શું તમે પણ મશીનમાં કપડાં રાખી મૂકો છો? આવી શકે છે હજારો રૂપિયાનું રિપેરિંગ બિલ
આજના દોડધામભર્યા જીવનમાં વોશિંગ મશીન આપણા ઘરના એક એવા સભ્ય જેવું બની ગયું છે, જેના વિના લાઈફની કલ્પના કરવી પણ અઘરી લાગે છે. આખા અઠવાડિયાના ગંદા કપડાંનો ઢગલો હોય કે રોજબરોજનું ધોવાણ, આ મશીન આપણો કલાકોનો સમય અને મહેનત ચપટીમાં બચાવી લે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે જે મશીનનો તમે આટલો બધો ઉપયોગ કરો છો, અજાણતામાં થતી કેટલીક નાની-નાની ભૂલો તેને અંદરથી જ ખોખલું કરી રહી છે?
શરૂઆતમાં આપણને એવું લાગે છે કે “અરે ભાઈ, થોડો વધારે ડિટર્જન્ટ નાખવાથી શું થઈ જવાનું?” અથવા “બે-ચાર કપડાં વધારે નાખી દઈએ, વારંવાર કોણ મશીન ચાલુ કરશે!” પરંતુ આ નાની બેદરકારીઓ ધીમે-ધીમે મશીનની મોટર, ડ્રમ અને ડ્રેનેજ સિસ્ટમને ભંગારમાં બદલવા લાગે છે. પરિણામ? થોડા જ વર્ષોમાં મશીન જવાબ આપી દે છે અને ખિસ્સા પર મોટો ફટકો પડે છે. ચાલો જાણીએ એવી સામાન્ય ભૂલો વિશે, જેને આજે જ સુધારવી ખૂબ જ જરૂરી છે.
1. ‘એક જ ફેરામાં બધા કપડાં ધોઈ નાખું’ – ઓવરલોડિંગની જીદ પડશે ભારે
આપણામાંથી મોટાભાગના લોકો સમય અને લાઈટ બિલ બચાવવાના ચક્કરમાં વોશિંગ મશીનને ઉપર સુધી ઠાંસી-ઠાંસીને ભરી દે છે. આ મશીન સાથે કરવામાં આવતો સૌથી મોટો અન્યાય છે. દરેક મશીનની પોતાની એક ક્ષમતા (જેમ કે 6kg, 7kg, કે 8kg) હોય છે. જ્યારે તમે તેમાં ક્ષમતા કરતા વધારે ભીના કપડાંનો ભાર નાખી દો છો, ત્યારે સીધી અસર મશીનની મોટર પર પડે છે અને તેના પર એક્સ્ટ્રા પ્રેશર આવે છે. આ સિવાય ડ્રમને ગોળ ફરવા માટે પૂરતી જગ્યા મળતી નથી. આનાથી ન તો કપડાં બરાબર સાફ થાય છે અને ન તો મશીનનું સ્પિનર સરખી રીતે કામ કરી શકે છે. લાંબા સમય સુધી આવું કરવાથી મોટર બળી શકે છે અથવા ડ્રમનું બેલેન્સ બગડીને તે તૂટી શકે છે.
2. ખિસ્સા ખાલી કરવાનું ભૂલી જવું: નાની અમથી ચાવી, મોટું નુકસાન
કપડાં ધોવાની ઉતાવળમાં અવારનવાર આપણે પેન્ટ, શર્ટ કે જેકેટના ખિસ્સા ચેક કરવાનું ભૂલી જઈએ છીએ. ક્યારેય વિચાર્યું છે કે ખિસ્સામાં રહી ગયેલો એક નાનો સિક્કો, ઘરની ચાવી, હેર પિન કે સેફ્ટી પિન મશીનની અંદર કેવો હોબાળો મચાવી શકે છે? ધોવાણ દરમિયાન જ્યારે ડ્રમ ખૂબ જ ઝડપથી ગોળ ફરે છે, ત્યારે આ અણીદાર અને ધાતુની વસ્તુઓ ડ્રમની દિવાલો સાથે અથડાઈને તેના પર સ્ક્રેચ પાડી દે છે. ઘણીવાર આ નાની વસ્તુઓ ફિલ્ટર અથવા ડ્રેનેજ પાઇપમાં જઈને ફસાઈ જાય છે, જેનાથી પાણી નીકળવાનું બંધ થઈ જાય છે અને આખું મશીન જામ થઈ શકે છે. તેથી, મશીનનું બટન દબાવતા પહેલા એકવાર બધા ખિસ્સા તપાસી લેવાની આદત પાડો.
3. ‘જેટલો વધારે ડિટર્જન્ટ, એટલી વધારે સફાઈ’ – આ માત્ર ભ્રમ છે!
