બંગાળમાં ઘૂસણખોરો વિરૂદ્ધ મોટું એક્શન: હોલ્ડિંગ સેન્ટર બનાવવાનો સરકારી આદેશ જાહેર, વહીવટી તંત્ર સજ્જ
પશ્ચિમ બંગાળમાં ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરી અને વિદેશી નાગરિકોનો મુદ્દો લાંબા સમયથી દેશભરમાં ચર્ચાનો વિષય રહ્યો છે. આ અત્યંત સંવેદનશીલ મુદ્દા પર હવે પશ્ચિમ બંગાળની સરકાર એક્શન મોડમાં આવી ગઈ છે. રાજ્યમાં શંકાસ્પદ રીતે રહેતા ગેરકાયદેસર વિદેશીઓ પર નજર રાખવા અને વહીવટી કડકાઈ લાવવા માટે સરકારે એક મોટો આદેશ જાહેર કર્યો છે. રાજ્યના હોમ એન્ડ હિલ અફેર્સ ડિપાર્ટમેન્ટ (ગૃહ વિભાગ) ની ફોરેનર્સ બ્રાન્ચ દ્વારા તમામ જિલ્લા વહીવટી તંત્રોને સ્પષ્ટ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે કે તેઓ ગેરકાયદેસર રીતે રહેતા વિદેશીઓ અને પોતાના દેશમાં પાછા જવા (ડિપોર્ટેશન) ની રાહ જોઈ રહેલા વિદેશી કેદીઓ માટે વિશેષ ‘હોલ્ડિંગ સેન્ટર’ (Holding Centers) નું નિર્માણ કરે.
સરકારના આ સત્તાવાર આદેશ બાદ રાજ્યના તમામ જિલ્લાના ડિસ્ટ્રિક્ટ મેજિસ્ટ્રેટ (DM) ને સૂચના આપવામાં આવી છે કે તેઓ આ પ્રકારના લોકોને રાખવા માટે જરૂરી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને પાયાની સુવિધાઓ તાત્કાલિક ધોરણે તૈયાર કરે. આ સેન્ટરોમાં એવા તમામ લોકોને રાખવામાં આવશે જેઓ ગેરકાયદેસર રીતે ભારતમાં પ્રવેશીને વસવાટ કરી રહ્યા હોવાની આશંકા છે, અથવા જેમની ડિપોર્ટેશનની કાયદાકીય પ્રક્રિયા હાલમાં ચાલુ છે. જ્યાં સુધી તેમની નાગરિકતા અને દસ્તાવેજોની સંપૂર્ણ તપાસ પૂરી ન થાય, ત્યાં સુધી આ લોકોને આ હોલ્ડિંગ સેન્ટરોમાં રાખવામાં આવશે.
કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયની ગાઈડલાઈન અને બાયોમેટ્રિક તપાસ
રાજ્ય સરકારના આ કડક આદેશમાં કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય (MHA) દ્વારા ગયા વર્ષે જાહેર કરવામાં આવેલી એડવાઈઝરીનો પણ સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. આ કેન્દ્રીય એડવાઈઝરીમાં ભારતમાં ગેરકાયદેસર રીતે વસવાટ કરી રહેલા બાંગ્લાદેશી નાગરિકો અને રોહિંગ્યાઓ સાથે કઈ રીતે કાયદાકીય કડકાઈથી વ્યવહાર કરવો, તેના વિગતવાર દિશા-નિર્દેશો આપવામાં આવ્યા હતા.
કેન્દ્ર સરકારની આ ગાઈડલાઈન અનુસાર:
કોઈપણ શંકાસ્પદ ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટને મહત્તમ ૩૦ દિવસ સુધી આવા હોલ્ડિંગ સેન્ટરમાં અટકાયત હેઠળ રાખી શકાય છે.
આ ૩૦ દિવસ દરમિયાન તે વ્યક્તિની સંપૂર્ણ વિગતો અને બાયોમેટ્રિક ડેટા (ફિંગરપ્રિન્ટ અને આઇરિસ સ્કેન) લેવામાં આવશે.
આ તમામ ડેટાને કેન્દ્ર સરકારના સ્પેશિયલ ડિજિટલ પોર્ટલ પર અપલોડ કરવામાં આવશે.
