ગાંધીધામમાં વ્હિકલ ફિટનેસ અને રીપાસિંગના નામે લાંચ લેતા શખ્સ સામે ગુનો દાખલ
કચ્છ જિલ્લાના આર્થિક પાટનગર ગણાતા ગાંધીધામમાંથી ભ્રષ્ટાચારનો એક ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે. વાહનોની સલામતી અને નિયમોના પાલન માટે જ્યાં કડક તપાસ થવી જોઈએ, ત્યાં જ ખુલ્લેઆમ ઉઘરાણું થતું હોવાનો પર્દાફાશ થયો છે. પૂર્વ કચ્છ એન્ટી કરપ્શન બ્યુરો (ACB)ની ટીમે એક ગુપ્ત અને સફળ ડીકોય ઓપરેશન પાર પાડીને ગાંધીધામના મીઠીરોહર સ્થિત ‘અભિષેક ઓટોમેટેડ વ્હિકલ ફિટનેસ ટેસ્ટિંગ સ્ટેશન’માં લાંચ લેતા એક ખાનગી કર્મચારીને રંગેહાથ ઝડપી પાડ્યો છે. આ સરપ્રાઈઝ રેડને પગલે સમગ્ર પંથકના ભ્રષ્ટ તત્વો અને વચેટીયાઓમાં ભારે ફફડાટ વ્યાપી ગયો છે.
શું હતો સમગ્ર મામલો?
સરકારી નિયમો મુજબ, દરેક મોટા કોમર્શિયલ અને ભારે વાહનોએ રસ્તા પર દોડવા માટે સમયાંતરે આરટીઓ (RTO) માન્ય સેન્ટર પરથી ‘વ્હિકલ ફિટનેસ સર્ટિફિકેટ’ મેળવવું અનિવાર્ય હોય છે. ગાંધીધામના મીઠીરોહર પાસે આવેલું અભિષેક ઓટોમેટેડ વ્હિકલ ફિટનેસ ટેસ્ટિંગ સ્ટેશન આવા વાહનોના ફિટનેસ ટેસ્ટિંગ અને રીપાસિંગનું કામ કરે છે.
અહીં ફરજ બજાવતા કર્મચારી વિક્રમસિંહ મનદ્રુપસિંહ જાટ દ્વારા વાહન ચાલકો અને અરજદારોને ભારે હેરાન કરવામાં આવતા હોવાની ફરિયાદો ઉઠી રહી હતી. કાયદેસરની ઓનલાઈન ફી ભરી દીધી હોવા છતાં, વાહનને પાસ કરવા અથવા તો કોઈ ક્ષતિ વગર સર્ટિફિકેટ ઇસ્યુ કરવા માટે વિક્રમસિંહ વધારાના નાણાંની માંગણી કરતો હતો. તાજેતરમાં જ એક મોટા વાહનના ફિટનેસ સર્ટિફિકેટ અને તેના રીપાસિંગની મંજૂરી આપવા માટે તેણે કાયદેસરની ફી ઉપરાંત રૂ. ૨,૨૫૦/- ની ગેરકાયદેસર લાંચ (ઉપરની કમાણી) માંગી હતી.
એસીબીનું માસ્ટરપ્લાન: ‘ડીકોય ઓપરેશન’
એસીબીના ઉચ્ચ અધિકારીઓને ખાનગી રાહે લાંબા સમયથી બાતમી મળી રહી હતી કે, મીઠીરોહરના આ ફિટનેસ સેન્ટર પર વ્યાપક પ્રમાણમાં ગેરરીતિઓ ચાલી રહી છે. સામાન્ય જનતા અને વાહન માલિકો મજબૂરીવશ અવાજ ઉઠાવી શકતા ન હતા. આથી, ભ્રષ્ટાચારના આ નેટવર્કને તોડવા માટે પૂર્વ કચ્છ એસીબીની ટીમે એક સચોટ વ્યુહરચના બનાવી, જેને કાનૂની ભાષામાં ‘ડીકોય ટ્રેપ’ કહેવામાં આવે છે.
આ પ્લાન અંતર્ગત એસીબીએ એક ડમી અરજદાર (ડીકોયર) તૈયાર કર્યો. આ ડમી અરજદારને કેસની વિગતો સમજાવીને કેમિકલ યુક્ત નોટો સાથે ફિટનેસ સેન્ટર પર મોકલવામાં આવ્યો.
કઈ રીતે ગોઠવાઈ જાળ?
જ્યારે ડમી અરજદાર ફિટનેસ સ્ટેશન પર પહોંચ્યો અને પોતાના વાહનના કામ અંગે વાત કરી, ત્યારે આરોપી વિક્રમસિંહ જાટે પોતાની ટેવ મુજબ કાયદેસરની પ્રક્રિયા આગળ વધારતા પહેલાં રૂ. ૨,૨૫૦ ની લાંચ રોકડી ચૂકવી દેવા દબાણ કર્યું. આસપાસ સાદા કપડામાં ગોઠવાયેલી એસીબીની ટીમ આ બધું જ લાઈવ જોઈ રહી હતી. ડમી ફરિયાદીએ જેવી વિક્રમસિંહના હાથમાં લાંચની રકમ આપી અને વિક્રમસિંહે તે સ્વીકારી, કે તરત જ પૂર્વ નિયોજિત ઈશારો મળતાની સાથે જ એસીબીની ટીમે ત્રાટકીને તેને દબોચી લીધો.
