અમેરિકામાં વિદેશી આઇટી એન્જિનિયર્સના દિવસો પૂરા? H-1B ની મર્યાદા ૬ વર્ષથી ઘટાડીને ૨ વર્ષ કરવાનો પ્રસ્તાવ
અમેરિકામાં સ્થાયી થવા અને ત્યાંની નામાંકિત ટેક કંપનીઓમાં નોકરી કરવાનું સપનું જોતા વિદેશી આઇટી (IT) વ્યાવસાયિકો, ખાસ કરીને ભારતીયો માટે વોશિંગ્ટનથી ચિંતાજનક અહેવાલ સામે આવ્યા છે. યુએસ કોંગ્રેસમાં H-1B વિઝા કાર્યક્રમમાં મૂળભૂત અને કડક ફેરફારોની માંગ કરતું એક નવું વિવાદાસ્પદ બિલ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. જો આ પ્રસ્તાવિત બિલ કાયદાનું સ્વરૂપ લેશે, તો તેની સૌથી મોટી અને સીધી પ્રતિકૂળ અસર ભારતીય ટેકનોલોજી વ્યાવસાયિકો પર પડશે જેઓ વર્ષોથી અમેરિકન અર્થતંત્રમાં મહત્વનું યોગદાન આપી રહ્યા છે.
અમેરિકાની પ્રતિષ્ઠિત સંસદ (યુએસ કોંગ્રેસ) માં H-1B વિઝા કાર્યક્રમમાં મોટા પાયે ફેરફારો કરવા અને ભરતીના નિયમોને અત્યંત જટિલ બનાવવા માટે એક નવું બિલ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. ટેક્સાસના રિપબ્લિકન કોંગ્રેસમેન ચિપ રોય દ્વારા ગુરુવારે “અમેરિકન વ્હાઇટ-કોલર વર્કર જોબ્સ એક્ટ ઓફ ૨૦૨૬” રજૂ કરવામાં આવ્યો છે, જેને એરિઝોનાના રિપબ્લિકન કોંગ્રેસમેન એલી ક્રેનનું પણ સમર્થન મળ્યું છે. આ બિલ એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું વહીવટીતંત્ર દેશની ઇમિગ્રેશન નીતિઓ પર પહેલેથી જ કડક વલણ અપનાવી રહ્યું છે. બિલના પ્રાયોજક ચિપ રોયના જણાવ્યા અનુસાર, વિદેશી તેલ અને આઇટી કંપનીઓ છેલ્લા ૪૦ વર્ષથી H-1B વિઝાનો દુરુપયોગ કરી રહી છે અને અમેરિકાના સ્થાનિક વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, એન્જિનિયરિંગ અને ગણિત (STEM) ના વ્યાવસાયિકોની જગ્યાએ અન્ય દેશોના સસ્તા વિદેશી કામદારોને ગોઠવી રહી છે.
‘ડ્યુઅલ ઇન્ટેન્ટ સિસ્ટમ’ નો અંત લાવવાનો પ્રસ્તાવ
આ નવા બિલમાં સૌથી વધુ વિવાદાસ્પદ અને ચોંકાવનારી જોગવાઈ એ છે કે H-1B વિઝા મેળવનારા ગ્રાહકો કે અરજદારોએ હવે સત્તાવાર રીતે સાબિત કરવું પડશે કે તેમની પાસે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની બહાર પોતાનું કાયમી વતન કે રહેઠાણ છે અને તેઓ તેને કાયમ માટે છોડી દેવા માંગતા નથી. ઇમિગ્રેશન નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે કે આ શરત લાગુ થવાથી H-1B વિઝા હેઠળ વર્ષોથી ચાલી આવતી જૂની ‘ડ્યુઅલ ઇન્ટેન્ટ સિસ્ટમ’ નો સત્તાવાર અંત આવી જશે. અત્યાર સુધી એવો નિયમ હતો કે વિદેશી કર્મચારીઓ H-1B વિઝા પર અમેરિકામાં નોકરી કરવાની સાથે-સાથે ત્યાંના કાયમી રહેઠાણ એટલે કે ગ્રીન કાર્ડ માટે પણ અરજી કરી શકતા હતા. આ નવો કાયદો એ ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની આશા રાખતા લાખો ભારતીયોના સપના પર પાણી ફેરવી શકે છે.
સ્થાનિક અમેરિકનોને આપવી પડશે પ્રાથમિકતા
નવા પ્રસ્તાવ મુજબ, હવે કોઈ પણ અમેરિકન કંપની વિદેશી કર્મચારીને નોકરી પર રાખે તે પહેલાં તેણે સખત કાનૂની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડશે. કંપનીઓએ સરકારી પોર્ટલ પર નોકરીની જાહેરાત આપીને સાબિત કરવું પડશે કે તેમને આ પદ માટે કોઈ લાયક અમેરિકન વ્યાવસાયિક મળ્યો નથી. જો કોઈ સ્થાનિક અમેરિકન નાગરિક વિદેશી વ્યાવસાયિક જેટલી જ અથવા તેનાથી વધુ લાયકાત ધરાવતો હશે, તો કંપનીએ ફરજિયાતપણે પહેલા તે અમેરિકનને જ નોકરીની ઓફર કરવી પડશે. આ સિવાય, આ બિલ એવી તમામ જોગવાઈઓને પણ નાબૂદ કરશે જે અંતર્ગત ગ્રીન કાર્ડની પ્રક્રિયા પેન્ડિંગ હોય તેવા કર્મચારીઓને તેમનો H-1B વિઝા લંબાવવાની મંજૂરી મળતી હતી. એટલું જ નહીં, H-1B વિઝાની મહત્તમ સમયમર્યાદા પણ વર્તમાન ૬ વર્ષથી સીધી ઘટાડીને માત્ર ૨ વર્ષ કરવાની આકરી ભલામણ કરવામાં આવી છે.
ભારતીયોમાં ચિંતા પણ યુએસ સરકારની સ્પષ્ટતા
અમેરિકાના આઇટી સેક્ટરમાં કામ કરતા વિદેશી કર્મચારીઓમાં આશરે ૭૦ ટકાથી વધુ હિસ્સો ભારતીય પ્રોફેશનલ્સનો છે, તેથી આ કાયદાના કારણે સ્વાભાવિક રીતે જ ભારતીય પરિવારો અને વ્યાવસાયિકોમાં ભારે ચિંતા અને ફફડાટ વ્યાપી ગયો છે. કંપનીઓ માટે લઘુત્તમ પગાર મર્યાદા વધારવાની જોગવાઈ પણ આ બિલનો હિસ્સો છે, જેનાથી ભારતીય આઇટી કંપનીઓ પર આર્થિક બોજ વધશે. જો કે, આ વધતા તણાવ વચ્ચે વૈશ્વિક સ્તરે બચાવ મુદ્રામાં આવતા યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેંટના પ્રવક્તા ટોમી પિગોટે મીડિયાને જણાવ્યું હતું કે, અમેરિકા પોતાના વિઝા કાયદાઓ તમામ દેશોના નાગરિકો માટે સમાન અને પારદર્શક રીતે જ લાગુ કરી રહ્યું છે. તેમણે સત્તાવાર રીતે ઉમેર્યું હતું કે આ નવા આકરા પગલાંથી ભારત અથવા ભારતીય વ્યાવસાયિકોને વ્યક્તિગત રીતે લક્ષ્ય બનાવવામાં આવી રહ્યા નથી, પરંતુ આ માત્ર અમેરિકાના સ્થાનિક શ્રમ બજારને સુરક્ષિત કરવાનો એક આંતરિક પ્રયાસ છે.
