ગુજરાતમાં ગરમીનો પ્રકોપ યથાવત; સુરેન્દ્રનગર ૪૪ ડિગ્રી સાથે સૌથી ગરમ, અમદાવાદમાં પારો ૪૩.૬ ને પાર
ગુજરાત સહિત સમગ્ર દેશમાં હાલ ઉનાળો પોતાની ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારો સૂર્યદેવના કોપના કારણે ભઠ્ઠીની જેમ શેકાઈ રહ્યા છે, જેના લીધે જનજીવન ત્રાહિમામ પોકારી ઉઠ્યું છે. જો કે, આ ભીષણ ગરમી અને લૂ (Heatwave) ના પ્રકોપ વચ્ચે દેશના હવામાનમાં આગામી ૧૫ કલાક દરમિયાન મોટો ફેરફાર થવાના સંકેતો મળી રહ્યા છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના અહેવાલ મુજબ, દેશના ૧૧ જેટલા રાજ્યોમાં તીવ્ર ગરમીમાંથી રાહત આપવા માટે પ્રી-મોન્સૂન વાવાઝોડું, ભારે પવન અને વરસાદની એન્ટ્રી થવા જઈ રહી છે. બીજી તરફ, ભારતીય કૃષિની જીવાદોરી સમાન નૈઋત્યનું ચોમાસું આગામી ૪૮ કલાકમાં કેરળના દરિયાકાંઠે સત્તાવાર રીતે દસ્તક દે તેવી પૂરેપૂરી સંભાવના છે.
ગુજરાતમાં હીટવેવની સ્થિતિ: સુરેન્દ્રનગર અને અમદાવાદમાં પારો આસમાને
ગુજરાતમાં અત્યારે ગરમીનું રૌદ્ર સ્વરૂપ જોવા મળી રહ્યું છે. રાજ્યભરમાં સૂકા અને ગરમ પવનો ફૂંકાવાને કારણે બપોરના સમયે રસ્તાઓ સુમસામ ભાસી રહ્યા છે. હવામાન વિભાગે આજે ગુરુવાર, ૨૮ મે ના રોજ અમદાવાદ, ગાંધીનગર, વડોદરા, સુરેન્દ્રનગર અને રાજકોટ સહિતના પટ્ટામાં તેમજ દક્ષિણ અને ઉત્તર ગુજરાતના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં હીટવેવની ગંભીર આગાહી જારી કરી છે.
તાપમાનના સત્તાવાર આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, સુરેન્દ્રનગર ૪૪ ડિગ્રી સેલ્સિયસ મહત્તમ તાપમાન સાથે રાજ્યનું સૌથી ગરમ શહેર નોંધાયું છે. જ્યારે મેગા સિટી અમદાવાદમાં પારો ૪૩.૬ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી ગયો છે. પાટનગર ગાંધીનગરમાં પણ ૪૨.૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન સાથે અસહ્ય ગરમી નોંધાઈ છે. આ સિવાય રાજ્યના લગભગ ૮૦ ટકાથી વધુ વિસ્તારોમાં સરેરાશ તાપમાન ૪૦ ડિગ્રીથી ઉપર ચાલી રહ્યું છે.
