શું AI નો ફુગ્ગો ફૂટી રહ્યો છે? ચિપ નિર્માતા કંપનીઓમાં કેમ જોવા મળ્યો આટલો મોટો ઘટાડો?
વિશ્વના શેરબજારો માટે તાજેતરનો સમય ઘણો ઉથલપાથલ ભરેલો રહ્યો છે. ખાસ કરીને અમેરિકી બજારમાં, જે કંપનીઓ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ની લહેર પર સવાર થઈને નિતનવી ઊંચાઈઓ સર કરી રહી હતી, તેમને શુક્રવારે મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. યુએસ સ્થિત ચિપ નિર્માતા કંપનીઓના શેરોમાં થયેલા ધોવાણને કારણે રોકાણકારોની અબજો ડોલરની મૂડી સ્વાહા થઈ ગઈ છે. માર્કેટ વેલ્યુમાં આશરે $૧.૩ ટ્રિલિયન (આશરે ₹૧૨૪ લાખ કરોડ) નો ઘટાડો એ કોઈ નાની ઘટના નથી, પરંતુ તે માર્કેટમાં ચાલી રહેલી ગંભીર ચિંતાઓનું પ્રતિબિંબ છે.
શા માટે ચિપ સેક્ટરમાં મચી અફરાતફરી?
આ કડાકા પાછળનું મુખ્ય કારણ ‘બ્રોડકોમ’ (Broadcom) ની નબળી ત્રિમાસિક રિપોર્ટને માનવામાં આવે છે. બ્રોડકોમ, જે AI ચિપ બિઝનેસમાં એક મોટું નામ છે, તેણે અપેક્ષા કરતા ઓછી માંગ હોવાનો સંકેત આપતા જ વોલ સ્ટ્રીટ પર ગભરાટ ફેલાઈ ગયો. આ અસર માત્ર બ્રોડકોમ પૂરતી મર્યાદિત ન રહી, પરંતુ સમગ્ર સેમિકન્ડક્ટર સેક્ટરને પોતાની લપેટમાં લઈ લીધું. PHLX ચિપ ઇન્ડેક્સમાં ૧૦.૩ ટકાનો ઘટાડો થયો, જે માર્ચ ૨૦૨૦ પછીનો એક દિવસનો સૌથી મોટો કડાકો છે.
દિગ્ગજ કંપનીઓને કેટલું નુકસાન?
AI ની દોડમાં આગળ રહેલી કંપનીઓ આ કડાકામાં સૌથી વધુ પ્રભાવિત થઈ છે:
-
Nvidia: વિશ્વની સૌથી મૂલ્યવાન ચિપ નિર્માતા કંપની Nvidia ના શેરમાં આશરે ૬ ટકાનો ઘટાડો થતા તેની માર્કેટ કેપમાં $૩૦૦ બિલિયનથી વધુનું નુકસાન થયું છે.
-
Micron Technology: આ કંપનીને ૧૩ ટકાનું નુકસાન વેઠવું પડ્યું છે, જેથી તેની માર્કેટ વેલ્યુમાં $૧૫૦ બિલિયનનો ઘટાડો થયો.
-
AMD અને Marvell: AMD ના શેરમાં ૧૧ ટકા અને માર્વેલ ટેકનોલોજીમાં ૧૭ ટકા જેવો તોતિંગ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
બે દિવસના સેશનમાં PHLX ઇન્ડેક્સ કુલ ૧૨ ટકા જેટલો ગગડી ગયો છે, જે સ્પષ્ટ કરે છે કે રોકાણકારો હવે આ મોંઘા અને ઝડપથી વધતા ટેક શેરોને લઈને સાવધ થઈ રહ્યા છે.
શું ‘બાયિંગ ધ ડિપ’ (Buying the Dip) ની રણનીતિ નિષ્ફળ રહી?
બજારના નિષ્ણાત અને ટ્રિપલ ડી ટ્રેડિંગના ડેનિસ ડિકના મતે, ઘણા રોકાણકારો અત્યાર સુધી માત્ર ‘બાયિંગ ધ ડિપ’ પર નિર્ભર હતા. એટલે કે, જ્યારે પણ બજાર નીચે જતું, ત્યારે લોકો આંખ મીંચીને શેર ખરીદી લેતા અને તેમને નફો થતો. પરંતુ શુક્રવારની સ્થિતિએ સાબિત કર્યું કે હવે આ રણનીતિ કામ કરી રહી નથી. રોકાણકારોમાં એવી ચિંતા વધી રહી છે કે શું આ કંપનીઓનું વેલ્યુએશન વાસ્તવિકતા કરતા ઘણું વધારે છે?
આ ઉપરાંત, અપેક્ષા કરતા સારા જોબ્સ ડેટા (Jobs Data) આવ્યા બાદ, વ્યાજ દરો ઊંચા રહેવાની શક્યતા વધી ગઈ છે. જ્યારે વ્યાજ દરો વધે છે, ત્યારે ટેક કંપનીઓ જેવા ‘ગ્રોથ સ્ટોક્સ’ માટે તે નકારાત્મક માનવામાં આવે છે. S&P ૫૦૦ ઇન્ડેક્સમાં ૨.૬ ટકાનો ઘટાડો પણ આ જ ભયને દર્શાવે છે.
