પૂર્વ મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જી વિરુદ્ધ FIR દાખલ: ઈદના કાર્યક્રમમાં આપેલા કથિત નિવેદન બદલ સિલિગુડીમાં કાનૂની કાર્યવાહી
પશ્ચિમ બંગાળમાં ૨૦૨૬ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં થયેલી કરારી હાર અને સત્તા પરથી બહાર થયા બાદ પણ પૂર્વ મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીની મુશ્કેલીઓ ઓછી થવાનું નામ નથી લઈ રહી. ચૂંટણીના રાજકીય પરાજયના આઘાત વચ્ચે હવે મમતા બેનર્જી એક નવા મોટા કાનૂની વિવાદમાં ઘેરાયા છે. ઉત્તર બંગાળના સિલિગુડી સાયબર પોલીસ સ્ટેશનમાં તેમની વિરુદ્ધ એક સત્તાવાર એફઆઈઆર (FIR) નોંધવામાં આવી છે. આરોપ છે કે તેમણે ઈદના એક જાહેર કાર્યક્રમ દરમિયાન બહુમતી હિન્દુ સમુદાય વિરુદ્ધ વિવાદાસ્પદ અને વાંધાજનક ટિપ્પણી કરી હતી, જેના કારણે સામાજિક સૌહાર્દ જોખમાયું છે. આ મામલાએ બંગાળના રાજકીય ગલિયારાઓમાં ફરી એકવાર ભારે ખળભળાટ મચાવી દીધો છે.
કોણે અને ક્યાં કરાવી ફરિયાદ?
મમતા બેનર્જી વિરુદ્ધ આ કાનૂની ફરિયાદ ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ના કાર્યકર અને વ્યવસાયે વકીલ એવા રિંકી ચેટર્જી દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી છે. એડવોકેટ રિંકી ચેટર્જીએ સિલિગુડીના સાયબર ક્રાઈમ પોલીસ સ્ટેશનમાં લેખિત ફરિયાદ આપીને પૂર્વ મુખ્યમંત્રી સામે કડક કાનૂની પગલાં લેવાની માંગ કરી છે.
પોલીસને આપવામાં આવેલી ફરિયાદમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, મમતા બેનર્જીએ જાણીજોઈને ચૂંટણીના માહોલ દરમિયાન અને ખાસ કરીને ઈદના તહેવારના એક પવિત્ર કાર્યક્રમમાં સ્ટેજ પરથી એવા નિવેદનો આપ્યા હતા, જેનાથી બંગાળના કરોડો હિન્દુઓની ધાર્મિક ભાવનાઓને ઠેસ પહોંચી છે. ફરિયાદ કરનાર મહિલા વકીલનો એવો પણ આક્ષેપ છે કે તેમણે અગાઉ પણ આ વાંધાજનક નિવેદન અંગે પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ તે સમયે સત્તાધારી તંત્રના દબાણ અથવા અન્ય વહીવટી કારણોસર તેમની ફરિયાદ પર તાત્કાલિક કોઈ નક્કર કાર્યવાહી કરવામાં આવી નહોતી.
ઈદના કાર્યક્રમમાં કથિત રીતે શું બોલ્યા હતા ‘દીદી’?
આ વિવાદની પૃષ્ઠભૂમિ પશ્ચિમ બંગાળના તીવ્ર ચૂંટણી પ્રચાર અને તહેવારોના ગાળા સાથે જોડાયેલી છે. આરોપ અનુસાર, ઈદના એક જલસાને સંબોધિત કરતી વખતે મમતા બેનર્જીએ ભાજપ અને બહુમતી સમુદાય પર નિશાન સાધતા કેટલીક એવી વાતો કહી દીધી હતી જે કાયદાની દ્રષ્ટિએ નફરત ફેલાવનારી (Hate Speech) ગણી શકાય.
ફરિયાદમાં આક્ષેપ કરાયો છે કે, તેમણે લઘુમતી સમુદાયની સહાનુભૂતિ અને મતો મેળવવાના રાજકીય ઈરાદાથી હિન્દુ સંગઠનો અને સામાન્ય શ્રદ્ધાળુઓને કથિત રીતે હિંસક અથવા વિભાજનકારી ચિતરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. પૂર્વ મુખ્યમંત્રીના આ ભાષણની વિડીયો ક્લિપ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા બાદ હિન્દુ સંગઠનો અને ભાજપના નેતાઓએ તેનો ઉગ્ર વિરોધ કર્યો હતો અને તેને બંગાળની શાંતિ ડહોળવાનો સસ્તો રાજકીય નુસ્ખો ગણાવ્યો હતો.