રાષ્ટ્રીય સ્તરે હવામાનની બદલાતી સ્થિતિ અને તાપમાનનું ગણિત
| રાજ્યો અને પ્રદેશો | વર્તમાન તાપમાનની સ્થિતિ | પવનની અંદાજિત ઝડપ અને મોસમ | હવામાન વિભાગની આગામી ૨૪-૪૮ કલાકની આગાહી |
| ગુજરાત (અમદાવાદ/સુરેન્દ્રનગર) | ૪૩.૬°C થી ૪૪.૦°C ની વચ્ચે | ગરમ લૂ અને સૂકા પવનોનો પ્રકોપ | દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો અને મહાનગરોમાં હીટવેવ યથાવત રહેશે. |
| દિલ્હી-NCR અને ઉત્તર પ્રદેશ | ૪૧.૦°C સરેરાશ | ૫૦ થી ૬૦ કિમી/કલાકની ઝડપે પવન | ૨૮-૨૯ મે દરમિયાન ધૂળની ડમરીઓ અને હળવો વરસાદ. |
| બિહાર અને રાજસ્થાન | ૪૪.૦°C (જયપુર) | ૫૦ થી ૭૦ કિમી/કલાકની ઝડપે આંધ્રી | કેટલાક જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદ, કરા અને વાવાઝોડાની ચેતવણી. |
| પહાડી રાજ્યો (હિમાચલ/કાશ્મીર) | પ્રમાણમાં નીચું તાપમાન | જોરદાર પ્રતિકૂળ પવનોની ગતિ | શિમલા, મંડી અને ચમોલીમાં કરા સાથે મધ્યમ વરસાદની આશંકા. |
ઉત્તર અને મધ્ય ભારતમાં પ્રી-મોન્સૂન હલચલ: દિલ્હી-UP માં વાતાવરણ પલટાશે
દેશની રાજધાની દિલ્હી-NCR સહિત ઉત્તર પ્રદેશના વિસ્તારોમાં ૨૮ મે ની સાંજથી જ હવામાનનો મિજાજ બદલાવાની ધારણા છે. પશ્ચિમી વિક્ષેપ (Western Disturbance) સક્રિય થવાના કારણે દિલ્હીમાં ૫૦ થી ૬૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે તીવ્ર પવન ફૂંકાઈ શકે છે, જેની સાથે ગાજવીજ સાથે હળવો વરસાદ થવાની સંભાવના છે. ઉત્તર પ્રદેશના લખનૌ, વારાણસી, પ્રયાગરાજ, કાનપુર અને ગોરખપુર જેવા મુખ્ય શહેરોમાં કરા પડવાની અને ભારે પવન સાથે આકાશી વીજળી ત્રાટકવાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે.
બીજી તરફ, બિહારના કટિહાર, પૂર્ણિયા અને પૂર્વ ચંપારણ જિલ્લાઓમાં તોફાની પવનની ગતિ ૭૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે, જેના કારણે પ્રાદેશિક વહીવટીતંત્રે લોકોને કાચા મકાનો અને ઝાડની નીચે આશરો ન લેવાની સલાહ આપી છે. રાજસ્થાનના જયપુર, કોટા, અજમેર અને જોધપુરમાં ૨૯ થી ૩૧ મે દરમિયાન રેતીની આંધી (Dust Storm) અને ગાજવીજ સાથે વરસાદ થતાં ગરમીનો પારો ગગડશે.
પહાડી રાજ્યોમાં આકાશી આફત: પ્રવાસીઓને સાવચેત રહેવા અપીલ
મેદાની વિસ્તારોમાં જ્યારે ગરમી ચરમસીમા પર છે, ત્યારે હિમાચલ પ્રદેશના શિમલા, મંડી, કુલ્લુ અને કાંગડા જેવા પ્રવાસન સ્થળો પર ૨૯ મે સુધી ભારે વરસાદ અને કરા પડવાનું એલર્ટ આપવામાં આવ્યું છે. ઉત્તરાખંડના ચમોલી, રાનીખેત અને કાશ્મીરના પહાડી વિસ્તારોમાં પણ પ્રતિકૂળ હવામાનને કારણે લેન્ડસ્લાઈડ (જમીન ધસી પડવી) નું જોખમ વધી ગયું છે, જેથી તંત્ર દ્વારા પ્રવાસીઓને સાવચેતી રાખવા જણાવાયું છે. ભોપાલ અને જયપુર જેવા શહેરોમાં હજુ પણ તાપમાન ૪૨ થી ૪૪ ડિગ્રીની વચ્ચે હોવા છતાં, ૨૮ મે ની રાત પછી તાપમાનમાં ક્રમશઃ ઘટાડો નોંધાશે.
વર્ષ ૨૦૨૬ નું આ ચોમાસું ભારતીય ઉપખંડ માટે વહેલું અને આશાસ્પદ સાબિત થઈ રહ્યું છે. કેરળના દરવાજે આવીને ઉભેલા મેઘરાજા આગામી બે દિવસમાં દેશમાં સત્તાવાર ચોમાસાની શરૂઆત કરાવશે, જેના લીધે પ્રી-મોન્સૂન એક્ટિવિટીના ભાગરૂપે ઉત્તર અને મધ્ય ભારતમાં વરસાદી માહોલ સર્જાશે. ગુજરાતના નાગરિકો માટે આગામી ૨૪ કલાક હજુ પણ હીટવેવના કારણે મુશ્કેલ રહી શકે છે, પરંતુ દેશના અન્ય ભાગોમાં શરૂ થનારો આ વરસાદ ટૂંક સમયમાં પશ્ચિમ ભારતના તાપમાનને પણ નીચું લાવવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે.
