અમિત શાહનો સરહદ પ્રવાસ: નવી સુરક્ષા વ્યૂહરચના અને સ્માર્ટ બોર્ડર પ્રોજેક્ટથી દેશની સુરક્ષા થશે અભેદ્ય
ભારતની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને વધુ મજબૂત કરવા અને સીમાવર્તી વિસ્તારોમાં તૈનાત જવાનોનો ઉત્સાહ વધારવા માટે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ એક મહત્વપૂર્ણ સરહદી પ્રવાસે નીકળી રહ્યા છે. આ પ્રવાસ અંતર્ગત તેઓ દેશના અલગ-અલગ સંવેદનશીલ સરહદી વિસ્તારોની મુલાકાત લેશે અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાની ઝીણવટભરી સમીક્ષા કરશે. રાજસ્થાન, ગુજરાત, ત્રિપુરા અને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા સરહદી રાજ્યો પર કેન્દ્રિત આ પ્રવાસ ભારતની આંતરિક અને બાહ્ય સુરક્ષાના સમીકરણોને બદલવામાં અત્યંત મહત્વનો સાબિત થશે.
વર્તમાન સમયમાં જ્યારે પડોશી દેશો તરફથી હાઇબ્રિડ વોરફેર અને ડ્રોન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે, ત્યારે ગૃહમંત્રીનો આ પ્રવાસ માત્ર સમીક્ષા પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે ભવિષ્યની ટેકનોલોજી આધારિત સુરક્ષા પ્રણાલીનો પાયો નાખનારો સાબિત થશે.
બીકાનેરથી શરૂઆત: પાકિસ્તાન સરહદે સુરક્ષાનું નવું મોડેલ
ગૃહમંત્રી અમિત શાહ પોતાના આ વ્યૂહાત્મક પ્રવાસની શરૂઆત રાજસ્થાનના બીકાનેરથી કરી રહ્યા છે. તેઓ ૨૫ મેની રાત્રે બીકાનેર પહોંચશે અને આગામી દિવસની સવારે ૧૦ વાગ્યે ભારત-પાકિસ્તાન આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ પર આવેલી સીમા સુરક્ષા દળ (BSF)ની મહત્વની સીમા ચોકી ‘સાંચૂ’ની મુલાકાત લેશે. આ મુલાકાત દરમિયાન તેઓ કડકડતી ગરમી અને વિષમ પરિસ્થિતિઓમાં દેશની રક્ષા કરતા બોર્ડર સિક્યુરિટી ફોર્સના જવાનો સાથે સીધો સંવાદ કરશે.
જવાનોનું મનોબળ વધારવાની સાથે-સાથે ગૃહમંત્રી ત્યાં સુરક્ષા દળો માટેની વિવિધ કલ્યાણકારી યોજનાઓનું ઉદ્ઘાટન પણ કરશે. સરકારનો હેતુ માત્ર સરહદો સુરક્ષિત કરવાનો જ નથી, પરંતુ સરહદ પર તૈનાત સૈનિકો અને તેમના પરિવારોના જીવનધોરણને વધુ બહેતર બનાવવાનો પણ છે.
ઉચ્ચ સ્તરીય સમીક્ષા બેઠક: સરહદી જિલ્લાઓનું સઘન આયોજન
સાંચૂ ચોકીની મુલાકાત બાદ, બપોરે ૨ વાગ્યે બીકાનેરમાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઉચ્ચ સ્તરીય સુરક્ષા સમીક્ષા બેઠક યોજાશે. આ બેઠકમાં માત્ર કેન્દ્રીય એજન્સીઓ જ નહીં, પરંતુ સ્થાનિક વહીવટીતંત્રને પણ સાંકળી લેવામાં આવ્યું છે. બેઠકમાં ગૃહ મંત્રાલયના ઉચ્ચ અધિકારીઓ, રાજસ્થાન સરકારના પ્રતિનિધિઓ, BSFના વરિષ્ઠ કમાન્ડરો તેમજ પાકિસ્તાન સરહદને અડતી રાજસ્થાનની ૫ સરહદી જિલ્લાઓના જિલ્લા કલેક્ટરો (DM) અને પોલીસ અધિક્ષકો (SP) ખાસ ઉપસ્થિત રહેશે.
આ બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર અને સુરક્ષા દળો વચ્ચે બહેતર તાલમેલ સ્થાપિત કરવાનો છે, જેથી કરીને સરહદ પારથી થતી કોઈપણ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ, દાણચોરી કે ઘૂસણખોરીને સ્થાનિક સ્તરે જ ડામી શકાય.