શું તમને પણ એવું લાગે છે કે અડધો કપ એક્સ્ટ્રા પાવડર નાખવાથી કપડાં એકદમ ચમકી ઉઠશે? જો હા, તો તમે બિલકુલ ખોટા છો. વોશિંગ મશીનને (ખાસ કરીને ફ્રન્ટ લોડ અને ટોપ લોડ ઓટોમેટિક મશીનને) બહુ ઓછા અને સાચી ક્વોલિટીના ડિટર્જન્ટની જરૂર હોય છે. જ્યારે તમે જરૂર કરતા વધારે ડિટર્જન્ટ નાખો છો, ત્યારે મશીનમાં અતિશય ફીણ બને છે. આ ફીણ પૂરેપૂરું સાફ થઈ શકતું નથી અને ધીમે-ધીમે મશીનની પાઇપો, ફિલ્ટર અને રબર સીલ (Gasket)ના ખૂણાઓમાં જમા થવા લાગે છે. સમય જતાં આ જમા થયેલો સાબુ સડવા લાગે છે, જેનાથી મશીનમાંથી દુર્ગંધ આવવા લાગે છે અને તેના અંદરના ભાગો કટાવા કે ગળવા લાગે છે.
4. કપડાં ધોવાઈ ગયા પછી તેને મશીનમાં જ છોડી દેવા
ઘણીવાર લોકો રાત્રે મશીનમાં કપડાં નાખીને સૂઈ જાય છે અથવા સવારે કપડાં ધોવાયા પછી તેને બહાર કાઢવામાં કલાકો લગાડી દે છે. બંધ મશીનની અંદર ભીના અને ભેજવાળા કપડાં રાખવાથી ફૂગ (Fungus) અને બેક્ટેરિયા પેદા થવાનું જોખમ સો ગણું વધી જાય છે. આનાથી ન માત્ર કપડાંમાંથી એક અજીબ પ્રકારની વાસ આવવા લાગે છે, પરંતુ મશીનની રબર સીલ પણ બગડી જાય છે. એક નિયમ બનાવી લો: જેવું મશીનનું બઝર વાગે કે તરત જ કપડાં બહાર કાઢો અને મશીનનો દરવાજો ઓછામાં ઓછો અડધો કલાક ખુલ્લો રાખો જેથી અંદરનો ભેજ પૂરેપૂરો સુકાઈ જાય.
5. ડ્રેન પાઇપ અને ફિલ્ટરની સફાઈમાં આળસ
આપણે મશીન પાસેથી કપડાં સાફ રાખવાની અપેક્ષા તો રાખીએ છીએ, પણ મશીનને પોતાને પણ સફાઈની જરૂર હોય છે, તે ભૂલી જઈએ છીએ. કપડાંમાંથી નીકળતા ઝીણા રેસા (Lint), ધૂળ-માટી અને ડિટર્જન્ટનો કચરો મશીનના ફિલ્ટર અને ડ્રેન પાઇપમાં જમા થતો રહે છે. જો તમે મહિનામાં ઓછામાં ઓછું એકવાર ફિલ્ટર સાફ નથી કરતા અને ડ્રેન પાઇપ ચેક નથી કરતા, તો ગંદુ પાણી બહાર નીકળવાનું બંધ થઈ જશે. આના લીધે મશીનની અંદર ગંદુ પાણી ભરાયેલું રહેશે, જેનાથી કાટ લાગવાની અને લીકેજની સમસ્યા શરૂ થઈ જશે.
થોડીક સમજદારી, મશીનની લાંબી ઉંમર
તમારું વોશિંગ મશીન કેટલું લાંબુ ચાલશે, તે એ વાત પર આધારિત નથી કે તે કઈ મોટી બ્રાન્ડનું છે કે કેટલું મોંઘું છે; પણ એ વાત પર આધાર રાખે છે કે તમે તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરો છો.
કપડાંને લિમિટમાં ધોવા, યોગ્ય માત્રામાં લિક્વિડ કે પાવડર ડિટર્જન્ટનો ઉપયોગ કરવો, અને મહિનામાં એકવાર ‘ટબ ક્લીન’ (Tub Clean) ફીચરનો ઉપયોગ કરીને મશીનની અંદરની સફાઈ કરવી—આ બહુ જ સરળ આદતો છે. આ નાની-નાની સાવચેતીઓ અપનાવીને તમે ન માત્ર તમારા મશીનનું આયુષ્ય વધારી શકો છો, પરંતુ ભવિષ્યમાં થનારા હજારો રૂપિયાના રિપેરિંગ ખર્ચમાંથી પણ બચી શકો છો. સ્માર્ટ બનો અને તમારા હોમ એપ્લાયન્સનું ધ્યાન રાખો!

4. કપડાં ધોવાઈ ગયા પછી તેને મશીનમાં જ છોડી દેવા