જ્યારે એસીબીની ટીમે આરોપીના હાથ ધોવડાવ્યા ત્યારે તેના પર લાગેલું ખાસ કેમિકલ ખુલ્યું હતું, જે સાબિત કરતું હતું કે તેણે લાંચના નાણાં પોતાના હાથે જ સ્વીકાર્યા છે. આમ, કોઈ પણ આનાકાની વગર આરોપી વિક્રમસિંહ જાટ રંગેહાથ પકડાઈ ગયો હતો.
તપાસમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો: રૂ. ૧,૦૦૦ થી ૧૦,૦૦૦ સુધીનું ઉઘરાણું
આ માત્ર કોઈ એક વાહનનો કે સામાન્ય કેસ ન હતો. આરોપીની ધરપકડ બાદ એસીબી દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી પ્રાથમિક પૂછપરછ અને સર્ચ ઓપરેશન દરમિયાન અત્યંત ચોંકાવનારી વિગતો પ્રકાશમાં આવી છે.
મળતી માહિતી મુજબ, આ ઓટોમેટેડ ફિટનેસ ટેસ્ટિંગ સ્ટેશન પર આવતા દરેક નાના-મોટા વાહન ચાલકો પાસેથી કામના પ્રકાર, વાહનની સ્થિતિ અને મજબૂરી જોઈને રૂ. ૧,૦૦૦ થી લઈને છેક રૂ. ૧૦,૦૦૦ સુધીની ગેરકાયદેસર વસૂલાત કરવામાં આવતી હતી. જો કોઈ અરજદાર લાંચ આપવાની ના પાડે, તો તેના વાહનમાં નાની-મોટી ખામીઓ કાઢીને તેને નાપાસ (Fail) કરી દેવામાં આવતો હતો અથવા તો દિવસો સુધી ધક્કા ખવડાવી માનસિક રીતે પરેશાન કરાતો હતો. રોજની સેંકડો ગાડીઓ પાસ થતી હોવાથી, અહીં રોજેરોજ લાખો રૂપિયાનો કાળો કારોબાર ચાલતો હોવાની આશંકા સેવાઈ રહી છે.
કાનૂની કાર્યવાહી અને આગામી તપાસ
રંગેહાથ ઝડપાયેલા આરોપી વિક્રમસિંહ મનદ્રુપસિંહ જાટ સામે એસીબીએ ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ અધિનિયમ (Prevention of Corruption Act) હેઠળ ગુનો નોંધીને તેની કાયદેસરની અટકાયત કરી લીધી છે.
હવે એસીબીની ટીમ નીચે મુજબના મુદ્દાઓ પર ઊંડાણપૂર્વક તપાસ ચલાવી રહી છે:
આ કાળા કારોબારમાં માત્ર વિક્રમસિંહ જ સામેલ હતો કે ફિટનેસ સેન્ટરના અન્ય ઉચ્ચ અધિકારીઓ કે માલિકોની પણ મિલીભગત છે?
રોજ એકત્રિત થતી લાંચની આ માતબર રકમ છેક ઉપર સુધી કોને કોને પહોંચાડવામાં આવતી હતી?
આરટીઓ (RTO) કચેરીના કોઈ કર્મચારી કે એજન્ટ આ નેટવર્ક સાથે સીધા જોડાયેલા છે કે કેમ?
માનવીય દ્રષ્ટિકોણ અને જનતા પર અસર
વાહન વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા સામાન્ય ડ્રાઈવરો અને નાના ટ્રાન્સપોર્ટરો માટે આ સમાચાર મોટી રાહત સમાન છે. કચ્છ એ પરિવહન (Transport Hub) નું મોટું કેન્દ્ર છે, જ્યાં હજારો પરિવારો ટ્રક અને અન્ય કોમર્શિયલ વાહનો ચલાવીને પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે. જ્યારે આવા કેન્દ્રો પર ગેરકાયદેસર ઉઘરાણું થાય છે, ત્યારે સીધી અસર સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર પડે છે.
આ સફળ ટ્રેપ બાદ સ્થાનિક વાહન ચાલકોએ એસીબીની કામગીરીને બિરદાવી છે. સોશિયલ મીડિયા અને સ્થાનિક લોકોમાં ચર્ચા છે કે, જો આવા ઓટોમેટેડ સેન્ટરો પર જ ભ્રષ્ટાચાર થતો રહેશે, તો ડિજિટલ અને ઓટોમેટેડ સિસ્ટમ લાવવાનો કોઈ અર્થ સરશે નહીં.