સત્તાવાર તપાસ દ્વારા એકવાર જે-તે વ્યક્તિની સાચી ઓળખ સ્થાપિત થઈ જાય, ત્યારબાદ તે નાગરિકને આગળની કાર્યવાહી માટે બોર્ડર ઓથોરિટી એટલે કે સીમા સુરક્ષા બળ (BSF) ને સોંપી દેવામાં આવશે.
આ સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન કોઈપણ વ્યક્તિની નાગરિકતા નક્કી કરવાનો આખરી અને અંતિમ અધિકાર જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ (DM) અથવા તેમની સમકક્ષ રેન્કના ઉચ્ચ વહીવટી અધિકારી પાસે રહેશે.
‘ડિટેક્ટ, ડિલીટ અને ડિપોર્ટ’ નીતિ પર અમલ
પશ્ચિમ બંગાળ સરકારનું આ પગલું એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે દેશમાં ‘ડિટેક્ટ, ડિલીટ અને ડિપોર્ટ’ (શોધો, નામ હટાવો અને દેશનિકાલ કરો) ની નીતિ પર રાજકીય અને વહીવટી સ્તરે ભારે ચર્ચા ચાલી રહી છે. હાલમાં જ પશ્ચિમ બંગાળના પૂર્વ વિપક્ષી નેતા અને વર્તમાન સરકારના પ્રમુખ ચહેરા શુભેન્દુ અધિકારીએ જાહેરમાં અવાજ ઉઠાવ્યો હતો કે તેમની સરકાર ઘૂસણખોરો સામે કોઈ પણ પ્રકારની નરમાઈ રાખશે નહીં અને કડક કાનૂની પગલાં લેશે.
તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે જે લોકો પર નાગરિકતા સુધારા કાયદો એટલે કે સીએએ (CAA – Citizenship Amendment Act) ના નિયમો લાગુ પડતા નથી, તેવા તમામ ગેરકાયદેસર લોકોને ભારતીય નાગરિક માનવામાં આવશે નહીં. રાજ્યની પોલીસ આવા શંકાસ્પદ લોકોને પકડીને તાત્કાલિક સરહદની સુરક્ષા સંભાળતી એજન્સી બીએસએફને સોંપી દેશે જેથી તેમને સરહદ પાર પરત મોકલી શકાય. આ જાહેરાત બાદ જ હવે ગૃહ વિભાગે વહીવટી આદેશ બહાર પાડીને પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવી દીધી છે.
બંગાળનું રાજકારણ અને ઘૂસણખોરીનો લાંબો ઈતિહાસ
પશ્ચિમ બંગાળમાં ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરીનો મુદ્દો દાયકાઓ જૂનો અને અત્યંત જટિલ છે. ખાસ કરીને બાંગ્લાદેશની આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ સાથે જોડાયેલા બંગાળના સરહદી જિલ્લાઓ અને શરણાર્થીઓની બહુલતા ધરાવતા વિસ્તારોમાં આ વિષય દરેક ચૂંટણીમાં કેન્દ્રસ્થાને રહે છે. અગાઉના વર્ષોમાં આ મુદ્દો માત્ર નેતાઓના ચૂંટણી ભાષણો, રાજકીય રેલીઓ અને આરોપ-પ્રત્યારોપ પૂરતો જ મર્યાદિત દેખાતો હતો.
પરંતુ, રાજ્ય સરકાર દ્વારા હોલ્ડિંગ સેન્ટરો બનાવવાનો આ નવો આદેશ જાહેર થયા બાદ, હવે એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે આ મામલો માત્ર રાજકીય નિવેદનબાજી નથી રહ્યો. વહીવટી અને જમીની સ્તરે ઘૂસણખોરી રોકવા માટે બંગાળ સરકારે કાયદાનું પાલન કરાવવાની દિશામાં મક્કમ પગલું ભરી લીધું છે. આગામી દિવસોમાં આ આદેશની બંગાળના સરહદી વિસ્તારોના સામાજિક અને રાજકીય વાતાવરણ પર કેવી વ્યાપક અસરો પડે છે, તેના પર દેશભરની નજર રહેશે.