સ્માર્ટ બોર્ડર પ્રોજેક્ટ: ડ્રોન અને હાઇબ્રિડ યુદ્ધ સામે નવો મોરચો
પાકિસ્તાન સાથેની આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ હંમેશા પડકારજનક રહી છે. તાજેતરના વર્ષોમાં પાકિસ્તાન તરફથી ડ્રોન દ્વારા હથિયારો અને ડ્રગ્સ મોકલવાની ઘટનાઓમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. આ હાઇબ્રિડ યુદ્ધ (Hybrid Warfare) અને ડ્રોન વોરફેરનો મજબૂત સામનો કરવા માટે ભારતે ‘નવી સીમા સુરક્ષા વ્યૂહરચના’ તૈયાર કરી છે. આ વ્યૂહરચનાના ભાગરૂપે પ્રસ્તાવિત ‘સ્માર્ટ બોર્ડર પ્રોજેક્ટ’ની રૂપરેખા આ પ્રવાસ દરમિયાન આખરી ઓપ પામશે.
આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ સરહદો પર માત્ર માનવબળ પર આધાર રાખવાને બદલે તેને આધુનિક ટેકનોલોજીથી સજ્જ કરવામાં આવશે. જેમાં નીચે મુજબની ટેકનોલોજીનો સમાવેશ થાય છે:
એન્ટી-ડ્રોન સિસ્ટમ અને રડાર: જે સરહદ પારથી આવતા કોઈપણ અજ્ઞાત ડ્રોનને હવામાં જ શોધીને નષ્ટ કરવામાં સક્ષમ હશે.
આધુનિક નાઇટ-વિઝન કેમેરા: જે રાત્રિના અંધકારમાં કે ધુમ્મસમાં પણ સરહદ પારની હિલચાલ પર નજર રાખશે.
અભેદ્ય સીમા ગ્રીડ (Impenetrable Border Grid): ટેકનોલોજી અને સૈનિકોનું એવું નેટવર્ક જે સરહદને સંપૂર્ણપણે સીલ કરી દેશે.
ગુજરાત પ્રવાસ: કચ્છના રણ અને ‘હરામીનાળા’ પર ખાસ નજર
રાજસ્થાન બાદ ગૃહમંત્રી અમિત શાહ ૨૯ મેના રોજ ગુજરાતના ભુજ (કચ્છ)ના પ્રવાસે જશે. ભૌગોલિક દ્રષ્ટિએ કચ્છની સરહદ અત્યંત જટિલ છે. અહીં આવેલો ‘હરામીનાળા’ તરીકે ઓળખાતો ક્રીક વિસ્તાર કાદવ-કીચડ અને નદીઓના વહેણને કારણે ઘૂસણખોરી માટે સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે.
ગૃહમંત્રી પોતે આ હરામીનાળા વિસ્તારની મુલાકાત લેશે અને ત્યાં BSFની દરિયાઈ અને જમીની સુરક્ષા વ્યવસ્થાની સમીક્ષા કરશે. આ દુર્ગમ વિસ્તારમાં જવાનો કઈ રીતે પેટ્રોલીંગ કરે છે અને તેમને કઈ આધુનિક બોટ અથવા સાધનોની જરૂરિયાત છે, તેની પ્રત્યક્ષ ચકાસણી કરવામાં આવશે. ગુજરાત સરહદે દરિયાઈ માર્ગે થતી ડ્રગ્સની દાણચોરી રોકવા માટે પણ અહીં નવો પ્લાન તૈયાર કરવામાં આવશે.
પૂર્વ ભારત તરફ પ્રયાણ: ત્રિપુરા અને પશ્ચિમ બંગાળ સરહદની સમીક્ષા
પશ્ચિમ સરહદને સુરક્ષિત કર્યા બાદ ગૃહમંત્રી પોતાનું ધ્યાન પૂર્વ ભારત તરફ કેન્દ્રિત કરશે. આગામી મહિને ૦૫ જૂનના રોજ તેઓ ત્રિપુરાના સરહદી વિસ્તારોની મુલાકાત લેશે. ભારત-બાંગ્લાદેશ સરહદ પર આવેલું ત્રિપુરા ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરી અને માનવ તસ્કરી જેવા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. અહીં ફેન્સિંગ (તારની વાડ)ની સ્થિતિ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત કરવા પર ચર્ચા થશે.
ત્યારબાદ ૧૫ જૂનની આસપાસ ગૃહમંત્રી પશ્ચિમ બંગાળના સરહદી વિસ્તારોના પ્રવાસે જશે. પશ્ચિમ બંગાળની આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ રાજકીય અને ભૌગોલિક બંને રીતે અત્યંત સંવેદનશીલ છે. નદી નાળાઓથી ઘેરાયેલી આ સરહદ પર પશુઓની દાણચોરી અને ઘૂસણખોરી મોટી સમસ્યા છે. બંગાળ પ્રવાસ દરમિયાન ગૃહમંત્રી સરહદી સુરક્ષાને સખત બનાવવા માટે સ્થાનિક એજન્સીઓ સાથે કડક પગલાં અંગે મંથન કરશે.
