાવવામાં જેટલી સરળ છે, તેની જાળવણીમાં એટલી જ સાવચેતી રાખવી પડે છે. ઘણા લોકો મેન્યુઅલ કાર ચલાવ્યા પછી જ્યારે પહેલીવાર ઓટોમેટિક કાર ખરીદે છે, ત્યારે તેઓ તેને પણ જૂની આદત મુજબ મેન્યુઅલ કારની જેમ જ રફ રીતે ચલાવવા લાગે છે. ડ્રાઇવિંગ કરવાની આ ખોટી રીત કારના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ એટલે કે ટ્રાન્સમિશન સિસ્ટમ (Transmission System) પર ખૂબ જ ખરાબ અસર કરે છે. આપણી કેટલીક નાની-નાની લાગતી ભૂલો લાંબા ગાળે કારના ગિયરબોક્સને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, જેના કારણે ભવિષ્યમાં હજારો રૂપિયાનો મોટો ખર્ચો આવી શકે છે. ચાલો જાણીએ ઓટોમેટિક કાર ચલાવતી વખતે કઈ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
૧. કાર સંપૂર્ણપણે ઉભી રાખ્યા વિના ગિયર બદલવાની ભૂલ
ઓટોમેટિક કાર ચલાવતી વખતે મોટાભાગના ડ્રાઇવરો જે સૌથી મોટી અને સામાન્ય ભૂલ કરે છે, તે છે ગાડી ચાલુ હોવા છતાં ગિયર શિફ્ટ કરવું. ઘણી વખત ઉતાવળમાં લોકો કાર હજુ ધીમી પડી રહી હોય અથવા રોલિંગ મોડમાં હોય, ત્યાં જ ‘ડ્રાઇવ’ (D) મોડમાંથી સીધા જ ‘રિવર્સ’ (R) કે ‘પાર્ક’ (P) મોડમાં ગિયર બદલી નાખે છે.
આમ કરવાથી કારના ટ્રાન્સમિશનની અંદરના ગિયર્સ અને અન્ય નાજુક ભાગો પર અચાનક અને અસહ્ય દબાણ પડે છે. મેન્યુઅલ કારમાં, આ કામ ક્લચ દ્વારા કરવામાં આવે છે, પરંતુ ઓટોમેટિક કારમાં, આમ કરવાથી ગિયરબોક્સના આંતરિક ભાગો તૂટવાનું અથવા ઘસાઈ જવાનું મોટું જોખમ રહેલું છે. તેથી, આ નિયમને નિશ્ચિતપણે ધ્યાનમાં રાખો કે જ્યાં સુધી કાર સંપૂર્ણપણે સ્થિર ન થઈ જાય ત્યાં સુધી તમારે ક્યારેય ગિયર લીવરને સ્પર્શ ન કરવો જોઈએ.
૨. ઢાળવાળા રસ્તા પર કારને ‘ન્યુટ્રલ’ (N) મોડમાં ચલાવવી
ભારતીય ડ્રાઇવરોમાં એક બહુ મોટી માન્યતા ઘર કરી ગઈ છે કે, જો ઢાળવાળા રસ્તા કે ફ્લાયઓવર પરથી નીચે ઉતરતી વખતે ગાડીને ‘ન્યુટ્રલ’ (N) મોડમાં રાખવામાં આવે, તો તેનાથી એન્જિન પર લોડ પડતો નથી અને પેટ્રોલ કે ડીઝલની બચત થાય છે. મેન્યુઅલ કારમાં કદાચ લોકો આવું કરતા હશે, પરંતુ ઓટોમેટિક કારમાં આ આદત અત્યંત જોખમી અને નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.
સૌ પ્રથમ તો, ન્યુટ્રલ મોડમાં હોવાને કારણે કાર પરથી ડ્રાઇવરનું કંટ્રોલ (નિયંત્રણ) ખૂબ જ ઓછું થઈ જાય છે. જો અચાનક સામે કોઈ વાહન આવી જાય, તો કારને તાત્કાલિક કંટ્રોલ કરવી મુશ્કેલ બને છે. બીજી ટેકનિકલ સમસ્યા એ છે કે, જ્યારે ઓટોમેટિક કાર ન્યુટ્રલ મોડમાં ઢાળ પર દોડે છે, ત્યારે તેના ટ્રાન્સમિશન સિસ્ટમને પૂરતા પ્રમાણમાં લુબ્રિકેશન (તેલનું વહન) મળતું નથી. લુબ્રિકેશન વગર ફરતા ગિયર્સ અંદરથી ગરમ થઈને ઘસાવા લાગે છે, જે ગિયરબોક્સની ઉંમર ઝડપથી ઘટાડી નાખે છે.
