શું તમે પણ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટમાં પૈસા રોકવાના છો? આ પોસ્ટ વાંચ્યા વગર ભૂલ ન કરતા!
આજના સમયમાં રોકાણના અનેક વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ સુરક્ષિત રોકાણની વાત આવે ત્યારે ભારતીય રોકાણકારો માટે આજે પણ બેંક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) અને પોસ્ટ ઓફિસની બચત યોજનાઓ પ્રથમ પસંદગી બની રહી છે. આ બંને વિકલ્પોમાં મૂડીની સુરક્ષાની સાથે નિશ્ચિત વળતરની ગેરંટી મળે છે. જોકે, બંને વચ્ચે વ્યાજ દર, લૉક-ઇન પિરિયડ, ટેક્સ અને જરૂર પડે ત્યારે પૈસા ઉપાડવાના નિયમોમાં નોંધપાત્ર તફાવત છે. રોકાણ કરતા પહેલા તમારા માટે કયો વિકલ્પ યોગ્ય છે, તે સમજવું ખૂબ જરૂરી છે.
1 વર્ષના રોકાણ માટે શું છે શ્રેષ્ઠ?
જો તમે માત્ર એક વર્ષના ટૂંકા ગાળા માટે રોકાણ કરવા માંગો છો, તો બેંક FD અને પોસ્ટ ઓફિસ ટાઈમ ડિપોઝિટ બંને સારા વિકલ્પો છે. હાલમાં, ઘણી બેંકો એક વર્ષની FD પર 6.20% થી લઈને 7.40% સુધીનું વ્યાજ આપી રહી છે. બીજી તરફ, પોસ્ટ ઓફિસની 1 વર્ષની ટાઈમ ડિપોઝિટ પર આશરે 6.9% વ્યાજ મળે છે.
અહીં બેંક FD થોડી વધુ આકર્ષક લાગે છે કારણ કે તેમાં તરલતા (Liquidity) વધુ છે. જો તમને અચાનક પૈસાની જરૂર પડે, તો બેંક FD માંથી સમય પહેલા પૈસા ઉપાડવા પોસ્ટ ઓફિસની સરખામણીએ વધુ સરળ અને સુગમ છે. તેથી, ટૂંકા ગાળા માટે બેંક FD એક લવચીક (Flexible) વિકલ્પ સાબિત થાય છે.
3 વર્ષના રોકાણમાં કોનું પલ્લું ભારે?
ત્રણ વર્ષના ગાળા માટે રોકાણ કરવા ઈચ્છતા લોકો માટે બેંક FD અને પોસ્ટ ઓફિસ વચ્ચે કાંટાની ટક્કર જોવા મળે છે. પોસ્ટ ઓફિસ પોતાની 3 વર્ષની ટાઈમ ડિપોઝિટ પર આશરે 7.1% વ્યાજ આપે છે, જ્યારે બેંકો 6.25% થી 7.40% સુધીનું વ્યાજ આપે છે. કેટલાક ખાનગી ક્ષેત્રના બેંકો વધુ વ્યાજ ઓફર કરી શકે છે, પરંતુ અહીં સુરક્ષાનો પાસું મહત્વનું બની જાય છે.
પોસ્ટ ઓફિસની તમામ યોજનાઓ ભારત સરકારની સંપૂર્ણ ગેરંટી સાથે આવે છે. જો તમે એવા રોકાણકાર છો જે કોઈ પણ પ્રકારનું જોખમ લેવા માંગતા નથી અને સુરક્ષાને જ સર્વોપરી માનો છો, તો પોસ્ટ ઓફિસની સ્કીમ વધુ મજબૂત અને વિશ્વાસપાત્ર વિકલ્પ બની જાય છે.
5 વર્ષના લાંબા ગાળામાં પોસ્ટ ઓફિસનું વર્ચસ્વ
જ્યારે લાંબા ગાળાના રોકાણની વાત આવે છે, ત્યારે પોસ્ટ ઓફિસ સ્કીમ બેંક FD કરતા વધુ આકર્ષક દેખાય છે. પોસ્ટ ઓફિસની 5 વર્ષની ટાઈમ ડિપોઝિટ પર આશરે 7.5% અને નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC) પર આશરે 7.7% વ્યાજ મળે છે. તેની સામે મોટાભાગની બેંકો 5 વર્ષની FD પર 6% થી 6.75% સુધીનું જ વ્યાજ ઓફર કરે છે.
વધુમાં, જો તમે સિનિયર સિટીઝન હોવ, તો પોસ્ટ ઓફિસની ‘સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ’ (SCSS) માં 8.2% સુધીનું શાનદાર વ્યાજ મળી શકે છે. લાંબા ગાળા માટે આ વ્યાજ દરો ખાસ્સા આકર્ષક છે અને તે તમારા ફંડને મોંઘવારી સામે રક્ષણ આપવામાં મદદ કરે છે.
સુરક્ષા અને સુવિધા: શું ધ્યાનમાં રાખવું?
રોકાણનો નિર્ણય લેતી વખતે બે મહત્વના મુદ્દાઓ સમજવા જરૂરી છે:
-
સુરક્ષા: પોસ્ટ ઓફિસની યોજનાઓ પર ભારત સરકારની સંપૂર્ણ ગેરંટી હોય છે. જ્યારે બેંક FD માં DICGC દ્વારા માત્ર 5 લાખ રૂપિયા સુધીની જ વીમા સુરક્ષા મળે છે. જોકે, મોટાભાગની જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે, પરંતુ સરકારી ગેરંટીનો ભાવનાત્મક અને વ્યવહારુ ટેકો પોસ્ટ ઓફિસને અલગ પાડે છે.
-
તરલતા (Liquidity): જો તમને એવું લાગતું હોય કે રોકાણના ગાળા દરમિયાન તમને વારંવાર પૈસાની જરૂર પડી શકે છે, તો બેંક FD વધુ અનુકૂળ છે. તે તમને જરૂરિયાત સમયે ઝડપથી ફંડ ઉપાડવાની સુવિધા આપે છે.
-
ટેક્સ લાભ: કેટલીક પોસ્ટ ઓફિસ યોજનાઓમાં ટેક્સ બચતનો લાભ પણ મળે છે, જે તમારા હાથમાં આવતા ચોખ્ખા વળતરમાં વધારો કરે છે.