ચૂંટણીમાં પરાજય બાદ વિવાદોનો નવો દોર
પશ્ચિમ બંગાળમાં ૨૦૨૬માં યોજાયેલી વિધાનસભા ચૂંટણી ઐતિહાસિક સાબિત થઈ છે, જેમાં ભાજપે અભૂતપૂર્વ વિજય મેળવીને મમતા બેનર્જીના ૧૫ વર્ષ જૂના એકચક્રી શાસનનો અંત આણ્યો છે. સત્તા ગુમાવ્યા બાદ તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) બેકફૂટ પર છે અને પક્ષના ઘણા વરિષ્ઠ નેતાઓ કાનૂની ગાળિયામાં ફસાયેલા છે.
રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, ચૂંટણીમાં લઘુમતી મતોના ધ્રુવીકરણ માટે કરવામાં આવેલા આક્રમક ભાષણો હવે સત્તા બદલાયા બાદ ટીએમસી નેતાગીરી માટે ગળાનું હાડકું બની રહ્યા છે. નવી સરકાર અને રાજ્યની પોલીસ હવે આવા વિવાદાસ્પદ મામલાઓ પર કાયદા મુજબ કડક વલણ અપનાવી રહી છે, જેના કારણે જ અગાઉ દબાવી દેવાયેલી આ ફરિયાદ પર હવે સિલિગુડી પોલીસે સાયબર એક્ટ અને ધાર્મિક લાગણીઓ દુભાવવાની કલમો હેઠળ ગુનો નોંધીને તપાસ શરૂ કરી છે.
ભાજપ અને ટીએમસી સામસામે: રાજકીય આક્ષેપબાજી તેજ
આ એફઆઈઆર નોંધાયા બાદ બંગાળમાં ભાજપ અને ટીએમસી વચ્ચે શાબ્દિક યુદ્ધ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયું છે. ભાજપના સ્થાનિક નેતાઓનું કહેવું છે કે, “મમતા બેનર્જીએ હંમેશા બંગાળમાં તુષ્ટિકરણ (Appeasement) ની રાજનીતિ કરી છે અને મતોની લાલચમાં હિન્દુ તહેવારો તેમજ હિન્દુ સમાજનું અપમાન કર્યું છે. હવે રાજ્યમાં કાયદાનું શાસન છે, તેથી તેમણે પોતાના પદો અને નિવેદનોની કાનૂની કિંમત ચૂકવવી જ પડશે.”
બીજી તરફ, તૃણમૂલ કોંગ્રેસે આ એફઆઈઆરને રાજકીય દ્વેષથી પ્રેરિત ગણાવી છે. ટીએમસીના પ્રવક્તાએ આ અંગે પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું કે, “ચૂંટણી જીત્યા બાદ ભાજપ હવે બદલાની રાજનીતિ (Vendetta Politics) પર ઉતરી આવ્યું છે. મમતા બેનર્જીએ ક્યારેય કોઈ સમુદાયનું અપમાન કર્યું નથી, તેઓ હંમેશા તમામ ધર્મોના આદર અને બંગાળની અખંડિતતાના પક્ષધર રહ્યા છે. આ એફઆઈઆર માત્ર અમારી નેતાગીરીને હેરાન કરવા અને લોકોનું ધ્યાન મૂળ મુદ્દાઓ પરથી ભટકાવવા માટે કરવામાં આવી છે.”
સાયબર પોલીસ સામે તપાસનો મોટો પડકાર
સિલિગુડી સાયબર પોલીસ સ્ટેશન હવે આ મામલે કાનૂની પાસાઓની ચકાસણી કરી રહ્યું છે. પોલીસ ડિજિટલ પુરાવા તરીકે એ કાર્યક્રમના અસલી વિડીયો ફૂટેજ અને ઓડિયો રેકોર્ડિંગની ફોરેન્સિક તપાસ કરાવી શકે છે, જેથી એ સ્પષ્ટ થઈ શકે કે ભાષણ સાથે કોઈ છેડછાડ કરવામાં આવી છે કે નહીં. આઈટી એક્ટ (IT Act) અને ભારતીય ન્યાય સંહિતાની સંબંધિત કલમો હેઠળ આ મામલાની તપાસ આગળ વધશે. પૂર્વ મુખ્યમંત્રી કક્ષાના નેતા સામે એફઆઈઆર હોવાને કારણે પોલીસ પણ ખૂબ જ સાવચેતીપૂર્વક અને કાનૂની માર્ગદર્શિકાને અનુસરીને પગલાં ભરી રહી છે.