૩. ટ્રાફિક સિગ્નલ પર વારંવાર ‘પાર્ક’ (P) મોડનો ઉપયોગ કરવો
લાલ બત્તી (ટ્રાફિક સિગ્નલ) અથવા ભારે ટ્રાફિક જામમાં જ્યારે ગાડી મિનિટ-બે મિનિટ માટે ઉભી રાખવાની થાય, ત્યારે ઘણા ડ્રાઇવરો વારંવાર ગિયરને ‘પાર્ક’ (P) મોડ પર શિફ્ટ કરી દે છે. વાસ્તવમાં આ એક બહુ ખોટી પદ્ધતિ છે. કારની સિસ્ટમમાં આપવામાં આવેલ ‘પાર્ક’ મોડ માત્ર ત્યારે જ વાપરવા માટે હોય છે જ્યારે તમે મુસાફરી પૂરી કરીને કારને કોઈ જગ્યાએ કાયમી પાર્ક કરીને જવાના હોવ.
વારંવાર ટ્રાફિકમાં પાર્ક મોડનો ઉપયોગ કરવાથી કારની અંદર રહેલા ટ્રાન્સમિશન લોકિંગ મેકેનિઝમ (જેને પાર્કિંગ પૉલ કહે છે) પર બિનજરૂરી દબાણ આવે છે. જો સિગ્નલ પર ઉભા રહેવાનો સમય ઓછો હોય, તો ડ્રાઇવ મોડમાં જ બ્રેક દબાવી રાખવી વધુ હિતાવહ છે. અને જો લાંબો જામ હોય, તો કારને ‘ન્યુટ્રલ’ (N) મોડ પર લાવીને હેન્ડબ્રેક ખેંચી લેવી એ સૌથી બેસ્ટ અને સેફ ઓપ્શન છે.
૪. પાર્કિંગ કરતી વખતે સાચી ટેકનિક ન અપનાવવી
જ્યારે આપણે ઓટોમેટિક કારને પાર્ક કરીએ છીએ, ત્યારે મોટાભાગના લોકો સીધા જ ગિયરને ‘P’ મોડ પર લાવીને ચાવી કાઢી લે છે અને હેન્ડબ્રેક લગાવતા જ નથી. ખાસ કરીને જ્યારે તમે કોઈ ઢાળવાળી કે ઊંચા-નીચા વાળી જગ્યા પર ગાડી પાર્ક કરી રહ્યા હોવ, ત્યારે આ નાની ભૂલ કાર માટે આફત બની શકે છે.
માત્ર પાર્ક મોડ લગાવીને હેન્ડબ્રેક ન ખેંચવાથી કારનું આખું વજન બ્રેકિંગ સિસ્ટમને બદલે સીધું ગિયરબોક્સના ટ્રાન્સમિશન ગિયર્સ પર આવી જાય છે. આનાથી બચવા માટે પાર્કિંગની એક સાચી વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયા હંમેશાં યાદ રાખો:
સૌ પ્રથમ કારને બ્રેક દબાવીને સંપૂર્ણ ઉભી રાખો.
ગિયરને ન્યુટ્રલ (N) મોડ પર લાવો.
હવે કારની ‘હેન્ડબ્રેક’ ને પૂરેપૂરી ઉપર ખેંચો (જેથી કારનું વજન બ્રેક પૅડ્સ પર આવી જાય).
આટલું કર્યા પછી જ ગિયર લિવરને ‘પાર્ક’ (P) મોડમાં શિફ્ટ કરો.
આ સરળ રીત અપનાવવાથી ગિયરબોક્સ પર બિલકુલ વજન આવતું નથી અને કાર એકદમ સુરક્ષિત રહે છે.
યોગ્ય કાળજી એ જ મોંઘા રીપેરિંગ ખર્ચમાંથી બચવાનો એકમાત્ર ઉપાય
ઓટોમેટિક કાર આપણને ડ્રાઇવિંગની અદ્ભુત સુવિધા અને લક્ઝરી પ્રદાન કરે છે, પરંતુ તેની સામે તે આપણી પાસેથી થોડી સમજદારી અને યોગ્ય ડ્રાઇવિંગ ટેકનિકની પણ અપેક્ષા રાખે છે. મેન્યુઅલ કારની સરખામણીએ ઓટોમેટિક કારના સ્પેરપાર્ટ્સ અને ગિયરબોક્સ રીપેરિંગનો ખર્ચ ખૂબ જ વધારે હોય છે. જો ગિયરબોક્સમાં કોઈ મોટો ફોલ્ટ આવે, તો ખિસ્સું ખાલી થઈ જાય છે. તેથી, ડ્રાઇવિંગ કરતી વખતે રાખેલી થોડીક સાવચેતી અને તમારી સુધારેલી આદતો કારના ગિયરબોક્સને લાંબા સમય સુધી નવું જેવું રાખશે અને તમને ભવિષ્યના મોટા આર્થિક નુકસાનમાંથી બચાવશે. હંમેશાં યાદ રાખો, સાચી ડ્રાઇવિંગ સ્ટાઇલ જ કારની ખરી કિંમત વસૂલ કરી આપે છે.
